ภาพเก่าเล่าตำนาน : บริษัททหารรับจ้าง...ไม่ใช่เรื่องใหม่

วิธีการบริหาร-จัดการ กองทัพ (ส่วนหนึ่ง) ในภารกิจทางความมั่นคง แบบไม่ต้องยุ่งยาก ไม่ผูกพัน ไม่มีการบังคับ มีกฎหมายรองรับ

ในโลกตะวันตก…ยอมรับว่า ทหารรับจ้าง เป็นอาชีพที่เก่าแก่ที่สุดเป็นอันดับ 2 ของมนุษย์…

เงินก้อนโต-กองทัพส่วนตัว ใช้เงินจ้าง ได้ทำให้ยุโรปในยุคกลางกลายเป็นเขตสงครามเช่นเดียวกับตะวันออกกลางในปัจจุบัน นักเขียนชาวอิตาลีในศตวรรษที่ 14 ฟรานโก ซัคเค็ตติ บรรยายความที่แสดงให้เห็นว่าโลกนี้เต็มไปด้วย “ทหารรับจ้าง” …

พระสงฆ์ฟรานซิสกัน 2 รูป พบกับหัวหน้าหน่วยทหารรับจ้างใกล้ป้อมปราการของเขา… “ขอพระเจ้าประทานสันติสุขแก่ท่าน” พระสงฆ์กล่าวทักทายตามมารยาท

“ขอพระเจ้าโปรดเอาพรของท่านไปให้พ้น” ทหารรับจ้างตอบ พระสงฆ์ตกใจกับความเย่อหยิ่ง จึงขอคำอธิบาย

“ท่านไม่รู้หรือว่าพวกข้าพเจ้าดำรงชีวิตด้วยสงคราม สันติภาพจะทำลายพวกข้าพเจ้าได้ และเมื่อข้าพเจ้าดำรงชีวิตด้วยสงคราม พวกท่านก็ต้องหาเงินมาจ้างข้าพเจ้าให้ได้” …ทหารรับจ้างตอบแบบมั่นใจ

แม้แต่พระสันตะปาปาในกรุงวาติกัน ก็ยังว่าจ้างทหารรับจ้างเพื่อกำจัดศัตรูและชำระล้างพวกนอกรีต

ในปี ค.ศ.1209 พระสันตะปาปาอินโนเซนต์ที่ 3 ได้เปิดฉากสงครามครูเสด เพื่อต่อต้านพวก “คาธาร์” ซึ่งเป็นพวกนิกายนอกรีตในฝรั่งเศสตอนใต้ กองทัพทหารรับจ้างส่วนใหญ่ของพระองค์บุกโจมตีเมืองเบซีเยร์ ชาวคริสเตียนนิกายออร์โธดอกซ์และพวกนอกรีต พากันหนีตายเข้าไปในโบสถ์ อาร์โนด์ อามาลริก ผู้แทนพระสันตะปาปาที่ดูแลโบสถ์ สั่งให้กองทัพปิดประตูและเผาโบสถ์เพื่อสังหารคนเหล่านั้น

ปัจจุบันพระสันตะปาปา ยังคงใช้ทหารรักษาการณ์ชาวสวิส ซึ่งครั้งหนึ่งเคยเป็นหน่วย “ทหารรับจ้าง” ที่น่าสะพรึงกลัว แต่ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของกองทัพสวิส

“ทหารรับจ้าง” ถือเป็นอาชีพที่น่ายกย่อง แม้ว่าจะต้องแลกมาด้วยเลือดก็ตาม คำว่าทหารรับจ้างมาจากคำในภาษาละตินว่า merces (ค่าจ้าง) และไม่ต่างจากคำว่า solde หรือค่าจ้างที่มอบให้กับนักสู้ ซึ่งเป็นที่มาของคำว่า “ทหาร” ในอดีต ทหารรับจ้างและทหารเป็นคำพ้องความหมายกัน

ชาวโปรตุเกส เป็นชาติยุโรปชาติแรกที่แล่นเรือเข้ามาถึงสยาม มีหน่วยทหารมาแนะนำการฝึกทหาร นำปืนคาบศิลา ดินปืนมาสาธิตให้ราชสำนักชม แสดงวิธีการสร้างป้อมปราการเพื่อทำสงคราม

อยุธยา และเมืองต่างๆ มิใช่อาณาจักรเดียวกัน

พ่อค้าและกองทหารโปรตุเกส ที่น่าตื่นตาตื่นใจ ได้รับการรับรองสิทธิในการพำนักในอยุธยา พระเจ้าแผ่นดินสยามพระราชทานพระราชานุญาตให้ชาวโปรตุเกสตั้งถิ่นฐานและค้าขายในประเทศได้อย่างสะดวกรวมทั้งให้อิสระในการนับถือศาสนา

เมื่อครั้งสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2 ทรงทำสงครามกับเมืองเชียงใหม่ ทหารอาสาโปรตุเกสเข้าได้เป็นส่วนหนึ่งของกองทัพ โจมตีเมืองเชียงใหม่และปราบทัพเชียงใหม่อย่างราบคาบที่ลำปาง

ทหารโปรตุเกสสอนให้ชาวสยามเริ่มใช้ปืนแบบฝรั่ง โดยเฉพาะทหารปืนใหญ่ได้เข้าร่วมทำการรบกับทหารสยาม ฝรั่งทำหน้าที่เป็นผู้บังคับหน่วยทหารปืนใหญ่ในกองทัพอยุธยา

กองทหารโปรตุเกสยังช่วยกองทัพอยุธยารบกับพม่า จึงทำให้ทหารโปรตุเกสได้รับการปูนบำเหน็จที่ดินในการตั้งถิ่นฐาน และเกิดหมู่บ้านชาวโปรตุเกสที่กรุงศรีอยุธยามาจนถึงทุกวันนี้

ราชสำนัก “ดูแล” ให้ทหารโปรตุเกส มีกิน มีใช้

ในสมัยแผ่นดินสมเด็จพระนเรศวรมหาราช มีกองอาสาญี่ปุ่น ที่เข้ามาตั้งถิ่นฐานในอยุธยามีทั้งซามูไรและนักรบที่ผ่านการฝึก ผ่านสงครามมาแล้ว กองอาสาญี่ปุ่นมักได้รับภารกิจให้ช่วยปราบปรามพวกก่อการกบฏตามหัวเมืองต่างๆ หลายครั้ง

ที่ได้รับเกียรติสูงสุด คือ ได้รับความไว้ใจให้ทำหน้าที่เป็นทหารรักษาพระองค์ของพระเจ้าแผ่นดินไทยในสมัยกรุงศรีอยุธยา

ตั้งแต่ครั้งยังไม่มีสัญญาทางพระราชไมตรีกันในแผ่นดินสมเด็จพระนเรศวรมหาราช กองอาสาญี่ปุ่นได้อาสาออกรบช่วยอยุธยาทำสงครามกับพม่า กองอาสาญี่ปุ่นราว 500 คน มีออกญาเสนาภิมุข
เป็นหัวหน้า เป็นส่วนหนึ่งของกองทัพสมเด็จพระนเรศวรและพระเอกาทศรถ ในสงครามยุทธหัตถี

ถ้าจะว่าไปแล้ว ราชสำนักอยุธยาก็ต้อง “ดูแล-ต่างตอบแทน” ทหารต่างชาติทั้งหลาย ซึ่งก็เป็นเรื่องที่ตรงไป-ตรงมา

คำว่า “ทหารรับจ้าง” อาจจะเป็นคำที่แสลงใจ เหยียดหยาม

อเมริกาไปทำสงครามในอัฟกานิสถาน ทำให้ชาวโลกเริ่มรู้จัก ผู้ปฏิบัติงานที่เป็นบริษัทเอกชนในสนามรบ

ในช่วงสงครามอิรักและอัฟกานิสถาน กลาโหมสหรัฐจ้างพลเรือนติดอาวุธหลายพันคนเพื่อเสริมกำลังทหาร

ภารกิจ รปภ. สถานทูตสหรัฐในประเทศต่างๆ ในตะวันออกกลาง กองทัพสหรัฐไม่จำเป็นต้องใช้ทหารในกองทัพ หากแต่กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐไปว่าจ้างบริษัทเอกชนทำหน้าที่ตรงนี้ ซึ่ง รปภ.เหล่านี้ ก็คือ อดีตทหาร ทหารรบพิเศษ ตำรวจ ของสหรัฐ ที่ลาออก หรือปลดประจำการแล้ว มีขีดความสามารถในการสู้รบ

บริษัท ที่ทำธุรกิจประเภทนี้ เรียกว่า PMC คือ Private Military Company

พ.ศ.2544 สงครามในอัฟกานิสถานสหรัฐอเมริกาใช้ประโยชน์จาก PMC อย่างกว้างขวางโดยส่วนใหญ่อยู่ในบทบาท “เชิงป้องกัน” เช่น ป้องกันฐานทัพ ปกป้อง VIP จากมือสังหารกลุ่มทาลิบัน

ทีม รปภ.จากบริษัท Dyn Corp ของอเมริกา ได้รับการว่าจ้างให้จัดบอดี้การ์ดสำหรับประธานาธิบดีฮามิดคาร์ไซ ของอัฟกานิสถาน

ในปี 2547 ธุรกิจ PMC ได้รับการส่งเสริมชัดเจนเมื่อรัฐบาลสหรัฐว่าจ้างพวกเขาเพื่อรักษาความปลอดภัยในอิรัก และบริษัททหารเอกชนที่มีชื่อเสียง คือ บริษัท Blackwater

บริษัทเอกชนเหล่านี้ ถืออาวุธ มียุทโธปกรณ์ มียานพาหนะ การติดต่อสื่อสาร ทำการรบได้ในระดับหนึ่ง อาจจะมิใช่พลเมืองอเมริกัน ต้องผ่านการคัดกรองมาแล้วที่จะทำงานเป็นทีมได้

มีนาคม 2547 พนักงานของ Blackwater 4 คนที่ทำหน้าที่คุ้มกันขบวนเสบียงอาหารและอุปกรณ์อื่นๆ ถูกข้าศึกโจมตีและเสียชีวิตในเมืองฟัลลูจาห์

เมื่อเสียชีวิตในทุกสถานการณ์ บริษัทต้นสังกัดจะจัดการทุกอย่างตามเงื่อนไข โดยไม่เกี่ยวข้องกับกลาโหม งานธุรการหายไป

เจ้าหน้าที่ของบริษัทเอกชนเหล่านี้ จะไม่ผูกพันกับกองทัพ กิน อยู่ หลับ นอน ครอบครัวของพวกเขา ไม่ต้องมีบ้านพัก ไม่มียศ ตำแหน่ง ไม่ต้องไปทำการฝึก เพราะฝึกมาแล้ว แม้กระทั่งเสียชีวิตก็ไม่ต้องมาทำพิธีกรรมใดๆ ถือว่าเป็นการลดภาระของกองทัพไปมหาศาล

อดีตทหาร อดีตตำรวจ เจ้าหน้าที่จากองค์กรพิเศษ เช่น CIA อดีตพนักงานที่ใช้เครื่องมือไฮเทคทั้งหลาย นักบิน นักกู้ระเบิด สไนเปอร์ แม้กระทั่งอดีตหน่วย SEAL หรือ SAS จะมีรายได้งาม

กองทัพบกอังกฤษ มีหน่วยรบพิเศษที่เรียกว่าหน่วย SAS (Special Air Services) ที่เทียบเคียงกับหน่วย SEAL ของอเมริกา ในหลายปีที่ผ่านมาทหารยอดมนุษย์เหล่านี้ ขอลาออกจำนวนมาก เนื่องจากถูกว่าจ้างให้ไป รปภ. มหาเศรษฐี ประธานบริษัท บุคคลสำคัญ รวมถึงดารา ที่มีรายได้งาม ทำเอากองทัพบกอังกฤษทรุดฮวบ

กองทัพในประเทศตะวันตกส่วนใหญ่จะมี “ระบบปลดถ่าย หมุนเวียน” กำลังพลแบบชัดเจน กำลังพลนายทหาร นายสิบ ส่วนใหญ่จะรับราชการ 20 ปี แล้วจะถูกระบบคัดออก พวกที่จะอยู่เฉยๆ ไปถึงอายุ 60 ปี มีน้อยมาก และต้องผ่านกระบวนการคัดกรองเข้มข้น

เมื่อต้องออกจากกองทัพไปเข้าทำงานบริษัทเอกชน ก็จะมีอายุราว 40 ปีเศษ ก็ถือว่า มีคุณค่า มีอาชีพ มีรายได้งาม ลดภาระงบประมาณของกองทัพไปมหาศาล

ท่านผู้อ่านคงทราบดีนะครับว่า… “จีน” ไปลงทุนเอกชน จีนไปบุกแอฟริกา ไปวางระบบคมนาคม สร้างสาธารณูปโภค คุมเศรษฐกิจ แทบจะทุกประเทศมีโครงการขนาดยักษ์ของเอกชนจีน

คนร้ายก็มี คนดีก็เยอะ …จีนว่าจ้างทหารรับจ้างชาวจีนไปคุมไซต์งาน โรงงาน โกดัง ในป่า เขา ในทะเลทรายของแอฟริกาเอกชนจีนมิได้จ้างพวก “ทหารรับจ้าง” ชาวแอฟริกันทำงานเลย แต่ขนพวกทหารรับจ้างไปจากเมืองจีนล้วนๆ กลายเป็นอันว่า กองกำลังติดอาวุธของเอกชนจีนแพร่กระจายไปทั่วทวีปแอฟริกา พร้อมๆ กับธุรกิจจีน

มีเสียงกระเซ้า เย้าแหย่กันว่า จีนจะส่งกองกำลังติดอาวุธ ไปคุ้มครองผลประโยชน์ทางธุรกิจของตัวเองเท่านั้นหรือ ดีไม่ดี กองกำลังทหารนั้นก็อาจลุกขึ้น “ยึดประเทศ” ก็ยังได้

สงครามรัสเซียบุกยูเครน บริษัท Wagner Group รับจ้างทำการรบภายใต้การควบคุมของกลาโหมรัสเซีย มีค่าจ้าง มีอาวุธ มีรถถัง มีปืนใหญ่ มีฝีมือ ทุกอย่างถูกต้องตามกฎหมายรัสเซีย ตายไปมหาศาลในดินแดนยูเครน

สุภาษิตจีน… “ถ้ามีเงิน ก็จ้างผีโม่แป้งได้…”

พลเอกนิพัทธ์ ทองเล็ก

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : ภาพเก่าเล่าตำนาน : บริษัททหารรับจ้าง…ไม่ใช่เรื่องใหม่

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.matichon.co.th