ทำอย่างไรถ้าอยู่ในเหตุรถบัสไฟไหม้? วิธีเอาตัวรอดจากอัคคีภัยบนรถโดยสารสาธารณะ
1 ตุลาคมที่ผ่านมา รถบัสทัศนศึกษาจากโรงเรียนวัดเขาพระยาสังฆาราม จังหวัดอุทัยธานี เกิดไฟไหม้บริเวณถนนวิภาวดีรังสิตขาเข้า หน้าศูนย์การค้าเซียร์รังสิต ส่งผลให้ขณะนี้ (2 ตุลาคม) เบื้องต้นมีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 25 ราย และบาดเจ็บจำนวนมาก
ผู้โดยสารแบ่งออกเป็นนักเรียน 38 คน, ครู 6 คน และ คนขับ 1 คน รวม 45 คน ซึ่งสาเหตุเพลิงไหม้ต้องรอผลการสอบสวนอย่างเป็นทางการต่อไป ทั้งนี้ The MATTER ได้ทำการรวบรวมข้อควรปฏิบัติ เมื่อเกิดเหตุไฟไหม้บนรถโดยสาธารณะ เพื่อให้ทุกคนสามารถเอาตัวรอดจากสถานการณ์ที่ไม่คาดฝันนี้
หากเริ่มเห็นหรือได้กลิ่นควันหรือเปลวไฟบนรถบัสโดยสาร ต้องปฏิบัติตามขั้นตอนต่อไปนี้เพื่อความปลอดภัยของทั้งตัวคุณเองและผู้โดยสารอื่นๆ
ตั้งสติ พยายามไม่ตื่นตระหนก เพื่อการตัดสินใจอย่างถูกต้องและรวดเร็ว ละทิ้งสิ่งของส่วนตัวทั้งหมด แม้แต่สิ่งของที่มีค่า เพื่อย่นระยะเวลาและลดความเสี่ยงต่อชีวิต ก้มตัวให้ต่ำหรือใช้ผ้า เช่น เสื้อผ้า ผ้าเช็ดหน้า ที่มีอยู่ปิดจมูกและปาก สำหรับป้องกันการสูดดมควันไฟ และเพื่อการหายใจที่สะดวก หาทางออกฉุกเฉิน โดยสังเกตได้จากสัญลักษณ์ หรือ ข้อความ ‘ทางออกฉุกเฉิน’ ทั้งนี้ ทุกครั้งก่อนขึ้นรถควรสังเกตตำแหน่งของประตูทางออกฉุกเฉิน หน้าต่างที่เปิดออกได้ หรือจุดอื่นๆ ที่พอสามารถหนีออกจากรถได้ ใช้ค้อนทุบกระจกหน้าต่าง หากไม่สามารถออกทางประตูทั่วไปหรือประตูฉุกเฉิน ซึ่งค้อนดังกล่าวมักติดไว้ใกล้หน้าต่างฉุกเฉิน ตะโกนขอความช่วยเหลือจากคนที่อยู่ภายนอก หากไม่สามารถหนีออกมาจากรถโดยสาร เมื่อสามารถหนีออกมาจากรถโดยสารสาธารณะที่ไฟไหม้ได้แล้ว
หากเสื้อผ้าติดไฟ หยุดวิ่งและกลิ้งตัวไปมาบนพื้นเพื่อดับไฟ รีบโทรแจ้งเหตุฉุกเฉินที่เบอร์ 191 หรือ 1669 เพื่อให้เจ้าหน้าที่หรือทีมกู้ภัยที่มีความชำนาญเข้ามาควบคุมสถานการณ์ หลีกเลี่ยงการดับไฟด้วยตนเอง เพื่อป้องกันการบาดเจ็บ ตรวจเช็กสภาพร่างกายว่าตนเองได้รับบาดเจ็บหรือไม่ และหากอยู่ใกล้กับผู้อื่นที่ได้รับบาดเจ็บหนัก เช่น หมดสติ ให้รีบขอความช่วยเหลือทางการแพทย์ทันที อยู่ห่างจากจุดเกิดเหตุให้มากที่สุด เพื่อหลีกเลี่ยงอันตรายจากไฟลุกลามหรือการระเบิดที่อาจเกิดขึ้นได้ รวมทั้งยังเป็นการเปิดทางให้เจ้าหน้าที่สามารถเข้าควบคุมสถานการณ์ได้ง่ายขึ้น
อย่างไรก็ตาม หากอยู่ในสถานการณ์ที่พอสามารถช่วยเหลือผู้อื่นได้ โดยเฉพาะเด็ก คนแก่ หรือผู้พิการ ควรช่วยเหลือพวกเขาออกมาด้วย แต่ต้องคิดอย่างถี่ถ้วนว่าสามารถกระทำได้หรือไม่ เพราะเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน ควรช่วยเหลือตัวเองให้รอดพ้นจากอันตรายก่อนเป็นอันดับแรก ดังนั้น สิ่งที่พอกระทำได้ระหว่างหลบหนีคือ การช่วยชี้ตำแหน่งประตูฉุกเฉินหรือหน้าต่างที่สามารถหนีออกมาได้ ให้กับผู้ที่ไม่รู้
ทั้งนี้ การฝึกฝนและเรียนรู้วิธีการปฏิบัติตัวในสถานการณ์ฉุกเฉิน จะช่วยเพิ่มโอกาสในการเอาตัวรอดอย่างมาก ดังนั้น การอบรมหรือแนะนำวิธีการเอาตัวรอดจากสถานการณ์เช่นนี้เป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง ที่ทุกภาคส่วนต้องให้ความสำคัญ
รวมถึงการตรวจสอบรถโดยสารสาธารณะทุกรูปแบบว่า มีมาตรฐานและพร้อมใช้งานหรือไม่ เช่น มีป้ายบอกทางออกฉุกเฉินที่ชัดเจน หน้าต่างที่สามารถเปิดออกได้ ค้อนทุบกระจกหน้าต่าง หรือถังดับเพลิง
และที่สำคัญไปกว่านั้นคือ คุณภาพรถโดยสารที่ได้มาตรฐาน เพื่อลดความเสี่ยงจากเหตุอันตรายที่ไม่คาดคิด ซึ่งเป็นส่วนที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ต้องเข้าไปตรวจสอบอย่างถี่ถ้วนและเป็นประจำสม่ำเสมอ
อ้างอิงจาก
Graphic Designer: Sutanya Phattanasitubon
Editor: Thanyawat Ippoodom