ยังมีทักษะไหนไหมที่ AI ทำแทนไม่ได้?
ผมเคยไปฟังอาจารย์ Andrew Ng ซึ่งเรียกว่าเป็นระดับตัวท็อปด้าน AI ของโลก มีเรื่องที่น่าสนใจมากมายเกี่ยวกับพัฒนาการ ความก้าวหน้า และโอกาสกับความเป็นไปได้ว่า AI จะเปลี่ยนโลกไปทางไหนบ้าง
.
แต่ประโยคหนึ่งที่ติดหูผมมากคือ แม้ว่าเราจะมีเครื่องคิดเลข แต่เราก็ยังสอนให้ลูกหลานของเราบวกลบคูณหารด้วยมือเป็นอยู่ดีใช่ไหมครับ
.
จริงๆ อันนี้เป็นประโยคที่ขยายมาจากคำถามที่ว่า พวก Fundamental ของเรื่องต่างๆ มันจะยังสำคัญอยู่ไหม เพราะ AI ก็ทำได้หมดแล้ว
.
ตัวอย่างที่อาจารย์พูดถึงคือเรื่อง Coding ซึ่งอาจารย์คิดว่าการ Coding โดยเฉพาะ Basic Coding ยังสำคัญมากๆ เพราะถ้าเราไม่เข้าใจพื้นฐาน เราจะไม่สามารถต่อยอดมันได้ ดังนั้นคนทั่วๆ ไปที่อาจจะไม่ได้มีอาชีพเขียนโค้ดก็ยังควรมี Basic Coding Skills จะได้เอาไปต่อยอดในงานของตัวเองได้นั่นเอง
.
อีกเรื่องที่อาจารย์พูดถึงคือเรื่อง Learning Skills คือทักษะในการเรียนรู้เรื่องใหม่ๆ ซึ่งอาจารย์บอกว่ายิ่ง AI เก่งเท่าไร เรายิ่งต้องพัฒนา Learning Skills ให้ดีมากขึ้นเท่านั้น เราต้องรู้ว่าอะไรต้องเรียน เรียนแบบไหนถึงจะได้ผลดีที่สุด เป็นต้น
.
เรื่องนี้ Relate กับชีวิตผมมาก ตั้งแต่ผมใช้ AI เยอะๆ ให้มันเขียน อ่าน สรุป วิเคราะห์ มากๆ เข้า ผมเริ่มรู้สึกว่าทักษะการเขียนของผมแย่ลง ความอดทนในการอ่านก็ลดลง และบางทีผมเริ่มรู้สึกว่าแยกเรื่องจริงกับเรื่องไม่จริงออกยากขึ้นทุกที
.
จนถึงจุดหนึ่งผมต้องกลับมาเขียนบทความเอง (แบบบทความนี้เป็นต้น) โดยไม่ใช้ AI หรือบางบทความก็ใช้แค่ช่วย Research หาข้อมูล
.
แน่นอนมันยังมีงานอีกมากที่ต้องใช้ AI และควรใช้ด้วยเพราะมันเพิ่ม Productivity มากๆ และส่วนตัวผมใช้ทุกวันแล้วก็ใช้เยอะมากด้วย
.
แต่ผมคิดว่าเราต้องออกแบบการใช้งานของเราเองไม่ให้สูญเสียความสามารถในการอ่าน จับใจความ เรียบเรียง วิเคราะห์ Storytelling และแยกแยะเรื่องจริงกับเรื่องไม่จริงออกจากกัน
.
นี่คือเหตุผลที่ผมกลับมาเขียนบทความ กลับมาอ่านหนังสือจากกระดาษเป็นเล่มๆ เยอะขึ้นมากๆ พยายามเขียนสรุปรายงานด้วยตัวเองก่อนใช้ AI และสำคัญที่สุดคือพยายามวิเคราะห์ว่าอะไรจริง ไม่จริง หรือที่ยากสุดคืออะไรคือความจริงครึ่งเดียว
.
ไม่ใช่จะปฏิเสธการมีอยู่ของ AI นะครับ เพราะผมใช้ AI ทำอะไรเยอะมากๆ เลยวันหนึ่ง แต่อย่างที่ผมคิดว่าเรื่องที่เป็นพื้นฐาน ไม่ว่าจะเป็นการอ่าน จับใจความ เรียบเรียง วิเคราะห์ storytelling และแยกแยะเรื่องจริงกับเรื่องไม่จริงออกจากกัน ทักษะพวกนี้เราต้องเก็บไว้กับเราให้ได้
.
.
ผมได้มีโอกาสอ่านบทสัมภาษณ์ของ ศ.ดร.ธงชัย วินิจจะกูล แล้วชวนคิดอยู่ครับ ในบทสัมภาษณ์ท่านบอกไว้ว่า
.
"การเรียนรู้เรื่องภาษา เรียนรู้เรื่องการอ่านเพื่อทำความเข้าใจ การเรียนรู้เรื่องการฟังให้เข้าใจ ทั้งหมดนี้เป็นทักษะสำหรับการมีชีวิตอยู่อย่างปกติในสังคม และการมีชีวิตอยู่ปกติไม่ใช่หมายความว่าโดยไม่เปลี่ยนแปลง พอสังคมเปลี่ยนทุกอย่างเปลี่ยน
.
สำหรับสังคมไทย ปัญหาน่าห่วงคือการอ่านเก็บความ การฟังจับความของเราค่อนข้างแย่ นักเรียนไทยหลายรุ่นแล้วมีการบ่นกันมากว่า ไม่ใช่เพราะอ่านภาษาอังกฤษไม่รู้เรื่อง อ่านภาษาไทยก็ไม่เก็บความ ฟังภาษาไทยก็จับความไม่ได้
.
หรือแม้แต่นักข่าว ผมเคยเจอยี่สิบปีแล้วมั้ง ผมถึงขนาดอยากจะเลิกให้สัมภาษณ์ ตอนนั้นก่อนที่จะมีทีวีอะไรมากมาย"
.
.
ถ้าเราไม่วางแผนให้ดี นานวันไปเราจะสูญเสียความสามารถพวกนี้ไป ซึ่งผมคิดว่ามันจะทำให้เราดำเนินชีวิตยากขึ้นมากครับ
.
.
อีกประเด็นคือการรอให้เป็น และรักษาสมาธิให้ได้
.
ยิ่งโลกหมุนเร็ว มีเทคโนโลยีมากขึ้นเท่าไร ดูเหมือนเราจะมีความสามารถในการรอ หรือการรวมรวมสมาธิทำอะไรสักอย่างสั้นลงไปมาก
.
แต่เรื่องนี้สำคัญสุดๆ เพราะงานใหญ่ หรือความสำเร็จจะมาได้เกือบทั้งหมดมันไม่ได้มาอย่างรวดเร็ว มันต้องทำแล้วทำอีก ลองผิดลองถูก ล้มลุกไม่รู้กี่รอบกว่าจะสำเร็จได้
.
แต่ในโลกที่เราตามหาแต่ความสำเร็จแบบ "สำเร็จรูป" นั้นทำให้บางทีเรายอมแลกเอา "Long Term Success" ไปแลกกับ "Short Term Success" หรือเอา "Long Term Gratification" ไปแลกกับ "Short Term Gratification"
.
การฝึกความสามารถในการมีสมาธิในโลกที่เต็มไปด้วย Distraction ก็สำคัญมากๆ
.
ผมยังเชื่อว่าการที่เราจะตกผลึกเรื่องสำคัญๆ ได้ เราต้องโฟกัสกับมันได้อย่างนานพอ แล้วมีเวลาพอที่จะตกผลึกเรื่องที่เจอมาด้วย เช่น การอ่านหนังสือแบบตั้งใจให้จบเล่มจริงๆ เป็นต้น
.
ทุกอย่างในโลกนี้มีสองด้านเสมอ เราต้องคอยระวังด้านที่เรามักไม่ค่อยได้นึกถึงด้วย
.
ทั้งหมดนี้ทำให้ผมนึกถึงคำพูดของ Alan Greenspan ที่เคยกล่าวไว้ว่า
.
"To succeed, you will soon learn, as I did, the importance of a solid foundation in the basics of education - literacy, both verbal and numerical, and communication skills."
.
"คุณจะได้เรียนรู้ในไม่ช้าอย่างที่ผมเคยเรียนรู้มาว่า การจะประสบความสำเร็จได้นั้น สิ่งสำคัญคือการมีพื้นฐานที่แข็งแกร่งในด้านการศึกษาเบื้องต้น ไม่ว่าจะเป็นความสามารถในการอ่านออกเขียนได้ ทั้งในเชิงภาษาและเชิงคำนวณ รวมถึงทักษะในการสื่อสารด้วย"
.
.
บทความโดย รวิศ หาญอุตสาหะ
.
.
#RawitsThought
#BasicSkills
#AI
#missiontothemoon
#missiontothemoonpodcast