ทำไมบางครั้งเราถึงรู้สึกไม่ดีกับเพื่อนที่มองโลกบวกตลอดเวลา? พลังบวกเชิงลบจาก ‘Toxic Positivity’ การมองโลกในแง่ดีมากเกินไปในทุกสถานการณ์ จนละเลยอารมณ์เชิงลบของตนเองและผู้อื่น

เคยสงสัยไหม? ว่าทำไมเราจึงรู้สึกไม่ดีกับคนที่น่ารัก แสนดี ใสซื่อ หรือดูไม่มีพิษภัยอะไรเลย

อันดับแรก เราอาจต้องทบทวนตัวเองเสียก่อนว่า เรามีอคติบางอย่างกับคนคนนั้นหรือเปล่า หากคิดอย่างถี่ถ้วนโดยปราศจากอคติส่วนตัวแล้ว แต่ก็ยังไม่วายตั้งคำถามต่อความแสนดีนั้น บางทีอีกฝ่ายอาจตกอยู่ใน ‘ภาวะคิดบวกเป็นพิษ’ หรือ ‘Toxic Positivity’ การมองโลกในแง่ดีมากเกินไป จนกลายเป็น ‘พลังบวกเชิงลบ’ ที่ย้อนกลับมาทำให้ผู้อื่นรู้สึกแย่ก็เป็นได้

แน่นอนว่า การคิดบวกถือเป็นสิ่งที่ดีต่อการดำเนินชีวิตของมนุษย์อย่างมาก เพราะช่วยให้คนเราก้าวข้ามผ่านเรื่องราวแย่ๆ และมองเห็นแง่มุมที่ดีของเหตุการณ์ต่างๆ ในชีวิต อย่างไรก็ตาม การคิดบวกควรเกิดขึ้นอย่างเป็นธรรมชาติ ไม่ใช่การฝืนใจตัวเอง หรือบังคับให้คนอื่นต้องมองโลกในแง่ดี เพื่อปิดบังความเศร้าหรือความเจ็บปวดภายใน

เว็บไซต์ Psychology Today ระบุว่า พฤติกรรมที่เข้าข่าย Toxic Positivity คือการหลีกเลี่ยงอารมณ์และประสบการณ์เชิงลบ ไม่ว่าจะเป็นการกดทับความรู้สึกของตัวเอง หรือการปฏิเสธอารมณ์เชิงลบของคนอื่น

การฝืนคิดบวกมากจนเกินไปในทุกสถานการณ์ อาจทำให้เราไม่สามารถจัดการกับความรู้สึกเหล่านั้นได้อย่างแท้จริง เพราะนั่นเปรียบเสมือน ‘การฝังกลบปมปัญหา’ มากกว่ารักษาบาดแผลทางใจ

เช่น เมื่อมีคนพูดว่า “ทำงานเหนื่อยมาก มีแต่เรื่องปวดหัว” ผู้ที่ตกอยู่ในภาวะ Toxic Positivity อาจตอบกลับว่า “ไม่เป็นไรนะ อย่างน้อยก็ยังมีงานทำ” แม้คำตอบเช่นนี้จะชี้ให้เห็นถึงแง่มุมที่ดีของสถานการณ์ย่ำแย่ ทว่าในบางสถานการณ์ ความคิดบวกนั้นกลับไม่ต่างอะไรจากการลดทอนหรือละเลยความรู้สึกที่แท้จริงของผู้พูด ทำให้เขารู้สึกว่า ตัวเองไม่มีสิทธิ์ที่จะรู้สึกแย่ ทั้งที่ ณ เวลานั้น เขาอาจต้องการแค่ใครสักคนที่พร้อมรับฟังและเข้าใจ

ในทางกลับกัน การมองโลกในแง่ดีหรือการปลอบใจด้วยคำพูดเชิงบวก อาจเหมาะสมในบางสถานการณ์ เช่น เมื่อเพื่อนกำลังรู้สึกท้อแท้จากการสอบ การตอบกลับว่า “ไม่เป็นไรนะ ครั้งหน้าทำได้ดีกว่านี้แน่นอน” อาจช่วยเพิ่มกำลังใจให้เขามีแรงสู้ต่ออีกครั้ง

การจำแนกระหว่าง ‘ความคิดบวก’ (Positive Thinking) กับ ‘ความคิดบวกเป็นพิษ’ (Toxic Positivity) อย่างชัดเจนจึงไม่ใช่เรื่องง่าย เราจำเป็นต้องพิจารณาการกระทำและคำพูดของอีกฝ่ายอย่างรอบคอบ พร้อมทบทวนความรู้สึกของตนเองให้แน่ชัด แต่หากใครบางคนเมินเฉยต่อความรู้สึกด้านลบของเราอยู่เสมอ จนทำให้เรารู้สึกเหมือนถูกบังคับให้มองโลกในแง่ดีตลอดเวลา นั่นอาจเป็นสัญญาณของ Toxic Positivity

แม้การเผชิญกับอารมณ์เชิงลบจะเป็นสิ่งที่ยาก แต่การยอมรับความรู้สึกทั้งด้านบวกและลบ คือส่วนหนึ่งของความเป็นมนุษย์ บางครั้งการเก็บกดความรู้สึกมากเกินไป อาจยิ่งทำให้ปัญหาภายในใจรุนแรงขึ้น ซึ่งส่งผลเสียต่อความสัมพันธ์และสุขภาพจิตในระยะยาว ดังนั้น เราควรแสดงออกทางอารมณ์ทั้งแง่บวกและลบอย่างสมดุล รวมถึงเหมาะสมต่อบริบทสถานการณ์ เพื่อเปิดพื้นที่โอบรับทุกความรู้สึกของการเป็นมนุษย์

อ้างอิง

https://www.psychologytoday.com/us/basics/toxic-positivity

https://www.manarom.com/blog/toxic_positivity.html

อ่านบทความที่เกี่ยวข้อง

• ทำไมบางครั้งเราถึงรู้สึกไม่ดีกับเพื่อนที่มองโลกบวกตลอดเวลา? พลังบวกเชิงลบจาก ‘Toxic Positivity’ การมองโลกในแง่ดีมากเกินไปในทุกสถานการณ์ จนละเลยอารมณ์เชิงลบของตนเองและผู้อื่น
• ‘Devasom Sol Festival 2025’ ทริปฮีลใจสุดหรู ชวนไปพักผ่อนด้วยกิจกรรม Wellness จากผู้เชี่ยวชาญ ท่ามกลางธรรมชาติที่เขาหลัก วันที่ 1 - 11 พ.ค. นี้
• Earthing วิธีพาใจกลับมาจากความตื่นตระหนกหลังภัยพิบัติ ด้วยการหา ‘แกน’ ให้ตัวเองผ่านพลังงานของธรรมชาติ

ตามบทความก่อนใครได้ที่
- Website : Mirror Thailand.com