จังหวัดตราด ปั้น ‘บ้านสามหลัง’ แลนด์มาร์กท่องเที่ยวชายแดนแห่งใหม่

เป็นเวลากว่า 2 เดือนแล้วที่สถานการณ์สู้รบระหว่างชายแดนไทย-กัมพูชายุติลง ได้สร้างผลกระทบทางการท่องเที่ยวจังหวัดมหาศาล ภาครัฐ-เอกชนร่วมเดินหน้าฟื้นฟูเมือง สร้างความเชื่อมั่นแก่นักท่องเที่ยว พร้อมสำรวจเส้นทางท่องเที่ยวชายแดน โดยเฉพาะพื้นที่ “บ้านสามหลัง” ฐานปฏิบัติการตากสินพิชิตไพรี จะเตรียมเนรมิตให้กลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ แลนด์มาร์กแห่งใหม่ของจังหวัดตราด

พื้นที่ยุทธศาสตร์ชายแดน

“บ้านสามหลัง” หรือที่ชาวบ้านเรียกกันว่า “บ้านหนองรี” อยู่ที่ ต.ชำราก อ.เมืองตราด จ.ตราด เป็นพื้นที่ยุทธศาสตร์ที่สำคัญทางอธิปไตยของไทย และเป็นชนวนความขัดแย้งมายาวนานกว่า 40 ปี ด้วยลักษณะภูมิประเทศเป็นพื้นที่ราบกว้าง สูงกว่าระดับน้ำทะเล 300 เมตร ทำให้กัมพูชาใช้พื้นที่บ้านสามหลัง เป็นฐานที่มั่นทางการทหาร เก็บอาวุธ ใช้เป็นที่หลบกำบังและที่มั่นตอบโต้หรือโจมตีฝ่ายไทย ก่อนจะขยายเป็นหมู่บ้านเล็ก ๆ ได้สร้างผลกระทบกับชาวบ้านที่อยู่อาศัยทำมาหากินบริเวณริมชายแดน

ภายหลังสถานการณ์ชายแดนไทย-กัมพูชามีการสู้รบกันล่าสุดปี 2568 กองทัพเรือโดยกองบัญชาการป้องกันชายแดนจันทบุรีและตราด (กปช.จต.) และหน่วยเฉพาะกิจนาวิกโยธินตราด (ฉก.นย.ตราด) ได้เปิดยุทธการ “ตราดปราบปรปักษ์”

ปฏิบัติการร่วมกับกองทัพอากาศทำลายและยึดพื้นที่คืนมาได้อย่างเบ็ดเสร็จ ทำลายฐานที่ตั้งทางทหาร และขับไล่กองกำลังฝ่ายตรงกันข้ามออกไป และปักธงชาติไทยแสดงความเป็นเจ้าของอธิปไตย เมื่อ 14 ธันวาคม 2568 โดยหน่วยเฉพาะกิจนาวิกโยธินตราด (ฉก.นย.ตราด) ตั้งชื่อ ฐานที่ตั้งปฏิบัติการบริเวณบ้านสามหลังว่า “ฐานปฏิบัติการตากสินพิชิตไพรี” เมื่อ 1 มกราคม 2569

เชื่อมโยงแหล่งท่องเที่ยวชุมชน

ทพญ.วิภา สุเนตร ประธานหอการค้าจังหวัดตราด กล่าวกับ “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า ยอมรับว่าปลายปีที่ผ่านมา จังหวัดตราดเป็น 1 ใน 7 จังหวัดชายแดนไทย-กัมพูชาที่ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์ความไม่สงบ ทำให้นักท่องเที่ยวขาดความเชื่อมั่นในความปลอดภัย ส่งผลกระทบการท่องเที่ยวจังหวัดมูลค่าหลายพันล้านบาท โดยเฉพาะบนฝั่งซบเซาลงมาก แต่ปัจจุบันสถานการณ์ได้คลี่คลายแล้ว พื้นที่บ้านสามหลังมีความปลอดภัย และมีศักยภาพที่จะพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ เป็นแลนด์มาร์กแห่งใหม่ของจังหวัดตราด

เพื่อเป็นการกระตุ้นเศรษฐกิจของจังหวัด โดยเฉพาะบริเวณชายแดน หอการค้าตราดได้ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งหน่วยภาครัฐ ภาคเอกชนและชุมชนท้องถิ่น ลงพื้นที่สำรวจเตรียมความพร้อมการเปิดเส้นทางท่องเที่ยวชายแดน “บ้านสามหลัง” โดยต่อยอดกับแหล่งท่องเที่ยวประวัติศาสตร์ “ยุทธการบ้านชำราก” ของชุมชนท้องถิ่น ซึ่งมีระยะห่างกันเพียง 14-15 กิโลเมตรเท่านั้น

หากเส้นทางนี้เมื่อได้รับการยืนยันความปลอดภัยจากฝ่ายความมั่นคงแล้ว จังหวัดจะเร่งพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์เพื่อสร้างประสบการณ์ใหม่ให้แก่นักท่องเที่ยว เป็นแลนด์มาร์กใหม่ พร้อมเป็นหมุดหมายให้นักท่องเที่ยวได้สร้างประสบการณ์ใหม่ ๆ คาดว่าจะได้รับความสนใจทั้งจากคนในพื้นที่จังหวัดตราดเองและนักท่องเที่ยวทั่วไป

“พื้นที่บ้านสามหลัง ได้ทิ้งร่องรอยแนวคูเลต บังเกอร์ ที่ยังคงสภาพเดิม หาดูได้ยาก เหมาะแก่การพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ โดยเฉพาะแนวคูเลตที่มีระยะทางยาวหลายร้อยเมตร สลับกับเส้นทางธรรมชาติที่สวยงาม ภูมิประเทศที่มีทั้งเนินเขาราบกว้าง ลำธาร บรรยากาศธรรมชาติสวยงาม อากาศบริสุทธิ์”

ผุดแหล่งเรียนรู้วิชาทหาร

ทางด้าน นาวาเอก ธรรมนูญ วรรณา ผบ.หน่วยเฉพาะกิจนาวิกโยธินตราด (ฉก.นย.ตราด) กล่าวกับ “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า บ้านสามหลัง ปัจจุบันเป็นที่ตั้งฐานปฏิบัติการตากสินพิชิตไพรี ยังคงเหลือซากบ้านเรือนและร่องรอยการสู้รบอย่างชัดเจน แนวคูเลต บังเกอร์ ปลอกกระสุน กับระเบิด อุปกรณ์และวัตถุทางทหาร ที่ทหารไทยได้ดำเนินการเก็บกู้และจัดการตามมาตรฐานความปลอดภัยแล้ว แต่ยังคงทิ้งร่องรอยสนามรบให้เป็นเรื่องเล่าสู่ลูกหลานฟังได้

สำหรับแนวทางพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ มุ่งเน้นที่การถ่ายทอดผ่านเรื่องราวการสู้รบ นอกจากนี้ยังต้องการให้พื้นที่ดังกล่าวกลายเป็นแหล่งศึกษาเรียนรู้แก่นักศึกษาทหาร ได้ร่วมศึกษาตามหลักสูตรวิชาทหาร เช่น การตั้งฐานปฏิบัติการของฝ่ายตรงกันข้าม โดยอาจมีการกั้นพื้นที่ทั้ง 2 ส่วนนี้ไว้ชัดเจน เพื่อความปลอดภัยของนักท่องเที่ยว

ทั้งนี้ พื้นที่ดังกล่าวยังมีข้อจำกัดด้านการสัญจร ถนนที่ยังเป็นลูกรัง ทำให้การเดินทางในช่วงฤดูฝนจะเกิดความไม่สะดวก หากฝ่ายทหารสามารถขอใช้พื้นที่กรมป่าไม้ได้ และมีงบประมาณจากทางหลวงชนบทจังหวัดตราดมามาสนับสนุนการสร้างถนน จะช่วยเร่งการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวใหม่ครั้งนี้ให้เกิดความเป็นไปได้มากที่สุด

รอชายแดนกัมพูชาปลอดภัย

ว่าที่ร้อยตรี กรกฏ โอภาส ผู้อำนวยการ ททท. สำนักงานตราด กล่าวกับ “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า แหล่งท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์และธรรมชาติบ้านสามหลัง กลายเป็นพื้นที่ทรงพลัง จากเรื่องราววีรกรรมความกล้าหาญของทหารไทย และร่องรอยประวัติศาสตร์ที่จับต้องได้จริง เช่น แนวคูเลตและบังเกอร์ ซึ่งหาดูได้ยากในปัจจุบัน

ททท.จะไม่แค่ชวนนักท่องเที่ยวให้มาดูแล้วกลับ แต่มองถึงการสร้างเส้นทางท่องเที่ยวเชิงความหมาย (Meaningful Travel) เชื่อมโยงจากจุดยุทธการบ้านชำรากถึงบ้านสามหลัง เพื่อให้นักท่องเที่ยวได้เรียนรู้ประวัติศาสตร์ควบคู่ไปกับการชมทัศนียภาพชายแดนที่สวยงาม โดยเน้นการคงสภาพพื้นที่เดิมให้มากที่สุด ให้เป็นแหล่งเรียนรู้ที่ส่งต่อถึงคนรุ่นหลัง ต่อมาเป้าหมายสุดท้ายคือ การกระจายรายได้สู่ชุมชนในพื้นที่ตำบลชำรากได้รับประโยชน์ ทั้งในแง่ของการเป็นผู้นำเที่ยวท้องถิ่น หรือการจำหน่ายสินค้าชุมชน เพื่อให้เกิดการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนแท้จริง

อย่างไรก็ตาม เรื่องความปลอดภัยยังคงเป็นประเด็นสำคัญที่สุด ยังคงรอให้สถานการณ์ชายแดนยุติ 100% เพื่อสร้างความมั่นใจให้กับการลงทุนที่คุ้มค่า ซึ่งจากการยืนยันของท่าน ผบ.ฉก.นย.ตราด พื้นที่นี้สงบเรียบร้อยและอยู่ในความดูแลของทหารไทยอย่างเบ็ดเสร็จ การเปิดเส้นทางนี้ถือเป็นการประกาศให้คนไทยและชาวต่างชาติรับรู้ว่า “ชายแดนตราดปลอดภัยและน่าเที่ยว” ซึ่งจะช่วยเสริมภาพลักษณ์การท่องเที่ยวโดยรวมของจังหวัดได้เป็นอย่างดี

ความหวังเศรษฐกิจท้องถิ่น

ด้าน นายฐานพงศ์ หนูจักร ประธานกลุ่มท่องเที่ยวโดยชุมชนตำบลชำราก กล่าวกับ “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า ที่ผ่านมาพื้นที่บ้านชำรากยังมีนักท่องเที่ยวแวะเวียนมา จนกระทั่งเกิดเหตุความไม่สงบ ทำให้นักท่องเที่ยวหายไปทั้งหมด หากสามารถพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์ระหว่างบ้านสามหลังและยุทธการบ้านชำราก ให้เชื่อมโยงกับแหล่งท่องเที่ยวชุมชนต่าง ๆ จะทำให้ชาวบ้านมีรายได้จากการท่องเที่ยวเพิ่มขึ้น ทั้งการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ท้องถิ่น

เช่น เสื่อกก หมวกใบจาก กระเป๋าจากวัสดุรีไซเคิล โดยเฉพาะทุเรียนแปลงใหญ่ ทุเรียนหมอนทองเขาบรรทัด ซึ่งเป็นสินค้า GI ของจังหวัดตราด คาดว่าจะสามารถกระตุ้นเศรษฐกิจชุมชนได้เป็นอย่างดี

ผู้ประกอบการการท่องเที่ยวจังหวัดตราดรายหนึ่งกล่าวกับ “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า แนวคิดการเปิดพื้นที่บ้านสามหลังเป็นแหล่งท่องเที่ยวมีความน่าสนใจมาก โดยเฉพาะกลุ่มผู้ที่สนใจการท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ รวมถึงชาวจังหวัดตราดที่ติดตามข่าวการปกป้องอธิปไตย

ซึ่งนับเป็นกลุ่มคนที่มีความรู้สึกร่วมกับเหตุการณ์การปะทะกันที่ผ่านมา มีทั้งกลุ่มต้องอพยพ การได้ยินเสียงปืนการสู้รบ กลุ่มหาเสบียงร่วมช่วยบำรุงกำลังทหาร คาดว่าจะเข้ามาเยี่ยมชมพื้นที่ชายแดนนี้ แต่ในส่วนความเป็นไปได้คงต้องรอขั้นตอนทางภาครัฐที่จะให้ความเห็นชอบ

โดยเฉพาะการจัดการเรื่องความปลอดภัยเพื่อสร้างความมั่นใจแก่นักท่องเที่ยว

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : จังหวัดตราด ปั้น ‘บ้านสามหลัง’ แลนด์มาร์กท่องเที่ยวชายแดนแห่งใหม่

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.prachachat.net