จากพระราชปณิธานในหลวง รัชกาลที่ 9 สู่การบรรเทาทุกข์ของมูลนิธิราชประชานุเคราะห์ฯ

พระบรมฉายาลักษณ์ของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และพระบรมฉายาลักษณ์พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว เคียงคู่สมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี ที่ประชาชนได้รับพร้อมกับถุงยังชีพพระราชทานจากมูลนิธิราชประชานุเคราะห์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ เป็นภาพที่ปรากฏในห้วงเวลานี้ สะท้อนพระราชปณิธานของในหลวงรัชกาลที่ 9 ในการบำบัดทุกข์บำรุงสุขแก่พสกนิกร สืบสานผ่านการดำเนินงานของมูลนิธิราชประชานุเคราะห์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ ทั้งยังเป็นแบบอย่างของการช่วยเหลือเกื้อกูลกันของคนในสังคมไทย

ย้อนกลับไปเมื่อปีพุทธศักราช 2505 เกิดวาตภัยพายุโซนร้อนแฮเรียตพัดเข้าภาคใต้ โดยเฉพาะแหลมตะลุมพุก อำเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช สร้างความสูญเสียแก่ชีวิต ทรัพย์สิน อาคารบ้านเรือน พื้นที่ทำกินของราษฎร ในหลวงรัชกาลที่ 9 จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สถานีวิทยุ อส. พระราชวังดุสิต เชิญชวนประชาชนร่วมบริจาคกับพระองค์โดยตรง โดยเสด็จลงมาทรงรับเงินและสิ่งของที่ประชาชนนำมาทูลเกล้าฯ ถวายด้วยพระองค์เอง ณ สถานีวิทยุ อส. พระราชวังดุสิต เป็นเวลาเดือนเศษ

ไม่นานนัก ข้าวของจำเป็นต่างๆ สู่พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน อีกทั้งนานาประเทศร่วมสนับสนุนความช่วยเหลือผู้ประสบภัยในครั้งนั้น ส่วนผู้ไม่สามารถบริจาคทรัพย์สิ่งของ ก็ร่วมลงแรงเป็นอาสาสมัครในการขนส่งสิ่งของบรรเทาภัย การนี้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้หน่วยราชการต่างๆ ผสานความร่วมมือในการช่วยเหลือประชาชน อีกทั้งมีพระราชดำริในการก่อตั้งมูลนิธิราชประชานุเคราะห์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ เพื่อช่วยเหลือพสกนิกรในยามประสบภัยต่างๆ ทั่วประเทศนับแต่นั้นมา ดังพระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระราชทานแก่คณะกรรมการบริหารมูลนิธิราชประชานุเคราะห์ฯ และอาสาสมัครมูลนิธิราชประชานุเคราะห์ฯ ณ เวทีลีลาศสวนอัมพร พระราชวังดุสิต เมื่อวันอาทิตย์ที่ 31 ตุลาคม พุทธศักราช 2508 ความตอนหนึ่งว่า

“มูลนิธิราชประชานุเคราะห์ฯ นี้ ตั้งขึ้นด้วยจุดประสงค์ที่จะช่วยทางราชการ ให้ความช่วยเหลือแก่ประชาชนได้เต็มที่และการที่ช่วยเหลือประชาชนที่เดือดร้อนนี้ มีความหมายหลายอย่าง ความหมายที่สำคัญมีว่า เมืองไทยเราอยู่เป็นประเทศไทยได้ด้วยความสามัคคี ใครเดือดร้อนก็ได้รับบรรเทาความเดือดร้อน นี่เป็นหลักสำคัญของการปกครองประเทศไทยมาแต่โบราณกาล ใครบอกว่าคนอื่นเดือดร้อน เราไม่รู้ด้วยไม่ได้ เพราะว่าเมืองไทย คนไทยเดือดร้อนแล้วคนหนึ่ง คนไทยทั้งหลายควรเดือดร้อนด้วย

การหาทุนยิ่งมีมากก็ยิ่งดี แต่ต้องให้ผู้บริจาคเห็นคุณประโยชน์ของมูลนิธิฯ มูลนิธิฯ ต้องทำงานให้ประชาชนเห็นและให้เขาเสียสละด้วยความเต็มใจ ไม่ใช่คิดเพียงหวังว่าจะโดยเสด็จพระราชกุศลเท่านั้น”

ด้วยพระราชปณิธานของในหลวงรัชกาลที่ 9 ทรงวางรากฐานไว้ อีกทั้งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี ทรงสืบสาน รักษา และต่อยอดพันธกิจของมูลนิธิราชประชานุเคราะห์ฯ สอดคล้องบริบททางสังคม มุ่งเน้นให้การบรรเทาทุกข์แก่ผู้ได้รับผลกระทบภัยต่างๆ อาทิ อุทกภัย อัคคีภัย วาตภัย ภัยหนาวทั่วทุกภูมิภาคของประเทศไทย การป้องกันสาธารณภัย การขยายโอกาสทางการศึกษาโดยการมอบทุนการศึกษาพระราชทานแก่เด็กกำพร้าที่ครอบครัวประสบสาธารณภัยและโรคโควิด-19 สนับสนุนกิจการของโรงเรียนราชประชานุเคราะห์ และความร่วมมือกับองค์กรการกุศลอื่นๆ อันเป็นกิจกรรมสาธารณประโยชน์

ตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา จากจุดเริ่มต้นของน้ำพระราชหฤทัยของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระราชทานความช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติ สู่การดำเนินงานของมูลนิธิราชประชานุเคราะห์ฯ สืบสานภายใต้พระราชปณิธานของในหลวงรัชกาลที่ 9 อย่างต่อเนื่อง ทั้งยังมีส่วนขับเคลื่อนสังคมในการพัฒนางานสาธารณภัยของหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน องค์กรสาธารณกุศล ร่วมกันบรรเทาความเดือดร้อนของประชาชนจากสถานการณ์ต่างๆ ในยามยากลำบากให้ได้รับความช่วยเหลืออย่างทันท่วงที ฟื้นฟูคุณภาพชีวิตพสกนิกรไทยอย่างยั่งยืน

เรียบเรียงข้อมูลและภาพจากมูลนิธิราชประชานุเคราะห์ ในพระบรมราชูปถัมภ์