ทำไมพี่ต้องรับน้องเข้าทำงาน ?

‘ทำไมพี่ต้องรับน้องเข้าทำงาน’ คำถามชวนสงสัยจากห้องสัมภาษณ์งาน ครั้นจะตอบตรง ๆ ว่าเพราะพี่เปิดรับสมัครก็อาจจะไม่งาม Harvard Business Review เลยออกมาแนะนำวิธีตอบคำถามที่แฝงไปด้วยการแสดงออกถึงไหวพริบ เพราะทุกคำถามมีวัตถุประสงค์ซ่อนเร้นประเมินผู้สมัครงานเสมอ

หนึ่งในคำถามการสัมภาษณ์งานที่ถูกพูดถึงและแบ่งปันประสบการณ์มากที่สุดบนโลกออนไลน์คือ ‘ทำไมพี่ต้องรับน้องเข้าทำงาน’ คำถามดังกล่าวมาพร้อมหลากหลายความคิดเห็นที่ปรากฎบนสื่อสังคมออนไลน์ที่อยากจะให้ตอบกลับไปว่า ‘ก็พี่เปิดรับสมัคร…’ หรือ ‘ก็คนในทีมพี่ออกไปแล้ว…’ แต่ครั้นจะไปตอบเช่นนั้นในห้องสัมภาษณ์งานกับผู้บริหาร, ฝ่ายบุคคล หรือหัวหน้าทีมของบริษัทนั้น ๆ ก็คงจะไม่ใช่คำตอบที่ผู้ถามอยากจะฟัง

ทุกคำถามการสัมภาษณ์ที่ถูกถามในห้องสัมภาษณ์มีจุดประสงค์และความหมายซ่อนเร้นเสมอ หรือบางคำถามก็ชัดเจน บางคำถามมาอย่างอ้อมค้อม การสัมภาษณ์งานล้วนมีหมุดหมาย เช่น

-เป็นการเช็คว่ารู้ผู้สมัครเข้าใจเนื้องานหรือภาระของพวกเขาดีแค่ไหน
-สำรวจว่าผู้สมัครมีจินตนาการอย่างไร ในกระบวนการทำงาน/แนวคิด ที่ส่งผลต่อเนื้องาน
-ประเมินคร่าว ๆ ว่าผู้สมัครเชื่อในวัฒนธรรมองค์กรแบบใด สอดคล้องกับบริษัทหรือไม่
-หรือกระทั่งดูคุณสมบัติที่ทำให้ผู้สมัคร (คุณ) โดดเด่นกว่าผู้สมัครคนอื่น ๆ

นอกเหนือจากคำถาม ‘ทำไมพี่ต้องรับน้องเข้าทำงาน’ บ่อยครั้งที่อาจมีคำถามในลักษณะว่า ‘อะไรทำให้น้องโดดเด่นกว่าคนอื่น’ หรือ ‘ทำไมน้องถึงคิดว่าตัวเองเหมาะกับตำแหน่งนี้’ หรือ ‘ทำไมพี่ต้องจ้างน้องแทนที่จะจ้างคนอื่น’ ฯลฯ คำถามในลักษณะนี้ถ้าไม่มีการเตรียมตัวซักซ้อมมาก่อนอาจจะทำให้เราอ้ำอึ้งไปได้ซักพักเหมือนกัน

และวิธีการตอบต่อไปนี้คือแนวทางที่ Harvard Business Review (HBR) ออกมาแนะนำ

5 วิธีตอบคำถาม ‘ทำไมพี่ต้องรับน้องเข้าทำงาน’

1 สมัครตำแหน่งอะไร ให้พูดถึงศักยภาพตำแหน่งนั้นของบริษัทนั้น

“ทำไมพี่ต้องรับน้องเข้าทำงาน”
“ผมรู้สึกว่าบริษัทพี่ทำ Content ได้โดดเด่นมากในเรื่องวิดีโอ (เรื่องอะไรก็ว่าไป) โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเล่าเรื่องในคลิปสั้น อย่างที่พี่เห็น ผมมีประสบการณ์ทั้งในด้านทำสคริปและงานเขียนเชิงสารคดี ผมตั้งใจจะเป็นส่วนสนับสนุนและผลักดันงานวิดีโอของพี่ให้เนี๊ยบยิ่งขึ้นไปอีก”

นอกจากนี้ HBR ยังแนะนำว่าให้อธิบายคุณลักษณะของตัวเองอย่างเจาะจงเช่น "ผมเป็นคนจัดการเวลาที่ดี” ให้เป็น “ผมมีประสบการณ์ในการทำงานหลายภาระงานพร้อมกันให้เสร็จภายใต้กรอบเวลาที่ได้รับ”

2 เน้นย้ำความพิเศษเกี่ยวกับตัวคุณ

“ทำไมพี่ต้องรับน้องเข้าทำงาน”

ก่อนจะอธิบายความพิเศษของตนเอง ให้หลีกเลี่ยงคำอธิบายแบบกว้าง ๆ และคำทั่วไป เช่น ‘ผมคุยกับคนเยอะ’ ‘ผมเคยทำ’ แต่ให้ขยายความที่แสดงถึงประสบการณ์มากขึ้น

“ผมเห็นว่าทีมพี่กำลังต้องการคนที่คุยกับคนนอกได้ และคุยกับคนในรู้เรื่อง ตอนผมทำงานที่เดิม ผมได้มีโอกาสนำเสนองานกับลูกค้าหลาย ๆ ครั้ง และในทุก ๆ วันผมก็ต้องทำงานร่วมกับคนในทีมหลายฝ่าย ในขณะที่ผมได้ทำงานตรงนั้นผมใช้ทั้งทักษะการนำเสนอ การบริหารจัดการทีม และการบริหารจัดการเวลา ผมเชื่อว่าเนื้องานบริษัทพี่มีความสอดคล้องกับสิ่งที่ผมเคยทำ ไม่มากก็น้อย

3 แสดงวิสัยทัศน์ออกมา

ด้วยคำถามที่ถามหาเหตุผลในการเลือกผู้สมัครเข้าทำงาน คำถามลักษณะนี้เป็นคำถามที่ทีมงานเปิดโอกาสให้ผู้สมัครนึกภาพตัวเองในบทบาทนั้น ๆ ซึ่งเป็นหน้าที่ของผู้สมัครที่จะก้าวผ่าน

การแสดงวิสัยทัศน์เกี่ยวกับตัวผู้สมัครเป็นอีกหนึ่งแนวคำตอบนอกเหนือจากการบรรยายทักษะ เช่น

“ผมมั่นใจว่าผมสามารถทำตามสิ่งที่บริษัทพี่ยึดถือได้ เพราะผมมีประสบการณ์ในการบริหารทีมที่มีภารกิจ/เป้าหมายที่คล้ายคลึงกัน และสิ่งที่ผมได้เรียนรู้คือ [การสร้างความแตกต่างสามารถเป็นไปได้แม้จะมีการแข่งขันที่ดุเดือดในธุรกิจนี้]” [ตัวอย่างแสดงวิสัยทัศน์ว่า: ความแตกต่างเป็นไปได้เสมอ]

4 ลองเชื่อมโยงวัฒนธรรมที่บริษัทมีกับตนเอง

การจะถูกเลือกเข้าทีม หมายถึง ‘ความสามารถในการปรับตัวเข้ากับทีม’ ดังนั้นผู้สัมภาษณ์สามารถตอบคำถามในแง่ของวัฒนธรรม/บุคลิกภาพ นอกเหนือไปจากคำแนะนำข้อก่อน ๆ ได้ แต่ต้องแน่ใจว่าการกล่าวอ้างของตน ไม่ใช่การโอ้อวด

‘อลิสัน เชสตัน’ (Allison Cheston) ที่ปรึกษาด้านอาชีพอธิบายว่า “ทำความเข้าใจอย่างลึกซึ้งว่าบริษัทพูดถึงตัวเองอย่างไร คุณค่าของบริษัทเป็นอย่างไรโดยดูวิดีโอของบริษัท บทสัมภาษณ์ผู้บริหาร ค้นหาค่านิยมหลักของบริษัท และดูว่าพนักงานพูดอะไรในแพลตฟอร์มโซเชียล (ถ้ามี) และจากนั้นก็พยายามสะท้อนค่านิยมเหล่านั้นในคำตอบของคุณโดยไม่เสแสร้ง การเสแสร้งเป็นสัญญาณเตือนว่าวัฒนธรรมองค์กรของคุณไม่เหมาะกับคุณ”

คุณเชสตัน ยกตัวอย่างดังนี้

“ผมชอบวิธีที่บริษัทพี่เน้นย้ำถึงสวัสดิการและความหลากหลายของพนักงานในองค์กร ผมแน่ใจว่ามันทำให้ทุก ๆคนรู้สึกมีค่า และผมรู้ดีว่าการมีคุณค่าในสายตาของผู้บริหารจะทำให้ผมทำงานออมาได้ดี”

5. ตอบคำถามให้สั้นและชัดเจน

‘ฮันนาห์ มอร์แกน’ (Hannah Morgan) นักยุทธศาสตร์ด้านการหางานแนะนำว่าควรตอบคำถามให้สั้น กระชับ เป็นระเบียบ

“คำตอบต้องเข้าใจง่าย ไม่ยืดยาว และนำเสนออย่างมีตรรกะ และสรุปด้วยความสนใจอย่างแท้จริงของต่อตำแหน่งงานและบริษัทและความมั่นใจในน้ำเสียงจะสื่อข้อความที่ทรงพลัง โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อคุณแสดงให้เห็นว่าทำไมพวกเขาจึงควรจ้างคุณ พูดช้า ๆ และเน้นย้ำประเด็นสำคัญ”

การตอบคำถามให้สั้น กระชับ และช้าเป็นเรื่องที่พูดง่าย ทำยาก ต้องผ่านการซ้อมและเตรียมตัว เคยมีประโยคหนึ่งกล่าวว่าถ้าจะให้พูดสุนทรพจน์ 5 นาที ต้องใช้เวลาซ้อม 5 ชั่วโมง แต่ถ้าจะให้พูดสุนทรพนจ์ไปเรื่อย ๆ พูดตอนนี้เลยก็ย่อมได้ ศิลปะของการนำเสนอไม่ใช่ว่าเลือกจะพูดอะไร แต่คือการเลือกที่จะไม่พูดอะไร

ทั้ง 5 แนวทางข้างต้นคือแนวทางที่ Harvard Business Review แนะนำ ซึ่งแน่นอนว่าเป็นคำตอบที่ดีกว่า “ก็พี่เปิดรับสมัคร…” สิ้นปี 2024 ใกล้มาถึง การขยับขยายเริ่มต้นในอาชีพการงานใหม่ โอกาสใหม่ ๆ อาจมาถึง ถ้าไม่มีแนวทางใด ๆ ที่จะตอบคำถามถึงเหตุผลในการถูกเลือกเข้าทำงาน ลองนำแนวทางทั้ง 5 นี้ไปปรับใช้ก็ไม่เสียหาย

ที่มา : Harvard Business Review