สายสัมพันธ์สองแผ่นดิน : จีน-ไทยยกระดับความร่วมมือการแพทย์ "ผ่าตัดทางไกลด้วยหุ่นยนต์" เคสแรกสำเร็จลุล่วง

วันที่ 23 เมษายน 2569 สำนักข่าวซินหัวรายงาน ณ โรงพยาบาลนพรัตนราชธานี ในกรุงเทพฯ แขนกลหุ่นยนต์ผ่าตัดล้ำสมัยจากจีนกำลังผ่าตัดนิ่วในถุงน้ำดีให้ผู้ป่วยรายหนึ่ง ซึ่งความพิเศษของการผ่าตัดครั้งนี้คือศัลยแพทย์ปฏิบัติหน้าที่อยู่ไกลออกไปกว่า 2,000 กิโลเมตร โดยแพทย์หญิงภัทราภรณ์ เพชรโพธิ์ศรี ควบคุมหุ่นยนต์ผ่าตัดจากระยะไกลอยู่ที่โรงพยาบาลเวสต์ ไชน่า ในเครือมหาวิทยาลัยซื่อชวน มณฑลเสฉวน ทางตะวันตกเฉียงใต้ของจีน

รายงานระบุว่าการผ่าตัดด้วยหุ่นยนต์ผ่าตัดทางไกลระหว่างจีนกับไทยครั้งแรกนี้สำเร็จลุล่วงด้วยดีเมื่อวันอังคารที่ 21 เมษายน 2569 โดยทีมแพทย์ของจีนและไทยใช้หุ่นยนต์ผ่าตัด “ถูม่าย” ที่พัฒนาโดยบริษัท เซี่ยงไฮ้ ไมโครพอร์ต เม็ดบอต กรุ๊ป จำกัด และผู้ป่วยเป็นหญิงไทย อายุ 51 ปี มีอาการปวดท้องส่วนบนด้านขวาเรื้อรังเพราะนิ่วในถุงน้ำดี ประกอบกับมีโรคประจำตัวอื่นๆ ทั้งเบาหวาน ความดันเลือดสูง และคอเลสเตอรอลในเลือดสูง

แพทย์หญิงภัทราภรณ์ ผู้ผ่านการฝึกอบรมระบบที่โรงพยาบาลเวสต์ ไชน่า และการประเมินของคณะผู้เชี่ยวชาญจนมีคุณสมบัติทำการผ่าตัดทางไกลด้วยหุ่นยนต์อย่างเป็นทางการ ย้อนเล่าประสบการณ์แสนพิเศษว่าแทบไม่รู้สึกถึงความหน่วงของเวลาระหว่างทำการผ่าตัด ภาพการมองเห็นระหว่างผ่าตัดที่หุ่นยนต์ส่งมาให้เห็นนั้นเหมือนกับอยู่ในห้องผ่าตัดจริง และการควบคุมหุ่นยนต์ผ่าตัดนั้นราบรื่นและแม่นยำตลอดกระบวนการ

อนึ่ง มีการผ่าตัดทางไกลด้วยหุ่นยนต์ในลักษณะนี้มากกว่า 800 ครั้งทั่วโลก ซึ่งหนึ่งในนั้นเป็นการผ่าตัดที่มีระยะทางไกลกันมากที่สุดกว่า 18,000 กิโลเมตร คือการผ่าตัดให้ผู้ป่วยในบราซิลโดยทีมแพทย์ในมณฑลซื่อชวนของจีน

รุ้งลาวรรณ วิวัฒน์ปิยะวงศ์ กรรมการบริหารบริษัท ถัง หมิง เม็ดเทค จำกัด (Tang Ming Medtech) ซึ่งเป็นผู้นำเข้าหุ่นยนต์ผ่าตัดทางไกล “ถูม่าย” สู่ไทย กล่าวว่ามีการประยุกต์ใช้หุ่นยนต์ผ่าตัดรุ่นนี้ที่โรงพยาบาล 4 แห่งในไทย โดยแผนงานต่อไปคือการใช้งานหุ่นยนต์ผ่าตัดพร้อมระบบสนับสนุนในภาคเหนือและภาคใต้ ทำให้การผ่าตัดทางไกลช่วยเชื่อมโยงกรุงเทพฯ กับเมืองต่างๆ เช่น เชียงใหม่ และสงขลา

นายแพทย์ณัฐพงศ์ วงศ์วิวัฒน์ อธิบดีกรมการแพทย์ สังกัดกระทรวงสาธารณสุข ซึ่งร่วมเป็นสักขีพยานความสำเร็จครั้งสำคัญของความร่วมมือทางการแพทย์ระหว่างไทยกับจีน กล่าวว่าความสำเร็จครั้งนี้เกิดจากการประสานงานและความร่วมมือระหว่างทีมแพทย์ของทั้งสองประเทศ โดยการประยุกต์ใช้หุ่นยนต์ผ่าตัดทางไกลจะช่วยลดความเหลื่อมล้ำของการบริการทางการแพทย์ ช่วยให้ผู้ป่วยในภูมิภาคห่างไกลได้รับประโยชน์เป็นพิเศษ

อนึ่ง พัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข กล่าวผ่านวิดีโอว่าการประยุกต์ใช้หุ่นยนต์ผ่าตัดทางไกลเพื่อรักษาผู้ป่วยโรคนิ่วในถุงน้ำดีจะยกระดับมาตรฐานทางการแพทย์ของไทยสู่ระดับสากล รวมถึงเสริมสร้างประสบการณ์อันล้ำค่าสำหรับการประยุกต์ใช้หุ่นยนต์ผ่าตัดทางไกลทั่วประเทศไทยในอนาคตข้างหน้า