9 กษัตริย์สุโขทัยแห่งราชวงศ์พระร่วง มีพระองค์ใดบ้าง?
“ราชวงศ์พระร่วง” เป็นราชวงศ์อันยิ่งใหญ่สมัยสุโขทัย มีข้อมูลระบุไว้ว่าราชวงศ์ดังกล่าวมีกษัตริย์ทั้งหมด 9 พระองค์ 9 กษัตริย์สุโขทัยแห่งราชวงศ์พระร่วง มีพระองค์ใดบ้าง?
1. พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ เป็นปฐมกษัตริย์ผู้สถาปนาราชวงศ์พระร่วงแห่งกรุงสุโขทัย มีหลักฐานว่าพระนามเดิมของพระองค์คือพ่อขุนบางกลางหาว มีพระมเหสีคือนางเสือง ทั้งยังมีพระราชโอรสถึง 3 พระองค์ พระราชธิดา 2 พระองค์ พระองค์ขึ้นครองราชย์เมื่อ พ.ศ. 1792 แต่ไม่ปรากฏว่าครองราชย์ถึงเมื่อใด
2. พ่อขุนบานเมือง พระองค์เป็นพระราชโอรสของพ่อขุนศรีอินทราทิตย์ ไม่ปรากฏวันเวลาครองราชย์ต่อจากพระราชบิดาชัดเจน แต่ครองราชย์จนถึง พ.ศ. 1822
3. พ่อขุนรามคำแหงมหาราชถือเป็นกษัตริย์ของสุโขทัยที่มีชื่อเสียงมาก เพราะมีพระราชกรณียกิจมากมาย เช่น ทรงประดิษฐ์อักษรไทยเมื่อ พ.ศ. 1826 ทรงให้ความสำคัญกับพระพุทธศาสนา ทั้งยังทรงดำเนินความสัมพันธ์ระหว่างกับดินแดนอื่น อย่างการส่งราชทูตไปเจริญสัมพันธไมตรีกับจีน
พระองค์ถือเป็นกษัตริย์ที่โดดเด่นตั้งแต่สมัยพ่อขุนศรีอินทราทิตย์ เพราะทรงช่วยพระราชบิดาในการยกทัพไปรบกับขุนสามชน เจ้าเมืองฉอด จนมีชัย ผ่านมาสมัยพ่อขุนบานเมืองก็ยังทรงทำหน้าที่เป็นแม่ทัพ
4. พระยาเลอไท เป็นพระราชโอรสองค์ใหญ่ของพ่อขุนรามคำแหงมหาราช ทรงขึ้นครองราชย์เมื่อ พ.ศ. 1841-1866
พระองค์ทรงศรัทธาในพระพุทธศาสนาเป็นอย่างยิ่ง ทรงสนับสนุนให้พระสงฆ์ศึกษาพระธรรมและภาษาบาลี แต่ในรัชสมัยของพระองค์ก็เริ่มเป็นจุดเสื่อมอำนาจของราชวงศ์พระร่วง หัวเมืองต่าง ๆ เริ่มแยกตัวเป็นอิสระ
5. พระยางั่วนำถุมพระราชโอรสของพ่อขุนบานเมือง ทรงครองราชย์เมื่อ พ.ศ. 1866-1890 พระองค์โปรดให้พระยาลิไท พระราชโอรสของพระยาเลอไท ปกครองเมืองศรีสัชนาลัย ใน พ.ศ. 1883
พระองค์ทรงพยายามปราบปรามหัวเมืองต่าง ๆ ที่แข็งข้อ แต่ไม่ประสบความสำเร็จ การเมืองภายในแตกแยกมากขึ้น เมื่อพระองค์เสด็จสวรรคต จึงเกิดกบฏที่สุโขทัย จนพระยาลิไทต้องยกทัพมาปราบปราม
6. พระมหาธรรมราชาที่ 1 (พระยาลิไท)พระราชโอรสของพระยาเลอไท ทรงครองราชย์เมื่อ พ.ศ. 1890-1911 เมื่อพระองค์เสด็จไปครองเมืองศรีสัชนาลัย ได้พระราชนิพนธ์วรรณกรรมสำคัญทางพุทธศาสนา นั่นคือ ไตรภูมิกถา หรือ ไตรภูมิพระร่วง
หลังจากปราบกบฏสำเร็จ พระองค์ก็ทรงขึ้นครองราชย์เมื่อ พ.ศ. 1890 และใช้หลักพุทธศาสนาร่วมกับการปกครอง จึงได้ดำรงฐานะเป็น “ธรรมราชา” ตามพระนาม
ในช่วงนี้อาณาจักรสุโขทัยกลับมารุ่งเรืองอีกครั้ง ก่อนพระองค์จะทรงย้ายราชธานีไปที่เมืองสองแคว หรือพิษณุโลก แล้วเสด็จสวรรคตเมื่อ พ.ศ. 1911
7. พระมหาธรรมราชาที่ 2 (พระยาลือไท) พระราชโอรสของพระมหาธรรมราชาที่ 1 เสด็จขึ้นครองราชย์เมื่อ พ.ศ. 1911 มีพระราชโอรส 2 พระองค์ คือ รามราชาธิราช บรมนาถบุตร (ธรรมราชาธิราช) และศรีธรรมาโศกราช (อโศก)
สมัยนี้สุโขทัยกลับมาอ่อนแออีกครั้ง แบ่งเป็น 2 แคว้นใหญ่ ๆ คือ แคว้นกำแพงเพชร ปกครองโดยราชวงศ์สุพรรณภูมิ แห่งกรุงศรีอยุธยา และแคว้นสุโขทัย ปกครองโดยราชวงศ์พระร่วง แห่งกรุงสุโขทัย
จน พ.ศ. 1921 กรุงสุโขทัยก็ตกเป็นประเทศราชของกรุงศรีอยุธยา พระองค์จึงผนวช จำพรรษาที่วัดศีลวิสุทธาวาส และเสด็จสวรรคตเมื่อ พ.ศ. 1952
8. พระมหาธรรมราชาที่ 3 (พระยาไสลือไท) ไม่ปรากฏวันเสด็จขึ้นครองราชย์ แต่สวรรคตเมื่อ พ.ศ. 1962
สมัยของพระองค์ เป็นช่วงที่อาณาจักรสุโขทัยเป็นประเทศราชของกรุงศรีอยุธยา พระองค์จึงทรงพยายามสร้างความมั่นคงให้สุโขทัย ด้วยการยกกองทัพไปปราบปรามหัวเมืองต่าง ๆ เพื่อให้อยู่ในพระราชอำนาจ
9. พระมหาธรรมราชาที่ 4 (บรมปาล) เป็นพระราชโอรสของพระมหาธรรมราชาที่ 3 ทรงครองราชย์เมื่อ พ.ศ. 1962-1981 ในเอกสารทางประวัติศาสตร์พบพระนามของพระองค์มากมาย เช่น บรมปาล พระยาบาล พระเจ้าสุริยวงศ์บรมปาล และพระเจ้าศรีสุริยวงศ์บรมปาลมหาธรรมราชาธิราช
พระองค์ถือเป็นกษัตริย์องค์สุดท้ายแห่งสุโขทัย เพราะหลังจากพระองค์สวรรคต สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 2 หรือเจ้าสามพระยา ของกรุงศรีอยุธยาก็ได้ส่งพระราเมศวร หรือสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ พระราชโอรสของเจ้าสามพระยาไปครองเมืองพิษณุโลก ทำให้สุโขทัยและอยุธยารวมกันเป็นอาณาจักรเดียวกันตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา…
ทั้งหมดนี้คือ 9 กษัตริย์สุโขทัยแห่งราชวงศ์พระร่วง
อ่านเพิ่มเติม :
- ความสัมพันธ์อันแน่นแฟ้นระหว่าง “ราชวงศ์น่าน” กับ “ราชวงศ์พระร่วง” แห่งสุโขทัย
- สืบหาบรรพบุรุษต้นราชวงศ์จักรี ฤๅสืบเชื้อสายมอญ หรือ ราชวงศ์พระร่วง?
- “พระร่วง” ราชวงศ์แห่งสุโขทัย ทำไมถึงใช้คำว่า “ร่วง” ?
สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 1 มิถุนายน 2568
อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : 9 กษัตริย์สุโขทัยแห่งราชวงศ์พระร่วง มีพระองค์ใดบ้าง?
ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.silpa-mag.com