จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เปิดตัว 43 สิ่งมีชีวิตใหม่ของโลกค้นพบในไทย ได้นามพระราชทาน “กรมสมเด็จพระเทพฯ”
2 มกราคม 2569 จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยศูนย์สื่อสารองค์กร ร่วมกับคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ และภาคีเครือข่ายนักวิจัยด้านอนุกรมวิธานและความหลากหลายทางชีวภาพ จัดงาน Chula the Impact ครั้งที่ 36 ในหัวข้อ “43 สิ่งมีชีวิตใหม่ของโลก” นามพระราชทานจากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 25 ธันวาคม 2568 เวลา 09.30–11.30 น. ณ ห้อง 111 อาคารมหาจุฬาลงกรณ์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
โดยล่าสุดมีการค้นพบสิ่งมีชีวิตชนิดใหม่ของโลกที่ค้นพบในประเทศไทยจำนวน 43 ชนิด ซึ่งได้รับพระราชทานชื่อวิทยาศาสตร์ภายใต้พระนามของสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมายุ 70 พรรษา พุทธศักราช 2568
สำหรับรายชื่อสิ่งมีชีวิตชนิดใหม่ของโลกที่ค้นพบในประเทศไทย จำนวน 43 ชนิด จำแนกได้ ดังนี้
รายชื่อที่เป็นสกุลใหม่ของโลก จำนวน 2 สกุล
- สกุลผีเสื้อกลางคืนเทพรัตน์
- สกุลเห็ดก้อนอำพันเจ้าฟ้า
รายชื่อพืชชนิดใหม่ของโลกจำนวน 3 ชนิด
- กระเจียวชมพูสิรินธร
- ต่างหูสิรินธร
- ฮ่อมสิรินธร
รายชื่อสัตว์ชนิดใหม่ของโลก จำนวน 33 ชนิด
- ไส้เดือนริมโขงบึงกาฬ
- ไส้เดือนเทพรัตน์แม่น้ำโขง
- ไส้เดือนภักดีแม่น้ำโขง
- แตนเบียนเจ้าฟ้า
- แตนเบียนเจ้าหญิง
- แมลงช้างกรามโตเทพรัตน์
- แมลงชีปะขาวเทพรัตน์
- แมลงชีปะขาวสิรินธร
- แมลงปอเข็มท้องยาวเทพรัตน์
- แมลงหางดีดถ้ำเจ้าฟ้า
- ผึ้งยางไม้เจ้าฟ้าหญิงสิรินธร
- มดเขาสูงสิรินธร
- มดตะนอยเทพรัตน์
- มดตะลานคูหารัตน์
- มดบากเทพรัตน์
- มวนหญ้าสิรินธร
- กุ้งแคระน้ำจืดเจ้าฟ้า
- กุ้งเทพรัตน์
- คลาโดเซอแรนสมเด็จพระเทพรัตน์
- โคพีพอดสิรินธร
- แอมฟิพอดเจ้าฟ้า
- กิ้งกือกระบอกหางมนสิรินธร
- กิ้งกือกระบอกหางแหลมสิรินธร
- กิ้งกือกระสุนพระรามเจ้าฟ้า
- กิ้งกือตะเข็บเจ้าฟ้า
- กิ้งกือมังกรเจ้าฟ้าหญิง
- กิ้งกือมังกรสิรินธร
- แมงมุมรังซ้อนสิรินธร
- หอยกาบสามเหลี่ยมลำน้ำมูล
- หอยทากจิ๋วจุกแดงทรงเจดีย์
- หอยนักล่าสิรินธร
- หอยหางดิ้นเจ้าฟ้า
- กบเขาหินทรายเจ้าฟ้า
รายชื่อเห็ดและยีสต์ชนิดใหม่ของโลก จำนวน 5 ชนิด
- ยีสต์เจ้าฟ้าหญิง
- ยีสต์สิรินธร
- ยีสต์น้ำหวานดอกตาลโตนดเจ้าฟ้าหญิง
- ยีสต์น้ำหวานดอกตาลโตนดสิรินธร
- เห็ดโกงกางจิ๋วสิรินธร
ศ.ดร.สมศักดิ์ ปัญหา ผู้อำนวยการศูนย์ความเป็นเลิศด้านความหลากหลายทางชีวภาพ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวถึงที่มาการค้นพบสิ่งมีชีวิตใหม่ทั้ง 43 ชนิดว่า การค้นพบสิ่งมีชีวิตชนิดใหม่ในประเทศไทยไม่ใช่เพียงประเด็นทางอนุกรมวิธาน แต่เป็นภาพสะท้อนของความหลากหลายทางพันธุกรรม ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของระบบนิเวศและฐานทรัพยากรของประเทศ และความหลากหลายทางชีวภาพที่ปัจจุบันกำลังเผชิญแรงกดดันอย่างรุนแรงจากกิจกรรมของมนุษย์ ซึ่งมีผลกระทบต่อวิถีชีวิตของประชากรกว่า 8,000 ล้านคนทั่วโลก ความหลากหลายทางชีวภาพจะกลายเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่สุดของโลกในช่วงไม่กี่ปีข้างหน้า ทั้งในมิติของสิ่งแวดล้อม สุขภาพ และความมั่นคงของมนุษย์
สำหรับการสำรวจความหลากหลายทางชีวภาพในลุ่มแม่น้ำโขงในฐานะแม่น้ำนานาชาติที่ไหลจากที่ราบสูงทิเบต ผ่านจีน เมียนมา ลาว ไทย กัมพูชา และไปสิ้นสุดที่เวียดนาม ลักษณะทางภูมิประเทศของแม่น้ำสายใหญ่ที่แตกแขนงออกเป็นแม่น้ำสาขาจำนวนมาก ทำให้เกิดระบบนิเวศที่ซับซ้อนและความหลากหลายทางชีวภาพอย่างมหาศาล จึงเป็นที่มาว่าทำไมแม่น้ำโขงจึงเป็นถิ่นอาศัยของสิ่งมีชีวิตที่มีเอกลักษณ์เฉพาะ เช่น ปลาบึก ปลาโลมาวดี และสปีชีส์อื่น ๆ อีกมากมาย ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าการไหลแตกแขนงของแม่น้ำเป็นปัจจัยสำคัญที่ก่อให้เกิดสปีชีส์เฉพาะถิ่นในแต่ละพื้นที่
ศ.ดร.สมศักดิ์ กล่าวว่า การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศได้เร่งให้สิ่งมีชีวิตจำนวนมากต้องปรับตัว บางชนิดสามารถอยู่รอดได้ ขณะที่บางชนิดไม่อาจปรับตัวและนำไปสู่การสูญพันธุ์ แม้ประเทศไทยยังคงมีการค้นพบสปีชีส์ใหม่อย่างต่อเนื่อง การค้นพบเหล่านี้ไม่ได้มีความหมายเพียงในเชิงการตั้งชื่อหรือการบันทึกทางวิชาการ หากยังสะท้อนให้เห็นถึงพลวัตของพันธุกรรมและความหลากหลายทางชีวภาพที่ยังคงเปลี่ยนแปลงและดำรงอยู่ตลอดเวลา อีกหนึ่งประเด็นสำคัญคือความรู้เชิงลึกด้านความหลากหลายทางชีวภาพ โดยเฉพาะในระดับพันธุกรรมซึ่งถือเป็นหัวใจของความหลากหลายทั้งหมด เพราะปัญหาในปัจจุบันไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการแสวงหาประโยชน์และการลักลอบใช้ทรัพยากรทางพันธุกรรม ความรู้เชิงลึกจึงมีความจำเป็นต่อการพัฒนาศักยภาพของคนให้สามารถแข่งขันได้ พร้อมทั้งต้องมีการถ่ายทอดองค์ความรู้จากนักวิชาการไปสู่ชุมชน
ที่มา https://www.chula.ac.th/clipping/279847/