ปชน. แนะ กทม. เปิดสาธารณะความเห็นประชาชนต่อร่างผังเมืองรวม

ปชน. แนะ กทม. เปิดสาธารณะความเห็นประชาชนต่อร่างผังเมืองรวม ตั้ง 9 ข้อสังเกต จี้ กทม. ชี้แจงให้ชัด อย่าด่วนส่งมหาดไทย หวั่นประชาชนถูกตัดขาดจากกระบวนการ

วันนี้ (9 ก.ย. 67) ที่อาคารอนาคตใหม่ ชั้น 7 สส.พรรคประชาชน นำโดย ณัฐพงศ์ เปรมพูลสวัสดิ์ สส.กรุงเทพฯ เขต 21, ศุภณัฐ มีนชัยนันท์ สส.กรุงเทพฯ เขต 9 และ ธีรัจชัย พันธุมาศ สส.กรุงเทพฯ เขต 18 ร่วมแถลงข่าวความคืบหน้าการจัดทำผังเมืองรวมกรุงเทพมหานคร (ปรับปรุงครั้งที่ 4) ตาม พ.ร.บ.ผังเมือง 2562 ภายหลังเสร็จขั้นตอนรับฟังความเห็นของประชาชนเมื่อวันที่ 30 สิงหาคมที่ผ่านมา ซึ่งอดีตพรรคก้าวไกลต่อเนื่องถึงพรรคประชาชนได้ติดตามอย่างต่อเนื่อง

ณัฐพงศ์ กล่าวว่า ขั้นตอนและกระบวนการในการวางและจัดทำผังเมืองรวมกรุงเทพมหานคร มีทั้งหมด 18 ขั้นตอน โดยขั้นตอนที่ 5 คือการประชุมรับฟังความคิดเห็นและการมีส่วนร่วมของประชาชน ซึ่ง สส.กทม. พรรคประชาชน ภาคภูมิใจที่มีส่วนทำให้ประชาชนให้ความสนใจอย่างมากเมื่อช่วงต้นปีที่ผ่านมา ทำให้กรุงเทพฯ ตัดสินใจขยายเวลารับฟังความคิดเห็นออกไปอีก 6 เดือน และจัดเวทีรับฟังความคิดเห็นจนครบ 50 เขต

จากการเข้าร่วมสังเกตการณ์เวทีรับฟังความคิดเห็นพบว่ามีทั้งสิ่งที่ดีขึ้นและสิ่งที่ควรปรับปรุง เช่น มีการเปิดรับฟังความคิดเห็นอย่างทั่วถึง ไม่รวบรัดขั้นตอน มีเอกสารประกอบครบถ้วน อย่างไรก็ตาม เวทีรับฟังความคิดเห็นส่วนใหญ่ยังมีผู้เข้าร่วมเพียง 20-30 คน ประชาชนที่รับทราบอยู่ในวงจำกัด และอาจมีเนื้อหาที่เข้าใจยาก กทม.จึงควรสื่อสารกับประชาชนมากขึ้น

นอกจากนี้ ยังมีหลายประเด็นในเชิงเนื้อหาที่ประชาชนเรียกร้อง เช่น กรณีการขยายถนนสาย ก. (ขนาดเขตทาง 12 เมตร) และสาย ข. (ขนาดเขตทาง 16 เมตร) ที่ปรากฎตามร่างผังโครงการคมนาคมขนส่งมานานหลายปี แต่ยังไม่มีความคืบหน้าและมีแนวโน้มว่าไม่สามารถดำเนินการได้ ทำให้ประชาชนกังวลใจว่าคนที่มีกรรมสิทธิ์ที่ดินหรือมีที่พักอาศัยในบริเวณที่เป็นถนน จะถูกรอนสิทธิ์หรือเวนคืนหรือไม่ ต่อมาผู้แทนจากสำนักการวางผังและพัฒนาเมือง กทม. ยืนยันว่าจะมีการยกเลิกการขยายถนนสาย ก. และสาย ข. ที่ประชาชนไม่เห็นด้วย และจะปรับปรุงโครงข่ายแทน

กรณีแผนผังการใช้ประโยชน์ที่ดิน คือ พื้นที่สีขาวและมีกรอบกับเส้นทแยงสีเขียว หรือเรียกว่า “พื้นที่เขียวลาย” เป็นพื้นที่อนุรักษ์ชนบทและเกษตรกรรมในฝั่งกรุงเทพฯ ตะวันออก ที่เดิมถูกออกแบบไว้เป็นพื้นที่รับน้ำ ทราบว่า กทม.กำลังพิจารณาลดขนาดความกว้างของพื้นที่เขียวลายเหลือ 1 กิโลเมตร และเปลี่ยนไปใช้คลองและท่อในการระบายน้ำมากขึ้น เนื่องจากพื้นที่บริเวณนั้นไม่ได้ใช้ในการรับน้ำอย่างเต็มที่

ณัฐพงษ์ กล่าวต่อว่า จากนี้จะเข้าสู่ขั้นตอนที่ 6 สำนักการวางผังและพัฒนาเมือง กทม.จะต้องนำความคิดเห็นของประชาชนทั้งหมดไปประมวลผลเพื่อปรับปรุงร่างฯ และนำเข้าสู่การพิจารณาของชั้นคณะกรรมการที่ปรึกษาผังเมืองรวม รับฟังความคิดเห็นจากกรมโยธาธิการและผังเมือง และคณะกรรมการผังเมืองจังหวัดต่อไป และในขั้นตอนที่ 10 ประชาชนจะได้เห็นร่างผังเมืองรวมฉบับปรับปรุงในขั้นตอนการปิดประกาศ 90 วัน จะได้เห็นว่าความเห็นของประชาชนถูกนำไปใช้ในการปรับปรุงร่างฯ หรือไม่

อย่างไรก็ดี สิ่งที่พรรคประชาชนขอเรียกร้องไปยังกรุงเทพมหานครต่อจากนี้ คือเรื่องการเปิดเผยความเห็นทั้งหมดของประชาชน พร้อมการให้เหตุผลว่าความเห็นที่มีการนำเสนอ เห็นด้วยหรือไม่เห็นด้วย และได้นำไปปฎิบัติตามหรือไม่อย่างไร ที่สำคัญกรุงเทพมหานครต้องนำร่างฯ ใหม่มาให้ประชาชนพิจารณาอย่างถี่ถ้วนก่อนส่งร่างฯ ไปยังขั้นต่อไป เพื่อให้เห็นว่าผังเมืองที่ปรับแก้ไขสอดคล้องไปในทิศทางเดียวกับที่แสดงความเห็นไว้หรือไม่ นอกจากนี้ ขอเรียกร้องความชัดเจนจาก กทม. ไม่ว่าจะเป็น

1.ผังสีขาว ซึ่งเป็นที่ดินทหารที่ไม่มีกฎหมายผังเมืองไปกำกับ เสมือนเป็นรัฐอิสระอยู่เหนือกฎหมายผังเมือง ทราบมาว่าทหารไม่ได้ติดขัดถ้าจะมีกฎหมายไปกำกับ จึงขอทราบความชัดเจนจากกรุงเทพฯ ว่าที่ดินผังสีขาวของทหารจะต้องให้อยู่ใต้ผังเมือง ได้หรือยัง

2.ผังที่โล่ง ซึ่งกำหนดให้เป็นสถานที่สาธารณะประโยชน์เพื่อการนันทนาการและการรักษาสิ่งแวดล้อม แต่พบว่ามีการนำสนามกอล์ฟของเอกชนที่มีการเก็บค่าบริการมาใส่ในผังที่โล่งด้วย ขัดกับเจตนารมย์การทำผังเมือง จะปรับแก้หรือไม่

3.ผังสีเขียวลาย แม้มีแนวโน้มว่า กทม.จะลดพื้นที่ทางน้ำไหลผ่าน แต่ยังมีอีกส่วนที่เหลืออยู่ ต้องการความชัดเจนว่าจะมีกลไกอย่างไรในการดูแลประชาชนที่ถูกรอนสิทธิ์อยู่ในพื้นที่

4.ตรรกะในการปรับผังสีแดงที่ให้มี FAR (Floor to Area Ratio) หรืออัตราส่วนพื้นที่อาคารรวมต่อพื้นที่ดิน สูงขึ้น ซึ่งยังไม่มีความชัดเจนในหลักการ บางแปลงปรับอย่างเฉพาะเจาะจง และ กทม.ไม่สามารถอธิบายได้ว่าทำไมเลือกปรับแปลงนี้ นอกจากนี้ ที่ดินบางแปลงยังบังเอิญไปตรงกับที่ดินของกลุ่มทุนขนาดใหญ่ จึงอดคิดไม่ได้ว่าอาจมีรายการ “คุณขอมา” หรือไม่

5.ผังสีน้ำเงิน ซึ่งสงวนไว้ทำสถานที่ราชการ แต่กลับปรับผังสีน้ำเงินเปลี่ยนเป็นสีแดง เพื่อเตรียมนำที่ดินของรัฐไปให้ใครบางคนทำกิจการหรือไม่ ทั้งนี้ ไม่ได้คัดค้านการนำที่ดินของภาครัฐบางแห่งมาทำกิจการเชิงพาณิชย์เพื่อสร้างรายได้ แต่สิ่งที่สงสัยคือประชาชนรับทราบการกระทำเหล่านี้มาก่อนหรือไม่ และจะปรับเพื่อเปิดกว้างให้ทุกกลุ่มเอกชนเข้ามามีส่วนร่วมหรือไม่
.

6.มีที่ดินหลายแปลงอยู่ในแนวที่จะถูกเวนคืนทำถนนและสะพาน แต่แนวนี้มีมานานแล้ว ไม่มีการทำ ทำให้เจ้าของที่ดินไม่สามารถทำอะไรกับที่ดินได้ เพราะเกรงว่าจะมีการเวนคืน ขณะที่คนจะซื้อก็ไม่กล้าซื้อ

7.การปรับ FAR Bonus (มาตรการส่งเสริมการพัฒนาด้วยการเพิ่มอัตราส่วนพื้นที่อาคารรวมต่อพื้นที่ดิน) ให้เจาะจงในแต่ละพื้นที่เพื่อให้ตอบสนองต่อปัญหาในแต่ละพื้นที่และตรงกับความต้องการของประชาชน ซึ่ง กทม.ยังไม่มีความชัดเจนว่าจะปรับอย่างไร

8.ข้อกำหนดการใช้ประโยชน์ที่ดินแต่ละประเภท มีความผิดปกติหรือไม่สมเหตุสมผล เช่น การอนุญาตสร้างโรงแรมหรือสร้างสำนักงานในผังสีน้ำตาล ซึ่งหลายผังสามารถสร้างได้มากกว่าผังสีแดงบางผัง หรือการกำหนดให้สร้างโรงงานขยะในผังสีเหลือง หรือการให้สร้างแพลนปูนในกรุงเทพฯ

9.การกำหนดการใช้ประโยชน์ที่ดินของกิจการหรืออาคารบางประเภทให้มีความชัดเจน ไม่เช่นนั้นจะเป็นการตีขลุม เนื่องจากมีหลายกิจการที่ถูกจัดอยู่ในประเภทพาณิชย์ แต่ประชาชนไม่สามารถรู้ได้ว่าเป็นพาณิชย์อะไร จึงขอให้ กทม.ประสานหน่วยงานราชการ เพื่อทราบว่าจะมีการอนุญาตกิจการเหล่านี้หรือไม่ หากมีขอให้จัดประเภทใหม่และใส่ในร่างผังเมืองให้เรียบร้อย

ธีรัจชัย กล่าวว่า การจัดทำผังเมืองรวม กทม.ครั้งนี้ เป็นการนำร่างผังเมืองที่จัดทำตั้งแต่ปี 2560 ซึ่งยังมีองค์ประกอบไม่ครบ นำเอามาล้างน้ำ และรับฟังความคิดเห็นใหม่ ซึ่งอาจคลาดเคลื่อนต่อหลักการของ พ.ร.บ.ผังเมือง 2562 โดยเฉพาะมาตรา 9 ที่ระบุว่า ก่อนการจัดทำผังเมืองต้องจัดให้มีการรับฟังความคิดเห็นและการมีส่วนร่วมของประชาชน ต้องมีการประชาสัมพันธ์ให้ทราบ

อย่างไรก็ตาม ในการรับฟังความคิดเห็นที่ได้ไปสังเกตการณ์ มักจะเอาข้อดีของผังเมืองที่ทำสำเร็จรูปแล้วมาให้ประชาชนฟังและให้รายละเอียดที่เป็นเทคนิคซับซ้อน กลายเป็นพิธีการการรับฟัง โดยไม่มีการพูดถึงผังเมืองที่ดีว่าควรเป็นอย่างไร ไม่มีกรอบแนวความคิดเรื่องการสร้างเมืองระยะยาวที่น่าอยู่สำหรับคนทุกคน ทำให้เป็นที่สงสัยว่าเอื้อประโยชน์คนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งหรือไม่

ขณะนี้พรรคประชาชนโดยทีมผังเมืองกำลังร่างกฎหมายผังเมือง โดยจะเริ่มวางแนวคิดการทำผังเมืองที่ดีก่อน ซึ่งสามารถเรียนรู้ได้จากหลายเมืองทั่วโลก ไม่ว่าจะเป็นการวางระบบสาธารณูปโภคที่มีความเป็นธรรม รักษาสมดุลกับสิ่งแวดล้อม จากนั้นค่อยลงรายละเอียดให้ประชาชนแสดงความเห็น พร้อมติดตามตรวจสอบการจัดทำร่างผังเมืองรวมของ กทม.ต่อไป