ทำไมสมเด็จพระศรีพัชรินทราฯ ไม่โปรดภาพคู่ รัชกาลที่ 5 ทรงฉายกับพระวิมาดาเธอ?

พระวิมาดาเธอฯ

สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงเป็นสมเด็จพระบรมราชินีนาถในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเป็นที่เคารพรักและเป็นที่ยำเกรงยิ่งของชาววัง การใดที่พระองค์ไม่โปรด ผู้ที่เกี่ยวข้องก็มักหลีกเลี่ยง เพื่อไม่ให้ระคายเบื้องพระยุคลบาท เช่น ครั้งหนึ่งพระองค์ไม่โปรดพระบรมฉายาลักษณ์ ที่รัชกาลที่ 5 ทรงฉายคู่กับพระวิมาดาเธอ พระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์ กรมพระสุทธาสินีนาฏ ปิยมหาราชปดิวรัดา แล้วพระวิมาดาเธอฯ ทรงทำอย่างไร?

พระวิมาดาเธอ พระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์ พระภรรยาเจ้าในรัชกาลที่ 5

รัชกาลที่ 5 ทรงมีพระภรรยาเจ้าทั้งหมด 9 พระองค์ ซึ่งคำว่าพระภรรยาเจ้า หมายถึงพระราชธิดาหรือพระราชนัดดาในพระมหากษัตริย์พระองค์ก่อนๆ หากเป็นพระราชธิดาจะใช้ว่า “พระภรรยาเจ้าชั้นลูกหลวง” หากเป็นพระราชนัดดาจะใช้ว่า “พระภรรยาเจ้าชั้นหลานหลวง”

พระวิมาดาเธอฯ ทรงเป็นหนึ่งในพระภรรยาเจ้า โดยเป็นพระภรรยาเจ้าชั้นหลานหลวง ด้วยทรงเป็นพระธิดาในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นภูมินทรภักดี (พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว) ประสูติแต่หม่อมจีน

แรกประสูติ พระองค์มีพระนามว่า หม่อมเจ้าสาย ลดาวัลย์ เมื่อทรงเจริญวัย ก็ได้เข้ารับราชการเป็นฝ่ายใน มีพระอิสริยยศเป็นพระอรรคชายาเธอ พระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์ กรมขุนสุทธาสินีนาฏ

พระองค์ทรงมีฝีมือในการปรุงอาหารอย่างยิ่ง จึงทรงได้รับมอบหมายให้ดูแลห้องเครื่องต้น ซึ่งสำรับอาหารตามตำรับพระวิมาดาเธอฯ ก็ยังมีผู้ปรุงสืบมาถึงปัจจุบัน

พระบรมฉายาลักษณ์คู่ รัชกาลที่ 5 และพระวิมาดาเธอฯ

เจ้าจอมหม่อมราชวงศ์สดับ เจ้าจอมในรัชกาลที่ 5 ผู้มีศักดิ์เป็นพระญาติของพระวิมาดาเธอฯ เล่าถึงเรื่องรัชกาลที่ 5 ทรงฉายพระบรมฉายาลักษณ์คู่กับพระวิมาดาเธอฯ ไว้ว่า

“พระวิมาดาเธอฯ ท่านทรงมีความสวามิภักดิ์ต่อเบื้องพระยุคลบาทพระบาทสมเด็จพระพุทธเจ้าหลวงอย่างยิ่ง สิ่งใดที่เห็นว่าจะเป็นสิ่งที่เกิดความยุ่งยากพระราชหฤทัย ถ้าท่านอาจจะแก้ไขตัดสาเหตุอันนั้นได้ก็จะทรงกระทำทันที แม้การนั้นๆ จะกลับเป็นเครื่องบีบคั้นพระทัยของพระองค์เองอย่างทารุณก็ตาม

เช่นครั้งหนึ่งพระบาทสมเด็จพระพุทธเจ้าหลวง ทรงพระกรุณาชักชวนให้พระวิมาดาเธอฯ ฉายพระรูปคู่กับพระองค์ท่าน ทำให้เกิดความปีติปลาบปลื้มในพระมหากรุณาธิคุณเป็นที่สุด เพราะเท่ากับว่าเป็นการแสดงให้เห็นถึงซึ่งพระราชหฤทัยว่า ทรงพระเมตตาและทรงยกย่องมาก

แต่ครั้นเมื่อช่างได้ทำการฉายและจัดพิมพ์ส่งมาทูลเกล้าฯ ถวายแล้ว สมเด็จพระพันปีทอดพระเนตรเห็น ก็กราบบังคมทูลว่าไม่สมควรที่จะทรงฉายพระบรมฉายาลักษณ์คู่กับพระมเหสีอื่น ขอให้ทรงเรียกรูปที่พิมพ์แล้วพร้อมทั้งเนเคทีฟมาทำลายเสียให้หมด

พระบาทสมเด็จพระพุทธเจ้าหลวงทรงพระราชดำริว่า การทำเช่นนั้นจะเป็นการบีบคั้นพระทัยพระวิมาดาเธอฯ เกินไป แต่เมื่อพระวิมาดาเธอฯ ทรงทราบ ก็ทรงพระดำริว่า ถ้าไม่ดำเนินการให้เป็นไปตามพระประสงค์ของสมเด็จพระพันปีหลวง เรื่องก็จะไม่ยุติ คงจะเกิดร้าวฉานให้ร้อนถึงเบื้องพระยุคลบาท

ดังนั้นแม้จะเป็นสิ่งที่ทรงปรารถนาอย่างยิ่งที่จะเก็บไว้เป็นที่ระลึกเป็นที่ชื่นชมในพระมหากรุณา แต่เมื่อเก็บไว้ก็จะทำให้พระบาทสมเด็จพระเจ้าหลวงร้อนพระราชหฤทัย ท่านก็ตัดสินพระทัยเด็ดขาดถวายพระรูปคืน เพื่อให้ไปทำลายเสียตามพระราชประสงค์ของสมเด็จพระพันปี”

ตามที่เจ้าจอมหม่อมราชวงศ์สดับกล่าวไว้ เหตุที่สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถไม่โปรดพระบรมฉายาลักษณ์คู่ รัชกาลที่ 5 ที่ทรงฉายกับพระวิมาดาเธอ ก็เนื่องจากความไม่เหมาะสมนั่นเอง

พระวิมาดาเธอ พระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์ กรมพระสุทธาสินีนาฏ ปิยมหาราชปดิวรัดา สิ้นพระชนม์ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว สิริรวมพระชันษา 66 ปี

อ่านเพิ่มเติม :

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่

อ้างอิง :

ศันสนีย์ วีระศิลป์ชัย. “ความอิจฉา ริษยา และความไม่ลงรอยกัน ในพระราชสำนักฝ่ายใน”.

“มหามกุฎราชสันตติวงศ์ ๔ กันยายน ๒๔๐๕ วันประสูติพระวิมาดาเธอ พระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์ กรมพระสุทธาสินีนาฏ ปิยมหาราชปดิวรัดา ”.

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 13 สิงหาคม 2567

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : ทำไมสมเด็จพระศรีพัชรินทราฯ ไม่โปรดภาพคู่ รัชกาลที่ 5 ทรงฉายกับพระวิมาดาเธอ?

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.silpa-mag.com