“พระเจ้าตากสิน” ทรงใช้อาวุธอะไรบ้างเพื่อรวมแผ่นดินให้เป็นปึกแผ่น หลังกรุงศรีฯ แตก
พระเจ้าตากสิน ทรงใช้อาวุธอะไรบ้างเพื่อรวมแผ่นดินให้เป็นปึกแผ่น หลังกรุงศรีฯ แตก
หลังเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2 ใน พ.ศ. 2310 นอกจากไพร่พลที่มีความสำคัญในการทำศึกแล้ว อีกสิ่งหนึ่งที่ขาดไม่ได้คือ“อาวุธยุทโธปกรณ์” ที่จะช่วยต่อกรให้มีชัยในศึกสงครามต่าง ๆ
แล้วในเหตุการณ์หลังเสียกรุงศรีอยุธยา ครั้งที่ 2 สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ทรงใช้อาวุธอะไรบ้างเพื่อกอบกู้แผ่นดิน
มีข้อมูลกล่าวถึงเรื่องนี้ไว้ว่า ในช่วงเริ่มต้นพระองค์ทรงรวบรวมอาวุธตามเมืองที่ได้ชัยชนะ โดยทรงใช้ปืนน้อยใหญ่ตลอดเส้นทาง เช่น ทรงใช้พระแสงปืนต้นรางแดง ที่บ้านนาเกลือ ทั้งยังพระราชทาน “ปืนคาบศิลา” แก่ผู้รั้งเมืองระยอง เพื่อเป็นบำเหน็จความชอบ
จนเมื่อทรงตีเมืองจันทบุรีได้แล้ว ก็ทรงได้อาวุธเพิ่มจำนวนมาก เช่น ปืนจ่ารงค์ มณฑก นกสับ คาบศิลา ฯลฯ
สรุปคือ ช่วงเริ่มต้นนี้จะทรงเน้นไปที่อาวุธซึ่งหาได้ตามรายทาง และเป็นของที่มีอยู่แล้วในกรุงศรีอยุธยาทั้งสิ้น
กระทั่งพระองค์ทรงสถาปนา “กรุงธนบุรี” เป็นราชธานีขึ้นในวันที่ 4 ตุลาคม พ.ศ. 2313 ในช่วงนี้ก็จะเริ่มมีผู้มาอ่อนน้อมนำปืนต่าง ๆ เข้ามาถวาย เช่น ใน พ.ศ. 2314 แขกเมืองตรังกานู แขกเมืองยักกตรา ได้นำ “ปืนคาบศิลา” เข้ามาถวายถึง 2,000 กว่ากระบอก
เมื่อตีเมืองเชียงใหม่ได้ ใน พ.ศ. 2317 ก็ทรงได้ปืนใหญ่ปืนน้อยมาอีกกว่า 2,000 กระบอก โดยพระองค์ได้พระราชทานอาวุธ เสื้อผ้า ที่ได้มา เป็นบำเหน็จความชอบให้ท้าวพระยาที่ปกครองเมืองต่าง ๆ เช่น พระยาจ่าบ้านได้เป็นพระวิเชียรปราการ พระองค์โปรดเกล้าฯ พระราชทานพระแสงปืนยาว ปืนสั้น หอก เสื้อผ้า, พระยากาวิละได้ครองนครลำปาง พระองค์โปรดเกล้าฯ พระราชทานพระแสงปืนยาว พระแสงหอก เป็นต้น
อย่างไรก็ตาม สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ทรงไม่ได้ใช้อาวุธที่ได้มาจากผู้อื่นเพียงอย่างเดียว เนื่องจากถือเป็นความไม่แน่นอนในการทำศึก แต่ยังโปรดให้จัดหาและหล่อปืนขึ้นหลายชนิดอีกด้วย เช่น ในศึกบางกุ้ง พ.ศ. 2317 มีข้อมูลระบุว่า ทรงมีรับสั่งให้เตรียมปืนมหาเศวตรัตน์ ปืนจ่ารงค์ ปืนหน้าเรือ ปินขวากเหล็ก
รวมถึงตอนโปรดให้ยกทัพไปตีเมืองเหนือ พ.ศ. 2318 ก็โปรดให้ไปนำปืนพระราชปักษี ปืนฉัตรชัย ที่เมืองนนทบุรี และปืนใหญ่รางเกวียน ไปกองทัพ
ไหนจะยังมีหลักฐานพูดถึงการหล่อปืนพระพิรุณ ณ สวนมังคุด ที่มีชื่อเหมือนปืนพระพิรุณ สมัยกรุงศรีอยุธยา และทรงมีรับสั่งให้แก้ไขส่วนต่าง ๆ จากปืนครู ให้มีขนาดเท่ากับป้อม ซึ่งมีจำนวนหลายร้อยกระบอกเป็นปืนใหญ่ประจำป้อม
จะเห็นได้ว่า สมัยสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชมีการใช้อาวุธมากมาย โดยเฉพาะปืนน้อยใหญ่ ทำให้เห็นถึงพลานุภาพของกรุงธนบุรี ที่นอกจากจะมีผู้นำบ้านเมืองที่เปี่ยมไปด้วยความสามารถด้านการรบแล้ว ยังมีความสามารถในเรื่องยุทโธปกรณ์อีกด้วย
อ่านเพิ่มเติม :
- สืบหาพระญาติวงศ์สมเด็จพระเจ้าตากสิน มหาราชผู้ “ไร้ญาติขาดมิตร” ?
- ที่มาของเรื่องเล่า “สมเด็จพระเจ้าตากสินฯ” ตัวจริง หนีไปนครศรีธรรมราช
- “เจ้าพระฝาง” คือใคร? กำเนิด “ชุมนุมสุดท้าย” ที่สมเด็จพระเจ้าตากสินทรงปราบ
สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่
อ้างอิง :
ไม่ปรากฏผู้เขียน. มองประวัติศาสตร์ชาติไทยผ่านศัสตราวุธ. รุ่งศิลป์การพิมพ์: กรุงเทพฯ, 2555.
https://www.silpa-mag.com/this-day-in-history/article_39817
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 16 กันยายน 2568
อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : “พระเจ้าตากสิน” ทรงใช้อาวุธอะไรบ้างเพื่อรวมแผ่นดินให้เป็นปึกแผ่น หลังกรุงศรีฯ แตก
ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.silpa-mag.com