อาการ ตะคริว เกิดจากสาเหตุอะไร ? วิธีแก้ และวิธีป้องกันที่ควรรู้

ตะคริว (Muscle Cramps) คือ อาการเกร็งหรือหดเกร็งที่ทำให้มีอาการปวดและเป็นก้อนแข็งของกล้ามเนื้อ ซึ่งจะเกิดขึ้นอย่างฉับพลันโดยไม่สามารถบังคับได้ และมีอาการปวดหรือเจ็บกล้ามเนื้อบริเวณดังกล่าวโดยเกิดขึ้นกับกล้ามเนื้อส่วนใดของร่างกายก็ได้ และจะเกิดเพียงชั่วขณะจากนั้นจึงทุเลาลงไปเอง

ซึ่งกล้ามเนื้อที่เกิดตะคริวบ่อยที่สุดคือ
กล้ามเนื้อน่อง รองลงมาคือกล้ามเนื้อต้นขาทั้งด้านหน้าและด้านหลัง กล้ามเนื้อเท้า และกล้ามเนื้อหลัง

ตะคริวมักพบได้บ่อยในวัยกลางคนและผู้สูงอายุ แม้ว่าในปัจจุบันจะยังไม่ทราบสาเหตุที่แท้จริงของการเกิดตะคริว
แต่พบว่าบางรายอาจสัมพันธ์กับการที่นั่งอยู่เป็นเวลานาน
ๆ หรือมีการใช้กล้ามเนื้อส่วนนั้นมากเกินไป

นอกจากนี้การเป็นตะคริว
ยังสัมพันธ์กับภาวะต่าง ๆ เช่น การตั้งครรภ์ ภาวะขาดน้ำ กลุ่มโรคทางระบบประสาทและกล้ามเนื้อ
โรคต่อมไร้ท่อ หรือการรับประทานยาบางประเภท เช่น การเป็นตะคริวระหว่างออกกำลังกายเกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น
ขาดน้ำ ความสมดุลของเกลือแร่ หรือการบาดเจ็บของกล้ามเนื้อ
เนื่องจากระบบกลุ่มของเส้นประสาทจะสั่งการให้ร่างกายหยุดการทำงาน เมื่อถูกกระตุ้นหรือออกกำลังกายมากเกินไป  การจัดท่าทางเพื่อยืดกล้ามเนื้อที่เป็นตะคริว
ต้องทำอย่างนิ่มนวลแล้วจึงค่อยๆ เพิ่มแรงยืดทีละน้อยจนสุดการเคลื่อนไหว ค้างไว้สักครู่จนกล้ามเนื้อคลายตัว
แต่ไม่ควรยืดแบบรุนแรง แบบเร็ว
หรือแบบกระตุก เพราะจะทำให้กล้ามเนื้อหดเกร็งมากขึ้นกว่าเดิม

ทั้งนี้
รศ.นพ.ปัญญา ได้แนะนำวิธีการยืดกล้ามเนื้อกรณีเกิดตะคริวที่เนื้อน่องว่า
สามารถใช้มือดันกดปลายเท้าค้างไว้เพียง 2-3 นาที
จะช่วยให้อาการหดเกร็งผ่อนคลายลง การนวดที่กล้ามเนื้อควรสลับกับการยืดกล้ามเนื้อ เช่น การคลึงเบาๆ
ที่กล้ามเนื้อบริเวณตะคริว 1-2 นาที สลับกับการยืดกล้ามเนื้อ
1-2 นาที จะช่วยให้กล้ามเนื้อคลายตัว
แต่ไม่ควรบีบนวดอย่างรุนแรง
เพราะจะเป็นการกระตุ้นให้กล้ามเนื้อหดเกร็งมากขึ้น
การให้ความอบอุ่นหรือความร้อนแก่กล้ามเนื้อที่เป็นตะคริว

กรณีเป็นตะคริวบ่อยครั้งควรใช้ความร้อนเข้าช่วย
เช่นใช้ผ้าขนหนูชุบน้ำอุ่นบิดพอหมาดประคบบริเวณที่เป้นตะคริว
หรือใช้กระเป๋าน้ำร้อนห่อด้วยผ้าขนหนู 2
ชั้นประคบประมาณ 20-30 นาที จะช่วยให้เลือดมาเลี้ยงกล้ามเนื้อ ลดอาการหดเกร็งได้

วิธีป้องกันอาการตะคริว สำหรับการป้องกันการเกิดตะคริวสามารถทำได้ด้วยการเตรียมความพร้อมของร่างกายให้แข็งแรงอยู่สม่ำเสมอ
บริโภคผักและผลไม้หรือสมุนไพรที่มีสารโพแทสเซียม
แมกนีเซียมและแร่ธาตุต่าง ๆ เช่น กล้วยน้ำว้า กล้วยหอม มะเขือเทศ ส้ม แคนตาลูป เป็นต้น

รศ.นพ.ปัญญา ให้เคล็ดลับเติมว่า หากสามารถยับยั้งตัวเองก่อนที่จะกล้ามเนื้อจะเกร็งจนถึง 100% ได้ ก็จะช่วยยับยั้งการเกิดตะคริวได้เช่นกัน การออกกำลังกาย และรับประทานอาหารที่มีประโยชน์อยู่สม่ำเสมอจะช่วยให้สุขภาพร่างกายแข็งแรง

อ่านต้นฉบับ : ตะคริว สาเหตุ วิธีแก้ และวิธีป้องกันที่เราควรรู้