งานประเพณีลอยเรือชาวเล เพื่อสืบทอดประเพณีทีมีมาแต่โบราณ ที่เกาะหลีเป๊ะ จังหวัดสตูล

ประเพณีพีธีลอยเรือของชาวเลที่เกาะหลีเป๊ะ จังหวัดสตูล จัดขึ้นเป็นประจำทุกปี ตามความเชื่อของชาวเล โดยจะจัดขึ้น 3 วันติดต่อกัน เริ่มตั้งแต่วันขึ้น 14 ค่ำ เดือน 6 จนถึงวันแรม 1 ค่ำ เดือน 6 และในเดือน 11 จัดขึ้นปีละ 2 ครั้ง ช่วงหมดฤดูการท่องเที่ยวทะเล(ไฮซีซัน) และช่วงเดือน 11 ก่อนเปิดฤดูการท่องเที่ยวทางทะเล ซึ่งปีนี้การจัดพิธีลอยเรือครั้งแรก ตรงกับวันที่ 14-16 พ.ค.65 โดยในแต่ละวันก็จะมีการจัดพิธีกรรมตามความเชื่อดั้งเดิม วันแรกจะเป็นการบูชาดวงวิญญาณบรรพบุรุษ วันที่ 2 ชาวเลจะรวมตัวกันไปหาไม้ระกำจากเกาะเพื่อนำกลับมาทำเรือ และวันที่ 3 ช่วงหัวรุ่งจะทำพิธีลอยเรือ

โดยเมื่อวันที่ 14 พ.ค.65 ซึ่งเป็นวันขึ้น 14 ค่ำ เดือน 6 เป็นการทำพิธีกรรมบูชาดวงวิญญาณของทวดหรือโต๊ะฆีรี ซึ่งเป็นบรรพบุรุษที่ชาวเลนับถือ โดยในช่วงเช้าชาวบ้าน จะจัดทำอาหารหวานคาวต่าง ๆ เช่น ข้าวเหนียวเหลือง ต้มขาว ขนมเทียน เป็นเครื่องเซ่นไหว้ พอถึงช่วงบ่าย ”โต๊ะหมอ” ประจำหมู่บ้าน ซึ่งเป็นบุคลที่ชาวเลให้ความศรัทธา และแม่นยำในพิธีการ ก็จะนัดแนะชาวเล และผู้สนใจ ไปพร้อมกันที่ศาลโต๊ะฆีรี ซึ่งอยู่ติดชิดกันกับสุสาน ชาวเลเรียกว่า”หลาทวด” ทุกครอบครัวจะต้องนำเครื่องเซ่นไหว้พร้อมกับเทียนหนึ่งเล่ม เพื่อมาร่วมทำพิธีด้วยกัน

สำหรับในพิธีช่วงบ่าย จะเริ่มประมาณบ่าย 3 โมง โดยจะมีเครื่องเซ่นไหว้ของโต๊ะหมอประจำหมู่บ้าน 1 ชุด ที่จะต้องทำมาเป็นพิเศษ คือจะต้องมีเครื่องสุกดิบ 1 ชุด และข้าวเจ็ดสี 1 ชุด เพื่อบวงสรวงสิ่งที่ดี และไม่ดี ด้วยการทำพิธีเชิญดวงวิญญาณของบรรพบุรุษให้มาชุมนุม ณ มณฑลพิธี เพื่อให้เกิดสิริมงคล และมารับส่วนบุญส่วนกุศลจากพิธีลอยเรือ เสร็จพิธีบวงสรวงแล้ว จะมีเพลงรำมะนาประกอบจังหวะ 7 เพลง บรรดาชายหญิงชาวเล และนักท่องเที่ยว รวมทั้งผู้ประกอบที่เกาะหลีเป๊ะ ก็จะร่ายรำกันอย่างสนุกสนานไปรอบ ๆ ศาลา ซึ่งเรียกว่า "รำลงปง” ตามแบบฉบับชาวเลแท้เพื่อขอพร

จากนั้น ช่วงเช้าตรู่ ในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 คือวันนี้ ็จะมีการนำเอาไม้ระกำจากเกาะอาดังมาต่อเรือ เพื่อนำมาทำเป็นเรือปราฮูปาจั๊ก แล้วนำไปลอยกลางทะเลในเช้าตรู่ของวันรุ่งขึ้น ซึ่งตามความเชื่อ การลอยเรือของชาวเล ก็คือการลอยกระทง ที่มีการอธิษฐานให้นำเอาสิ่งชั่วร้ายเรื่องไม่ดีออกไปจากตัวเองและสถานที่ พี่ชาวเลอาศัยอยู่ ส่วนพิธีบูชาบรรพบุรุษก็เปรียบเสมือนการไหว้บรรพบุรุษ ของชาวไทยพุทธในช่วงเทศกาลเดือนห้าเทศกาลเดือนสิบ หรือคนไทยเชื้อสายจีนที่ไหว้บรรพบุรุษในวันเชงเม้งหรือวันไหว้บรรพบุรุษอื่นๆ ซึ่งในการจัดงานลอยเรือทั้ง 3 วันนี้จะมีชาวเลจำนวนมาก ที่กลับมาร่วมทำพิธีด้วยกัน นอกจากนั้น ยังมีผู้ประกอบการ ในพื้นที่เกาะหลีเป๊ะ และนักท่องเที่ยว ที่เดินทางมาท่องเที่ยวเกาะหลีเป๊ะ ทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ ตลอดจนสื่อมวลชนหลากหลายแขนง ให้ความสนใจไปร่วมพิธีกรรมในครั้งนี้กันอย่างมากมาย เนื่องจากมีความเชื่อว่าสามารถขอพรและบนบานสานกล่าวเพื่อขอสิ่งดีๆ ให้เกิดขึ้นกันตนเอง ทั้งเรื่องของการดำเนินชีวิต การประกอบอาชีพต่างๆ และการทำธุรกิจที่ประสบความสำเร็จนั่นเอง

ทางด้านสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดสตูล โดยนางขนิษฐา คำจันทร์แก้ว พร้อมด้วยบุคลากรสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดสตูลได้เข้าร่วมพิธีบูชาดวงวิญญาณโต๊ะฆีรีและบรรพบุรุษ พร้อมชมการละเล่นรำมะนาบูชาดวงวิญญาณโต๊ะฆีรี ตามโครงการฟื้นฟูวิถีชีวิตชาวเลกลุ่มชาติพันธุ์ชาวเลจังหวัดสตูล ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ด้วย

CR. สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดสตูล