ครบรอบ 91 ปี รัฐธรรมนูญไทย ย้อนรำลึกความเป็นมา รธน.ฉบับแรก (2475)
ครบรอบ 91 ปี รัฐธรรมนูญไทย ย้อนรำลึกความเป็นมา รธน.ฉบับแรก (2475)
วันที่ 10 ธันวาคม ของทุกปี หรือที่เรียกกันว่า ‘วันรัฐธรรมนูญ’ เป็นอีกหนึ่งวันประวัติศาสตร์สำคัญของประเทศไทย นับเป็นจุดเริ่มต้นของปฐมรัฐธรรมนูญ หรือรัฐธรรมนูญถาวรฉบับแรก ปี 2475 ตั้งเป็นกฎหมายสูงสุดของประเทศ และเป็นหลักปกครองสูงสุดของปวงชนชาวไทย ซึ่งได้รับโปรดเกล้าฯ พระราชทานกฎหมายฉบับดังกล่าว จากพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 7)
แต่หากย้อนกลับไป จริงๆ แล้ว ก่อนหน้านี้รัฐธรรมนูญฉบับแรกของประเทศไทย คือ พระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว พุทธศักราช 2475 ซึ่งถูกประกาศใช้ เมื่อวันที่ 27 มิถุนายน 2475 ขณะนั้น มีสถานะเป็นรัฐธรรมนูญอันเป็นกฎหมายสูงสุด แม้จะเรียกว่า ‘พระราชบัญญัติชั่วคราว’ ก็ตาม
พระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว พุทธศักราช 2475 ถูกยกร่างโดย หลวงประดิษฐ์มนูธรรม หรือ ปรีดี พนมยงค์ มีสาระสำคัญกำหนดไว้ ว่า “อำนาจสูงสุดในการปกครองประเทศ หรืออำนาจอธิปไตยเป็นของราษฎรทั้งหลาย”
โดยคณะราษฎรได้นำรัฐธรรมนูญฉบับชั่วคราว ขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว เพื่อทรงลงพระปรมาภิไธย ภายหลังทำการปฏิวัติเปลี่ยนแปลงการปกครอง หรืออภิวัฒน์สยาม เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ.2475 รัฐธรรมนูญฉบับชั่วคราวนี้ ถูกบังคับใช้จนถึงวันที่มีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบับถาวร โดยมีการตั้งคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญขึ้นมา เพื่อร่างรัฐธรรมนูญฉบับถาวร จนกระทั่งเกิดเป็น ‘รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พ.ศ.2475’
สำหรับรัฐธรรมนูญฉบับแรก มีเนื้อหาเพียง 39 มาตรา ซึ่งมีจำนวนน้อยมาก แตกต่างจากรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันที่มีมากถึง 279 มาตรา
อย่างไรก็ตาม จวบจนปัจจุบันประเทศไทยมีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญมาแล้ว 20 ฉบับ โดยฉบับปัจจุบัน คือ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ถูกร่างขึ้นโดยคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (กรธ.) ที่มาจากการแต่งตั้งของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ซึ่งมี พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา เป็นหัวหน้า คสช. ขณะนั้น และประกาศใช้ เมื่อวันที่ 6 เมษายน พ.ศ.2560 สาระสำคัญเป็นการจัดระเบียบการปกครอง การตรวจสอบโดยองค์กรอิสระ รวมทั้งกลไกปฏิรูปประเทศในด้านต่างๆ ซึ่งถูกบังคับใช้จนปัจจุบัน
ยังคงเกิดเป็นข้อครหาต่อการที่ คสช. เขียนรัฐธรรมนูญขึ้นมาใหม่ เพื่อสร้างประโยชน์ต่อฝ่ายตัวเองให้มากที่สุด และรัฐธรรมนูญฉบับ ปี 60 ถูกออกแบบมา เพื่อทำลายระบบพรรคการเมือง และเสถียรภาพของรัฐบาลนั่นเอง
ด้วยเหตุผลนี้ ปัจจุบันจึงเกิดการเรียกร้องให้รัฐบาลชุดใหม่ รีบเข้ามาร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ เพื่อคงเสถียรภาพ และแก้กฎหมายที่เอาเปรียบปวงชนชาวไทย จากรัฐธรรมนูญฉบับ ปี 60 นั่นเอง