เฮ! ค้นพบ "ปูแสมบกโต๊ะแดง" ปูน้ำจืดชนิดใหม่ของโลก ในพื้นที่นราธิวาส
เฮ! ค้นพบ "ปูแสมบกโต๊ะแดง" ปูน้ำจืดชนิดใหม่ของโลก ในพื้นที่นราธิวาส
วันที่ 27 ก.ค. 2566 มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ พบปูแสมบกโต๊ะแดง ปูน้ำจืดชนิดใหม่จาก จ.นราธิวาส สิ่งมีชีวิตชนิดใหม่ของโลก
นายพัน ยี่สิ้น นักวิชาการประมงชำนาญการพิเศษ นักวิจัย คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, นายเรืองฤทธิ์ พรหมดำ นักวิทยาศาสตร์ ประจำพิพิธภัณฑสถานธรรมชาติวิทยา ๕๐ พรรษา สยามบรมราชกุมารี มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ร่วมกับ ศ.ดร.ปีเตอร์ อึง แห่งพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยา Lee Kong Chian มหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์ บรรยายลักษณะและตั้งชื่อวิทยาศาสตร์ปูน้ำจืดชนิดใหม่ของโลกว่า Geosesarma todaeng เพื่อสื่อความหมายถึงสถานที่พบปูชนิดนี้คือ บ้านโต๊ะแดง อ.สุไหงโก-ลก จ.นราธิวาส ซึ่งก่อนหน้านี้ปูสกุลนี้ในประเทศไทยมีรายงาน 2 ชนิด ได้แก่ ปูแสมภูเขา G. krathing แห่ง จ.จันทบุรี และ G. serenei จาก จ.นครศรีธรรมราช
ปูแสมบกโต๊ะแดง ถูกค้นพบจากระบบนิเวศป่าพรุ โดยส่วนใหญ่พบตามต้นหลุมพี พรรณไม้ป่าพรุในวงศ์ปาล์ม หากดูแบบผิวเผินจะมีลักษณะคล้ายกับปูแสมภูเขาและสมาชิกอื่นๆ ในสกุลนี้อีกหลายชนิดที่มีลักษณะกระดองเป็นรูปสี่เหลี่ยม ด้านบนกระดองครึ่งส่วนหน้าและก้ามมีสีเหลืองหรือส้ม ส่วนครึ่งส่วนหลังและขาเดินมีสีเข้มเป็นสีดำ เทา หรือน้ำตาล ลูกตาสีดำแซมด้วยลายจุดสีเทา
เมื่อจำแนกจากลักษณะภายนอกของปูที่รยางค์ข้างปากที่ไม่มีแส้บนส่วนปลาย ขาเดินเรียวยาว และอวัยวะสืบพันธุ์เพศผู้ที่เรียวยาวและส่วนปลายแบนยาว สามารถจัดเข้าไว้ในกลุ่ม G. foxi species group ซึ่งมีแหล่งอาศัยเป็นพื้นที่สูงที่สูงกว่าระดับน้ำทะเลตั้งแต่ 700 เมตรขึ้นไป จึงนับเป็นการค้นพบสมาชิกใน species group นี้ที่อาศัยอยู่ในป่าที่ราบต่ำใกล้ระดับน้ำทะเลเป็นครั้งแรก
ลักษณะของปูแสมบกโต๊ะแดงที่แตกต่างจากชนิดอื่นๆ ใน species group คือ มีกระดองที่โค้งนูนชัดเจนเมื่อมองไปทางด้านหน้าปู ส่วนท้องปล้องที่ 6 เป็นรูปสี่เหลี่ยมคางหมู และมีรายละเอียดของลักษณะอวัยวะสืบพันธุ์เพศผู้บางส่วนที่ต่างไป
ปูแสมในสกุล Geosesarma เกือบทุกชนิดกลายเป็นปูบกตลอดวงจรชีวิต โดยออกลูกแบบฟักเป็นตัวปูขนาดเล็กภายในส่วนท้องของแม่ปูได้โดยไม่ต้องผ่านการใช้ชีวิตเป็นตัวอ่อนระยะแพลงก์ตอนในน้ำ ทำให้ไข่มีขนาดเม็ดที่ใหญ่ ซึ่งเป็นเช่นเดียวกับที่พบในปูน้ำจืดกลุ่มอื่นๆ อย่างวงศ์ปูป่าและปูน้ำตก และวงศ์ปูนาและปูลำห้วย
ส่วนที่แตกต่างออกไปคือปูสกุลนี้จะไม่ลอกคราบในน้ำ แต่จะลอกคราบได้บนที่แห้งเท่านั้น ซึ่งปูจะได้น้ำจากอาหารที่ประกอบด้วยสัตว์จำพวกแมลงและส่วนต่างๆ ของพืช และยังคงใช้แหล่งน้ำชั่วคราวที่พบได้ในป่าสำหรับการแลกเปลี่ยนน้ำในเหงือกสำหรับการหายใจ ซึ่งเป็นร่องรอยที่ยังคงเหลืออยู่ของการเป็นสัตว์น้ำ
อย่างไรก็ตาม ในปูแสมบกโต๊ะแดง ยังไม่พบตัวเมียมีไข่นอกกระดอง และพฤติกรรมการลอกคราบ ว่าจะเป็นไปในรูปแบบเดียวกับปูส่วนใหญ่ของสกุลหรือไม่ ยังคงต้องศึกษาสำรวจเพิ่มเติมต่อไป นอกจากนั้นในอนาคตยังอาจจะสำรวจพบพื้นที่การกระจายของปูชนิดนี้เพิ่มเติมในพื้นที่อื่นๆ และยังเป็นไปได้ที่ปูสกุลเดียวกันนี้ในพื้นที่อื่นๆ ของภาคใต้ของประเทศไทยที่ยังไม่ถูกรายงาน จะเป็นชนิดที่รอการตั้งชื่อวิทยาศาสตร์อีกหลายชนิด
ข้อควรระวัง ปูสกุล Geosesarma เกือบทั้งหมดไม่พบในพื้นที่มีคูคลองใกล้จะออกสู่ทะเล และป่าชายเลน ซึ่งอาจมีผู้สับสนคิดว่าปูที่มีหน้าตาคล้ายกันในบริเวณนี้เป็นปูสกุลนี้ได้