ทำไมน้ำมันชอบขึ้นราคา "วันเสาร์-อาทิตย์" แถมประกาศตอนดึก?
ทำไมน้ำมันชอบขึ้นราคาวันหยุด-กลางดึก? เปิด 3 เหตุผลเบื้องหลังที่คอรถต้องเข้าใจ
ถือเป็นประเด็นนี้เป็นที่ถกเถียงกันมากในช่วงหลังๆ นี้ว่าทำไม น้ำมันถึงมีการปรับราคาขึ้นในช่วงกลางดึก อีกทั้งยังขยับตัวขึ้นไม่เว้นวันหยุดเลยทีเดียว ทำไมบางคนต้องรีบไปต่อคิวเติมก่อนเช้ามืด ซึ่งเรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่มี "กลไกบริหารจัดการ" เบื้องหลังที่เกี่ยวข้องกับปากท้องและเศรษฐกิจระดับประเทศ ดังนี้:
1. การรอ "ราคาปิด" จากตลาดสิงคโปร์
ประเทศไทยอ้างอิงราคาน้ำมันสำเร็จรูปจาก ตลาดสิงคโปร์ เป็นหลัก ซึ่งราคาตลาดจะนิ่งและสรุปยอดในช่วงค่ำ (ประมาณ 19.00 - 20.00 น. ตามเวลาไทย) เมื่อได้ราคาต้นทุนที่แน่นอนแล้ว คณะกรรมการบริหารกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง (กบน.) หรือผู้ค้าน้ำมันจึงจะสามารถคำนวณและประกาศราคาขายปลีกของวันถัดไปได้ การประกาศช่วงดึกจึงเป็นการใช้ข้อมูลที่ "สดใหม่" ที่สุดเพื่อลดความเสี่ยงทางธุรกิจ
2. กลยุทธ์ "หยุดเลือดไหล" ของกองทุนน้ำมันฯ
ในภาวะที่กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงแบกภาระหนี้สะสมสูง (ปัจจุบันติดลบกว่า 50,000 ล้านบาท) ทุกๆ นาทีที่ราคาตลาดโลกพุ่งสูง แต่ราคาในไทยยังไม่ปรับขึ้น กองทุนฯ จะต้อง "ควักเงินชดเชย" ส่วนต่างมหาศาล การปรับราคาขึ้นในวันหยุดซึ่งเป็นช่วงที่มีการใช้รถใช้ถนนสูงสุด จึงเป็นการช่วยหยุดภาวะเงินไหลออกของกองทุนฯ ให้เร็วที่สุดนั่นเอง
3. สกัดการกักตุนและ "รถแห่"
หากประกาศล่วงหน้านานๆ หรือประกาศในช่วงวันธรรมดาที่การขนส่งหนาแน่น อาจเกิดปัญหาการกักตุนน้ำมันในคลังของรายใหญ่ หรือเกิดปรากฏการณ์รถจำนวนมากแห่ไปเติมน้ำมันที่สถานีบริการพร้อมกันจนน้ำมันหมดหัวจ่าย (Out of stock) การประกาศช่วงค่ำที่มีผลในเช้ามืดวันถัดไป จึงช่วยบริหารจัดการสมดุลของปริมาณน้ำมันในแต่ละสถานีได้ดีกว่า
สรุปทิศทางราคาน้ำมัน
การปรับขึ้นราคาน้ำมันในช่วงวันหยุดและเวลากลางคืน เป็นการผสมผสานระหว่าง "เทคนิคการคำนวณราคาจริง" และ "ความจำเป็นเร่งด่วนในการบริหารหนี้สาธารณะ" เพื่อให้ระบบพลังงานของประเทศยังคงเดินหน้าต่อไปได้โดยไม่ล้มละลายไปเสียก่อน
อ้างอิง