รู้จัก “มะเร็งไต” กับ 4 วิธีป้องกัน ตรวจเร็ว รักษาได้ ก่อนลุกลาม

มะเร็งไต (Kidney Cancer) คือโรคที่หลายคนไม่ทันได้ตั้งตัว เพราะมักไม่แสดงอาการในระยะเริ่มต้น กว่าจะรู้ตัว ก้อนมะเร็งก็อาจเติบโตจนลุกลามไปยังอวัยวะอื่น

โรคนี้เกิดจากการเจริญเติบโตผิดปกติของเซลล์ในเนื้อเยื่อไต จนกลายเป็นเนื้องอก ซึ่งหากเป็นมะเร็ง ก็สามารถแพร่กระจาย (Metastasis) ไปยังเนื้อเยื่อและอวัยวะอื่น ๆ ได้ เช่น ปอด ตับ กระดูก และต่อมน้ำเหลือง

รู้จัก 2 ชนิดหลักของมะเร็งไต

• Renal Cell Carcinoma (RCC) – พบมากถึง 90% ของผู้ป่วย เป็นมะเร็งที่เริ่มจากเซลล์เนื้อเยื่อไต
• Transitional Cell Carcinoma (TCC) – พบได้ 5-10% ของผู้ป่วย เป็นมะเร็งที่เกิดในเยื่อบุกรวยไตและท่อไต

สาเหตุและปัจจัยเสี่ยง: ใครเสี่ยงมากที่สุด?

แม้ยังไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด แต่มีปัจจัยที่เพิ่มความเสี่ยง เช่น

• เพศชาย (พบมากกว่าหญิง 2 เท่า)
• อายุ 50-70 ปี
• สูบบุหรี่ (1 ใน 3 ของผู้ป่วยเกี่ยวข้องกับบุหรี่)
• โรคอ้วนและความดันโลหิตสูง
• ไตวายเรื้อรัง ต้องฟอกไต
• พันธุกรรมผิดปกติหรือมีประวัติครอบครัว
• สัมผัสแร่ใยหินหรือแคดเมียมต่อเนื่อง

อาการที่ไม่ควรมองข้าม

ระยะต้นอาจไม่มีอาการชัดเจน แต่เมื่อก้อนโตขึ้น มักพบว่า:

• ปัสสาวะมีเลือดปน
• ปวดบั้นเอวหรือชายโครง
• คลำได้ก้อนที่หน้าท้อง
• น้ำหนักลด อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร
• มีไข้เรื้อรัง

วินิจฉัยอย่างไร?

• ตรวจเลือดและปัสสาวะ
• อัลตราซาวด์, CT Scan, MRI
• ตรวจชิ้นเนื้อ (ในบางกรณี)
• ประเมินการแพร่กระจาย เช่น เอกซเรย์ปอด, Bone Scan

โรคนี้มีกี่ระยะ?

• ระยะที่ 1: ก้อนเล็กกว่า 7 ซม. ยังไม่ลุกลาม
• ระยะที่ 2: ก้อนโตขึ้นแต่ยังไม่กระจาย
• ระยะที่ 3: เริ่มลุกลามไปยังเนื้อเยื่อใกล้เคียง
• ระยะที่ 4: กระจายไปยังต่อมน้ำเหลือง อวัยวะอื่น เช่น ปอด กระดูก

การรักษา: ก้าวหน้าไปไกลแค่ไหน?

• การผ่าตัด เป็นวิธีหลัก ทั้งแบบผ่าตัดไตออกทั้งหมดหรือบางส่วน
• การผ่าตัดผ่านกล้อง-แขนกลดาวินชี (da Vinci robotic surgery) ได้ผลแม่นยำ แผลเล็ก เจ็บน้อย ฟื้นตัวเร็ว
• ภูมิคุ้มกันบำบัด (Immunotherapy) สำหรับมะเร็งระยะแพร่กระจาย
• รังสีรักษา ใช้ลดอาการหรือควบคุมการลุกลาม
• Targeted Therapy เจาะจงยับยั้งการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็ง
• เคมีบำบัด ใช้เป็นทางเลือกเสริมในกรณีที่วิธีหลักไม่ได้ผล

วิธีป้องกัน

• งดสูบบุหรี่
• ควบคุมน้ำหนักและความดันโลหิต
• หลีกเลี่ยงสารพิษ เช่น ใยหิน แคดเมียม
• ตรวจสุขภาพประจำปี โดยเฉพาะผู้ที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงหรือมีประวัติครอบครัว

มะเร็งไตไม่ใช่โรคไกลตัว หากเฝ้าระวัง ใส่ใจสุขภาพ ตรวจร่างกายเป็นประจำ และปรับพฤติกรรมเสี่ยง องค์ความรู้และเทคโนโลยีปัจจุบันทำให้โอกาสรักษาหายมีสูง โดยเฉพาะในระยะต้น อย่ารอจนสาย! ปัสสาวะเปลี่ยนสีหรือปวดหลังผิดปกติ อาจเป็นสัญญาณเตือน ยิ่งตรวจเร็ว โอกาสรอดยิ่งสูง

ขอบคุณ : โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์