ปิดตำนาน “ตู้เย็น-ตู้แช่” วอลเลย์บอล “เวียดนาม” ชุบตัว ลุยตรวจเพศ
ในปีที่ผ่านมาถือเป็นยุคทองของวอลเลย์บอลหญิงทีมชาติเวียดนาม โดยเฉพาะการคว้าแชมป์รายการ“ซีวีลีก 2025” สนามที่ 2 เมื่อเดือนสิงหาคม นำทัพโดยเหงียน ทิ บิค เตวียน (Nguyen Thi Bich Tuyen) หรือฉายาจากแฟนลูกยางชาวไทยคือ “ตู้เย็น”เธอพาทีมเอาชนะทีมชาติไทยชุดใหญ่ในบ้านได้เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ พร้อมรับรางวัล เอ็มวีพี หรือ ผู้เล่นทรงคุณค่า และ บีหลังยอดเยี่ยม
ย้อนกลับไปก่อนติดทีมชาติชุดใหญ่ ในปี 2021 “ตู้เย็น” ในวัย 21 ปี เคยทำสถิติที่น่าเหลือเชื่อชนิดที่ไม่เคยมีนักวอลเลย์บอลหญิงคนไหนทำได้ เมื่อพาสโมสรต้นสังกัดเอาชนะคู่แข่งด้วยคะแนน 3-2 เซต โดยในเกมนั้นเธอทำคะแนนไปถึง 61 คะแนน ซึ่งกลายเป็นสถิติโลกใหม่ที่นักกีฬาทำได้ในเกมเดียว
เมื่อก้าวขึ้นสู่ทีมชาติชุดใหญ่ “ตู้เย็น” กลายเป็นตัวหลักของทีม ด้วยส่วนสูงถึง 188 เซนติเมตร ซึ่งเฉลี่ยสูงกว่าหญิงสาวชาวเวียดนามทั่วไปมาก นอกจากนี้ เธอยังมีสถิติการกระโดดสูงถึง 3.13 เมตร ซึ่งเป็นสถิติสูงสุดของผู้เล่นหญิงเวียดนาม และทุกนัดที่ลงสนาม “ตู้เย็น” มักจะเป็นผู้ทำคะแนนสูงสุดเสมอ
ในเวลาไล่เลี่ยกันช่วงเดือนกันยายน ทีมเวียดนามชุดอายุต่ำกว่า 21 ปี ได้เข้าร่วมแข่งขันชิงแชมป์โลกที่ประเทศอินโดนีเซีย นำโดยกัปตันทีมอย่างดั่ง ถิ หง (Dang Thi Hong) หรือฉายาตาม “ตู้เย็น” ดาวตบรุ่นพี่ มาเป็น“ตู้แช่” ดาวรุ่งรุ่นน้องที่มีลักษณะคล้ายกัน เธอพาทีมตบเอาชนะคู่แข่งในสายได้อย่างราบคาบ รวมถึงเอาชนะทีมระดับโลกอย่างเซอร์เบียได้เกินความคาดหมาย
แต่สุดท้ายแล้ว ชัยชนะอันยิ่งใหญ่ของทั้งสองรายการกลับถูกแทนที่ด้วยความสงสัยจากแฟนวอลเลย์บอล มีคำถามตามมามากมายเกี่ยวกับบุคลิก รูปร่างที่แบนราบ และกล้ามเนื้อที่กำยำแข็งแรง จนเกิดเป็นข้อถกเถียงว่า ท้ายที่สุดแล้ว “ตู้เย็น” และ “ตู้แช่” เป็นผู้หญิงแท้หรือไม่
สำหรับ “ตู้เย็น” แม้ไทยจะเสียประโยชน์จากความพ่ายแพ้ครั้งเดียวในประวัติศาสตร์ แต่ในทีมไม่มีใครใช้เป็นข้ออ้าง และไม่เคยร้องเรียน เก็บเพียงความสงสัยไว้ในใจ
แต่ในรายของ “ตู้แช่” ถูกทีมฟิลิปปินส์ ทีมร่วมสายในรายการ U21 ชิงแชมป์โลก ที่ประเทศอินโดนีเซีย ร้องเรียนไปถึง “เอฟไอวีบี” สหพันธ์วอลเลย์บอลนานาชาติ
เวลานั้น “ตู้แช่” ถือเป็นตัวหลักของทีมชาติชุดเยาวชน ในอดีตเคยถูกคาดหวังให้ก้าวขึ้นสู่ทีมชาติชุดใหญ่ แม้รูปร่างจะไม่สูงมากนัก แต่ก็ชดเชยด้วยพลังการกระโดด การตบที่หนักหน่วง และการเคลื่อนไหวที่คล่องแคล่ว เธอทำผลงานได้อย่างยอดเยี่ยมจนพาทีมคว้าอันดับ 5 ชิงแชมป์เอเชีย ได้สิทธิ์ไปเล่นชิงแชมป์โลกระดับเยาวชนอายุต่ำกว่า 21 ปี เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ และในการแข่งขันรอบสุดท้ายที่อินโดนีเซีย เธอก็นำทีมเอาชนะคู่แข่งมากมายจนนำมาสู่การถูกร้องเรียนในเวลาต่อมา
ในที่สุด หลังจากสหพันธ์วอลเลย์บอลนานาชาติ หรือ “เอฟไอวีบี” มีคำสั่งให้ตรวจสอบข้อเท็จจริงเรื่องเพศของนักกีฬาหญิงทีมชาติเวียดนามชุดเยาวชน ผลปรากฏว่า “ตู้แช่” ไม่ผ่านคุณสมบัติ ส่งผลให้ทีมโดนปรับแพ้ 0-3 เซตในทุกนัดที่เธอลงเล่น และหมดสิทธิ์เข้ารอบต่อไป หลังจากได้รับจดหมายแจ้งผล สหพันธ์วอลเลย์บอลเวียดนามจึงเรียกประชุมด่วนและมีมติสั่งห้ามเธอเข้าร่วมการแข่งขันใดๆ ของสหพันธ์ฯ ทันที
ตัดภาพมาที่ “ตู้เย็น” หลังเสร็จสิ้นการแข่งขันซีวีลีก ทีมเวียดนามยังมีรายการใหญ่รออยู่คือ การแข่งขันวอลเลย์บอลหญิงชิงแชมป์โลกที่ประเทศไทย ซึ่งเวียดนามได้สิทธิ์เข้าร่วมเป็นครั้งแรก
แต่สุดท้าย สหพันธ์วอลเลย์บอลเวียดนามได้ออกแถลงการณ์ยืนยันว่า “ตู้เย็น” แจ้งขอถอนตัวจากการแข่งขันดังกล่าวโดยอ้างเหตุผลทางด้านครอบครัว และในการแข่งขันซีเกมส์ที่ประเทศไทยเมื่อปลายปี ก็ไม่มีชื่อของเธอติดทีมมาเช่นกัน
ล่าสุดมีความเคลื่อนไหวครั้งสำคัญ เมื่อสหพันธ์วอลเลย์บอลเวียดนาม (VFV) ออกแถลงจะดำเนินการตรวจสอบเพศของนักกีฬาหญิง เมื่อเห็นว่ามีความจำเป็น ในการแข่งขันระดับประเทศทุกรายการ
คำประกาศนี้เชื่อว่าเป็นการลบข้อครหาของทีมเวียดนามที่พยายามก้าวไปในสังเวียนลูกยางที่ใหญ่กว่าและนานาชาติให้การยอมรับ ไม่ว่าจะเป็นรายการ ซีเกมส์ ชิงแชมป์เอเชีย และ เนชั่นส์ลีก ที่ เวียดนาม ไม่เคยได้สัมผัส
ที่สำคัญถือเป็นการล้างมลทิล หลังโดนดาบจาก เอฟไอวีบี กรณีของ “ตู้แช่” ในรายการ U21 ชิงแชมป์โลก ครั้งล่าสุดที่ประเทศอินโดนีเซีย
ถ้อยแถลงจาก สหพันธ์วอลเลย์บอลเวียดนาม (VFV) ยืนยัน ตั้งแต่ปี 2026 เป็นต้นไป จะใช้การตรวจโครโมโซมเพื่อตรวจสอบคุณสมบัติของนักกีฬาหญิงในการแข่งขันระดับประเทศทั้งหมด โดยมีลำดับขั้นตอน ดังนี้
1. เมื่อผู้จัดการแข่งขันเห็นว่ามีความจำเป็นและเหมาะสมในการตรวจสอบเพศของนักกีฬา จะต้องขออนุมัติจากสหพันธ์วอลเลย์บอลเวียดนาม (VFV) ก่อน หากคำร้องขอการตรวจเพศมาจากหัวหน้าทีมของทีมที่เข้าร่วมแข่งขัน และได้รับความเห็นชอบจากผู้จัดการแข่งขันพร้อมทั้งการอนุมัติจาก VFV ทีมที่ร้องขอจะต้องวางเงินมัดจำจำนวน 10 ล้านดองเวียดนาม (ประมาณ 12,008 บาท) ให้กับฝ่ายจัดการแข่งขัน เงินมัดจำนี้จะถูกคืน หากผลการตรวจพิสูจน์ว่านักกีฬาคนนั้น ไม่ได้เป็นเพศหญิงตามพันธุกรรม
2. หลังจากได้รับการอนุมัติจาก VFV แล้ว หัวหน้าฝ่ายควบคุมการแข่งขันจะต้องแจ้งหัวหน้าทีมของนักกีฬาคนนั้นทันที และแจ้งต่อคณะกรรมการจัดการแข่งขันเกี่ยวกับข้อกำหนดในการตรวจพันธุกรรมตามมาตรฐาน โดยใช้วิธี PCR ของยีน SRY เพื่อยืนยันเพศของนักกีฬา
3. การตรวจจะดำเนินการที่สถานพยาบาลหรือองค์กรทางการแพทย์ที่ได้รับการรับรองและอยู่ใกล้กับสถานที่แข่งขัน หรืออาจดำเนินการในสถานที่ของบุคคลที่สามเพื่อรักษาความเป็นส่วนตัว ตัวอย่างการตรวจทั้งหมดและเอกสารที่เกี่ยวข้องจะถูกเก็บรักษาไว้โดย VFV เพื่อการบันทึกข้อมูลและรักษาความปลอดภัยของข้อมูล
4. สโมสรและนักกีฬาจะต้องให้ความร่วมมืออย่างเต็มที่ในกระบวนการตรวจสอบนี้ ระหว่างที่ยังไม่มีผลการตรวจ นักกีฬายังสามารถลงแข่งขันให้กับทีมได้ตามปกติ ค่าใช้จ่ายในการตรวจโครโมโซมเพศขั้นพื้นฐานจะเป็นความรับผิดชอบของสหพันธ์วอลเลย์บอลเวียดนาม (VFV)
5. หากผลการตรวจโครโมโซมยืนยันว่า นักกีฬาไม่มีโครโมโซม Y เรื่องดังกล่าวจะถือว่าสิ้นสุด แต่หากพบว่า นักกีฬามีโครโมโซม Y ผลการตรวจจะถูกส่งต่อไปยังหัวหน้าฝ่ายควบคุมการแข่งขันและสหพันธ์วอลเลย์บอลเวียดนาม (VFV)
ดังนั้น ตั้งแต่ปี 2026 เป็นต้นไป สหพันธ์วอลเลย์บอลเวียดนามจะดำเนินการตรวจสอบเพศของนักกีฬาอย่างเข้มงวด โดยเฉพาะในกรณีที่มีข้อสงสัย
สำหรับสองกรณีที่ได้รับความสนใจจากสื่อและแฟนกีฬา ได้แก่ “ตู้เย็น” เหงียน ทิ บิค เตวียน (Nguyen Thi Bich Tuyen) และ “ตู้แช่” ดั่ง ถิ หง (Dang Thi Hong) ทั้งสองคนไม่ได้ถูกลงทะเบียนโดยสโมสรของตนเพื่อเข้าร่วมการแข่งขันในฤดูกาลนี้ โดย “ตู้เย็น” จะรับบทบาทใหม่ในทีมงานผู้ฝึกสอน
ขณะที่ “ตู้แช่” ดั่ง ถิ หง หลังถูกแบนไม่ให้เข้าร่วมการแข่งขันภายใต้ FIVB หันไปไลฟ์ขายสินค้าออนไลน์บนบัญชีโซเชียลมีเดียส่วนตัว ที่มีผู้ติดตามนับหมื่นคน เพื่อสร้างรายได้เลี้ยงชีพ ล่าสุดเตรียมตัวเข้าเรียนมหาวิทยาลัยและประกาศเลิกเล่นวอลเลย์บอลในวัย 20 ปี
ปิดตำนานนักตบฉายา “ตู้เย็น” และ “ตู้แช่” จากแฟนวอลเลย์บอลชาวไทยให้กลายเป็นเรื่องเล่าในอดีตขอทีม “เวียดนาม”