บทวิเคราะห์:ทรัมป์ถึงกับว้าวุ่นเมื่อรู้ตัวว่าไม่ได้"ถือไพ่ที่เหนือกว่า"อิหร่าน

หนึ่งในคำเปรียบเทียบที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ชื่นชอบคือ เขาถือไพ่เหนือกว่า (he's got the cards) นั่นคือการที่ที่เขาคือผู้ถืออำนาจของสหรัฐอเมริกาและความเฉลียวฉลาดของเขาเอง ด้วยสิ่งนี้เขาเชื่อว่าจะสามารถเอาชนะศัตรูใดๆ ก็ได้

แต่สำหรับการเดิมพันกับอิหร่าน อดีตเจ้าของคาสิโนที่ผันตัวเป็นประธานาธิบดีกำลังเรียนรู้ว่า แท้จริงแล้วเขาไม่ได้มีไพ่ที่แข็งแกร่งอย่างที่คิด

ขณะที่เขาเดินทางไปจีนในสัปดาห์นี้ ซึ่งเป็นการเดินทางที่ล่าช้าไปแล้วเนื่องจากสงครามของเขา ทรัมป์จะไม่แสดงความแข็งแกร่งในฐานะผู้ชนะ แต่จะยังคงถูกรุมเร้าด้วยทั้งการปฏิเสธอย่างดื้อรั้นของอิหร่านที่จะยอมรับข้อตกลงตามเงื่อนไขของเขา และความนิยมที่ลดลงจากชาวอเมริกันที่ไม่สนับสนุนความขัดแย้งและตอนนี้กำลังจ่ายราคาน้ำมันที่สูงขึ้น

“ดิฉันมองไม่เห็นว่าประธานาธิบดีจะมีไพ่ดีๆ ให้ใช้มากนักในเวลานี้” โมนา ยาคูเบียน ผู้อำนวยการโครงการตะวันออกกลางของศูนย์เพื่อการศึกษาเชิงยุทธศาสตร์และระหว่างประเทศ (Center for Strategic and International Studies) กล่าว

ทรัมป์ร่วมกับอิสราเอลโจมตีอิหร่านเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ โดยการโจมตีดังกล่าวสังหารอยาตอลลาห์ อาลี คาเมเนอี ผู้นำสูงสุดที่ครองอำนาจมายาวนาน และผู้นำระดับสูงคนอื่นๆ อีกจำนวนมากอย่างรวดเร็ว

แต่อิหร่านตอบโต้กลับอย่างรวดเร็วโดยการควบคุมช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นทางผ่านแคบๆ ที่ครั้งหนึ่งเคยเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันหนึ่งในห้าของโลก และได้ยิงขีปนาวุธและโดรนใส่ระบอบกษัตริย์อาหรับในอ่าวเปอร์เซียที่เป็นพันธมิตรกับสหรัฐฯ ทำลายชื่อเสียงด้านความมั่นคงที่ประเทศร่ำรวยน้ำมันเหล่านี้สร้างมาอย่างยากลำบาก

ยาคูเบียนกล่าวว่า สหรัฐฯ จะต้องใช้กำลังมหาศาลเพื่อขับไล่อิหร่านออกจากช่องแคบ ซึ่งจะก่อให้เกิดความเสียหายครั้งใหญ่ต่อตลาดโลกและภัยคุกคามใหม่ๆ ต่อประเทศอาหรับในอ่าวเปอร์เซีย

รัฐบาลอิหร่านที่ปกครองโดยกลุ่มผู้นำศาสนาได้ปราบปรามการประท้วงอย่างโหดเหี้ยมในเดือนมกราคม และขณะนี้ถูกครอบงำโดยกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติ ซึ่งเป็นกลุ่มชนชั้นนำที่ยิ่งไม่สนใจที่จะประนีประนอมกับสหรัฐอเมริกา

"ดิฉันคิดว่าฝ่ายบริหาร (รัฐบาลสหรัฐฯ) ได้ประเมินลักษณะและแนวทางของระบอบการปกครองในเตหะราน (อิหร่าน) ผิดพลาดอย่างร้ายแรง" ยาคูเบียนกล่าว

'สิ้นหวังมาก'
ทรัมป์ประกาศหยุดยิงเมื่อวันที่ 8 เมษายน และได้ขยายเวลาออกไปอย่างไม่มีกำหนด แม้ว่าเขาจะต้องยกเลิกการเดินทางของเจ้าหน้าที่ระดับสูงของสหรัฐฯ เพื่อเจรจาในปากีสถานถึงสองครั้ง หลังจากที่อิหร่านปฏิเสธที่จะเข้าร่วม

สัปดาห์ที่แล้ว ทรัมป์ประกาศ "โครงการเสรีภาพ" ซึ่งกองกำลังสหรัฐฯ จะช่วยเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ก่อนที่จะระงับปฏิบัติการในอีกสองวันต่อมา เนื่องจากกลุ่มประเทศอาหรับในอ่าวเปอร์เซียกังวลเกี่ยวกับการถูกโจมตีอีกครั้ง

จากนั้นทรัมป์ใช้เวลาช่วงสุดสัปดาห์สร้างความคาดหวังถึงการตอบโต้ใดๆ จากอิหร่าน ก่อนที่จะประกาศในวันจันทร์ว่าข้อเสนอโต้กลับของเตหะรานนั้น "ไร้สาระ"

ไบรอัน คาทูลิส นักวิจัยอาวุโสจากสถาบันตะวันออกกลาง (Middle East Institute) กล่าวว่า "การกระทำของทรัมป์ในช่วงเดือนที่ผ่านมาแสดงให้เห็นถึงผู้นำที่หมดหวังที่จะยุติความขัดแย้งนี้ แต่เขายังคงขู่ว่าจะก่อความขัดแย้งเพิ่มเติมหากไม่ได้สิ่งที่ต้องการ"

"นั่นแสดงให้เห็นว่าเขาไม่รู้วิธีที่จะได้ข้อตกลงที่ดีกว่านี้ เขาอาจจะได้ข้อตกลงที่ดีกว่านี้ก่อนที่สงครามจะเริ่มต้น" เขากล่าว

เมื่อปีที่แล้ว ทรัมป์เคยตำหนิผู้นำสหรัฐฯ ในอดีตเกี่ยวกับการแทรกแซงในตะวันออกกลาง และได้กล่าวถึงจีนว่าเป็นคู่แข่งสำคัญของสหรัฐฯ

แต่ตอนนี้เขามาถึงจีน "ด้วยมือที่อ่อนแอกว่ามาก" คาทูลิสกล่าว

"กองทัพสหรัฐฯ ได้ใช้อาวุธและยุทโธปกรณ์ไปเป็นจำนวนมากในเวลาเพียงเดือนครึ่ง และจีนรู้เรื่องนี้"

ต้องการพลิกหน้าใหม่
เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ทรัมป์และผู้ช่วยระดับสูงของเขากล่าวว่าอย่างน้อยส่วนของการรุกในสงครามก็จบลงแล้ว เนื่องจากมิฉะนั้นฝ่ายบริหารจะต้องได้รับการอนุมัติจากรัฐสภา

แต่เบนจามิน เนทันยาฮู นายกรัฐมนตรีอิสราเอล ในการให้สัมภาษณ์ที่ออกอากาศเมื่อวันอาทิตย์กับรายการ "60 Minutes" ของ CBS News กล่าวว่าสงครามยังไม่จบสิ้น เนื่องจากมีความจำเป็นต้องยึดยูเรเนียมจากโครงการนิวเคลียร์ที่เป็นข้อพิพาทของอิหร่าน

การ์เร็ต มาร์ติน ผู้เชี่ยวชาญด้านนโยบายต่างประเทศจากมหาวิทยาลัยอเมริกัน (American University) กล่าวว่าทางออกเดียวสำหรับทรัมป์อาจเป็นการเจรจาข้อตกลง ซึ่งอาจเข้มงวดน้อยกว่าข้อตกลงที่บรรลุได้โดยปราศจากสงครามในปี 2015 โดยอดีตประธานาธิบดีบารัค โอบามา ซึ่งทรัมป์วิพากษ์วิจารณ์ว่าเป็น "ข้อตกลงที่แย่ที่สุดเท่าที่เคยมีมา"

ผลกระทบต่อภาพลักษณ์ของสหรัฐฯ จะตรงกันข้ามกับเดือนมกราคม เมื่อทรัมป์แสดงความยินดีหลังจากสั่งการโจมตีเวเนซุเอลาที่โค่นล้มและจับตัวนิโคลัส มาดูโร ผู้นำฝ่ายซ้ายของเวเนซุเอลา และแต่งตั้งผู้สืบทอดตำแหน่งที่เชื่อฟังแทน

"ไม่มีใครตั้งคำถามว่ากองทัพอเมริกันแข็งแกร่งกว่ากองทัพอิหร่าน" มาร์ตินกล่าว

"แต่แค่นั้นไม่เพียงพอ เมื่อฝ่ายตรงข้ามกำลังต่อสู้กับสิ่งที่พวกเขาเห็นว่าเป็นความขัดแย้งที่คุกคามการดำรงอยู่"

Agence France-Presse

Photo - ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐอเมริกา กล่าวสุนทรพจน์ในงานเลี้ยงอาหารค่ำ "Rose Garden Club" เพื่อเป็นเกียรติแก่สัปดาห์ตำรวจ ณ ทำเนียบขาว กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. เมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม 2569 (ภาพโดย Kent NISHIMURA / AFP)