ผู้เชี่ยวชาญชี้'สีจิ้นผิง'และ'ทรัมป์'ต่างกังวลกับอานุภาพของ AI แต่การแข่งขันทำให้การควบคุมเกิดขึ้นได้ยาก

นักวิเคราะห์กล่าวว่า ความกังวลว่าปัญญาประดิษฐ์ (AI) อาจช่วยให้มนุษย์ออกแบบอาวุธชีวภาพหรือแฮ็กโครงสร้างพื้นฐานของประเทศได้นั้น เป็นความกังวลร่วมกันของสีจิ้นผิงและโดนัลด์ ทรัมป์ แม้ว่าทั้งสองประเทศจะแข่งขันกันอย่างดุเดือดในเรื่องเทคโนโลยีนี้ก็ตาม

ขณะที่ผู้นำทั้งสองเตรียมพร้อมสำหรับการประชุมสุดยอดในปักกิ่งสัปดาห์นี้ ผู้เชี่ยวชาญด้านนโยบายได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการหารือระหว่างสหรัฐฯ และจีนเกี่ยวกับมาตรการในการควบคุมความเสี่ยง เช่น สายด่วนสำหรับการลดความตึงเครียดเมื่อเกิดวิกฤต AI

แต่ด้วยความมุ่งมั่นของจีนที่จะลดช่องว่างความเป็นผู้นำของสหรัฐฯ ในภาคส่วนเชิงยุทธศาสตร์นี้ ทำให้การเดิมพันจึงสูงมาก

ไมเคิล จิ่งฮั่น เจิ้ง ศาสตราจารย์จากมหาวิทยาลัยซิตี้แห่งฮ่องกง (City University of Hong Kong) กล่าวว่า "มีความกังวลร่วมกันเกี่ยวกับทิศทางของการแข่งขันด้านอาวุธ AI นี้" และว่ามันอาจสร้างสถานการณ์ที่ "ควบคุมไม่ได้" หรือไม่

"แม้จะมีความเห็นไม่ตรงกันในหลายประเด็น แต่ก็มีความเข้าใจร่วมกันจากทั้งสองฝ่าย" เกี่ยวกับความจำเป็นในการควบคุม AI เขากล่าวกับ AFP

เมื่อเร็ว ๆ นี้ ทำเนียบขาวกล่าวหาหน่วยงานของจีนว่าพยายามขโมยเทคโนโลยีของสหรัฐฯ ในระดับ "อุตสาหกรรม" ขณะที่จีนได้ขัดขวางการเข้าซื้อเครื่องมือ AI ที่ก่อตั้งโดยบริษัทจีนโดยบริษัทเทคโนโลยี Meta

ในปี 2024 สีจิ้นผิง เห็นด้วยกับโจ ไบเดน อดีตประธานาธิบดีสหรัฐฯ ว่ามนุษย์ต้องยังคงควบคุมการตัดสินใจในการใช้อาวุธนิวเคลียร์

แม้ว่าจะไม่มีอะไรเกิดขึ้นมากไปกว่านั้น แต่สีจิ้นผิง และทรัมป์ อาจ "ให้คำมั่นสัญญากันด้วยวาทศิลป์" ในปักกิ่งเพื่อเป็นพื้นฐานสำหรับความร่วมมือต่อไป เจิ้งกล่าว

'ความเสี่ยงร้ายแรง'
ภัยคุกคามด้านความปลอดภัยทางไซเบอร์จาก AI ได้รับการเน้นย้ำโดย Mythos ซึ่งเป็นแบบจำลองใหม่ที่มีประสิทธิภาพสูง ที่บริษัทสตาร์ทอัพ Anthropic ของสหรัฐฯ ได้ระงับการเปิดเผยต่อสาธารณะเพื่อป้องกันไม่ให้แฮกเกอร์นำไปใช้ประโยชน์

และ "หากกลุ่มที่ไม่ใช่รัฐใช้แบบจำลอง AI ในการพัฒนาอาวุธชีวภาพ นั่นอาจก่อให้เกิดความเสี่ยงร้ายแรงต่อทั้งสหรัฐอเมริกาและจีน" คริส แมคไกวร์ จากสภาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ (Council on Foreign Relations) เขียนไว้ในบทความล่าสุด

"ในระยะยาว การจัดการกับความเสี่ยงเหล่านี้จำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือ" แมคไกวร์กล่าว พร้อมเตือนว่า "ความเต็มใจของจีนที่จะทำและปฏิบัติตามพันธกรณีระหว่างประเทศที่เข้มแข็งเกี่ยวกับความปลอดภัยของ AI นั้นต่ำ"

สหรัฐฯ กล่าวว่าแบบจำลอง AI ล่าสุดจากบริษัทสตาร์ทอัพ DeepSeek ของจีน ซึ่งถือว่าเป็นแบบจำลองที่ทันสมัยที่สุดของประเทศนั้น ล้าหลังกว่าแบบจำลองที่ดีที่สุดจากบริษัทของสหรัฐฯ ประมาณแปดเดือน

เพื่อหยุดยั้งบริษัทเทคโนโลยีของจีนไม่ให้ตามทันเร็วเกินไป สหรัฐฯ จึงห้ามไม่ให้พวกเขาซื้อชิปที่ทันสมัยที่สุดที่ผลิตโดย Nvidia ซึ่งตั้งอยู่ในแคลิฟอร์เนีย

จีนได้เร่งพัฒนาอุตสาหกรรมชิป AI ภายในประเทศเพื่อตอบโต้ และอาจหวังที่จะใช้การควบคุมแร่หายากเป็นเครื่องมือต่อรองในการประชุมสุดยอดในวันพฤหัสบดีและวันศุกร์

'เกี่ยวพันกัน'
ผู้บริหารระดับสูงของสหรัฐฯ รวมถึงอีลอน มัสก์ แห่งเทสลา และทิม คุก แห่งแอปเปิล จะร่วมเดินทางไปกับทรัมป์ โดยมีเจนเซน หวง หัวหน้าของ Nvidia เข้าร่วมในนาทีสุดท้าย

เฉิน เหลียง ผู้ก่อตั้ง Strategic Times Consulting กล่าวกับ AFP ว่าเขาไม่คาดหวังว่าจะมี "ความก้าวหน้าครั้งสำคัญ" ใดๆ

เฉินกล่าวว่า การเยือนของทรัมป์จะได้รับความสนใจหากเขาและสีจิ้นผิง สามารถ "ระงับประเด็นที่อ่อนไหวที่สุด" ในขณะที่สร้าง "แนวทางตามกฎเกณฑ์" ในประเด็นความร่วมมือ

แต่การแข่งขันน่าจะยังคงดุเดือด "ในภาคส่วนเทคโนโลยีขั้นสูง เช่น ชิป AI ที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับผลประโยชน์หลักของทั้งสองฝ่าย"

จีนปฏิเสธข้อกล่าวหาของทำเนียบขาวเกี่ยวกับการ "กลั่น" AI ขนาดใหญ่ของจีนจากคู่แข่งของสหรัฐฯ ซึ่งเป็นวิธีการที่บริษัทต่างๆ มักใช้เพื่อสร้างรุ่นที่ถูกกว่าและเล็กกว่าของรุ่นของตนเอง

ขณะเดียวกัน หน่วยงานวางแผนเศรษฐกิจสูงสุดของจีนได้บล็อกข้อเสนอ 2 พันล้านดอลลาร์ของ Meta สำหรับ Manus สตาร์ทอัพด้าน AI เอเจนต์ที่ก่อตั้งในจีนและตั้งอยู่ในสิงคโปร์

การเคลื่อนไหวนี้ ซึ่งเกิดขึ้นหลังจากการตรวจสอบด้านกฎระเบียบ ถูกมองว่าเป็นสัญญาณของการกำกับดูแลภาคส่วน AI ของจีนที่เพิ่มมากขึ้น

อย่างไรก็ตาม "บุคลากร เงินทุน และห่วงโซ่อุปทานที่สนับสนุนสาขานี้มีความเกี่ยวพันกันอย่างลึกซึ้งระหว่างสหรัฐอเมริกาและจีน" เกรซ เส้า นักวิเคราะห์ AI ของจีนและผู้เขียนจดหมายข่าว AI Proem กล่าว

"ความเข้าใจผิดเกี่ยวกับการแยกตัวอย่างสมบูรณ์นั้นไม่สมจริงในระยะเวลาอันใกล้นี้" เธอบอกกับ AFP

"ความเป็นผู้นำในด้านเทคโนโลยี… จะกำหนดทศวรรษหน้าของผลิตภาพและการเติบโต ดังนั้นจึงเป็นผลประโยชน์ของทุกคนที่มหาอำนาจทั้งสองจะหาจุดร่วมกันในเรื่องกรอบการทำงานที่เหมาะสมสำหรับ AI"

Agence France-Presse

Photo - ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ปรบมือระหว่างการประชุมเต็มคณะของสภาประชาชนแห่งชาติจีนในกรุงปักกิ่ง เมื่อวันที่ 9 มีนาคม 2026 (Photo by Vincent Thian / POOL / AFP)