“สมเด็จพระมหาพัชรญาณมุนี” “สมเด็จฯ” ชาวต่างชาติรูปแรกของคณะสงฆ์ไทย
วันนี้ (14 ก.ค.2569) เว็บไซต์ ราชกิจจานุเบกษา เผยแพร่พระบรมราชโองการ ประกาศสถาปนาสมณศักดิ์พระราชาคณะชั้นพรหม จำนวน 8 รูป ในจำนวนนั้นคือ “พระพรหมพัชรญาณมุนี” หรือ พระอาจารย์ชยสาโร สถานพำนักสงฆ์บ้านไร่ทอสี จ.นครราชสีมา ขึ้นเป็น สมเด็จพระราชาคณะ ที่ “สมเด็จพระมหาพัชรญาณมุนี” นับเป็น สมเด็จพระราชาคณะชาวต่างชาติรูปแรกในคณะสงฆ์ไทย
โปรดสถาปนา 8 สมเด็จพระราชาคณะ พระพรหมพัชรญาณมุนี เป็นสมเด็จฯ ต่างชาติรูปแรก
สำหรับ พระอาจารย์ชยสาโร ท่านมีนามเดิมว่า ฌอน ไมเคิล ชิเวอร์ตัน (Shaun Michael Chiverton) เกิดเมื่อวันที่ 7 ม.ค.2501 ณ เกาะไอล์ออฟไวท์ (Isle of Wight) ประเทศอังกฤษ
ในช่วงวัยรุ่น ท่านเกิดความนึกคิดและตั้งคำถามกับการดำเนินชีวิตของมนุษย์ ประกอบกับมีอาการป่วยด้วยโรคหืดหอบ ทำให้เริ่มสนใจศึกษาปรัชญาตะวันออกและพุทธศาสนา จึงพยายามฝึกสมาธิด้วยตนเองและตั้งใจว่าจะต้องเดินทางมาประเทศไทยเพื่อศึกษาพระพุทธศาสนาให้ลึกซึ้ง จึงทำงานเก็บเงินตั้งแต่อายุประมาณ 17 ปี
พ.ศ.2521 เดินทางมายังประเทศไทย และได้เข้าฝากตัวเป็นศิษย์ปฏิบัติธรรมกับ พระโพธิญาณเถร (หลวงพ่อชา สุภัทโท) ณ วัดหนองป่าพง อ.วารินชำราบ จ.อุบลราชธานี
พ.ศ.2522 ท่านได้เข้าพิธีบรรพชาเป็นสามเณร ณ วัดหนองป่าพง
วันที่ 3 มิ.ย.2523 อุปสมบทเป็นพระภิกษุ ณ พัทธสีมาวัดหนองป่าพง โดยมี หลวงพ่อชา สุภัทโท เป็นพระอุปัชฌาย์ ได้รับนามฉายาว่า “ชยสาโร” หมายถึง ผู้มีชัยชนะด้วยธรรม
หลังจากอุปสมบท ท่านตั้งใจศึกษาพระธรรมวินัยและภาษาไทยจนแตกฉาน เมื่อครบการฝึกตนเป็นพระนวกะ 5 พรรษาแล้ว ได้ออกจาริกธุดงค์ปลีกวิเวกตามป่าเขา เพื่อขัดเกลาจิตใจ จนกระทั่งเข้าพรรษา พ.ศ. 2529 จึงกลับมาช่วยงานคณะสงฆ์ที่วัดหนองป่าพง
พ.ศ.2529-2539 ดำรงตำแหน่งเป็นรองเจ้าอาวาสวัดป่านานาชาติ (วัดสาขาของวัดหนองป่าพงที่ตั้งขึ้นเพื่อรองรับพระภิกษุชาวต่างชาติ) โดยมีพระอาจารย์ปสันโน (ปัจจุบัน : พระราชโพธิวิเทศ) เป็นเจ้าอาวาส
พ.ศ.2540-2545 ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดป่านานาชาติ เต็มตัว ถือเป็นช่วงที่ท่านได้ใช้ความรู้ทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ ในการถ่ายทอดธรรมะแก่ชาวไทยและชาวต่างชาติอย่างกว้างขวาง
ระหว่างนี้ท่านยังได้รับมอบหมายให้เรียบเรียงหนังสือ ชื่อ อุปลมณี หรือชื่อภาษาอังกฤษว่า Stillness Flowing ซึ่งเป็นหนังสือประวัติหลวงพ่อชาที่สมบูรณ์
กระทั่งต้นปี พ.ศ.2546 ท่านได้ลาออกจากตำแหน่งเจ้าอาวาส เพื่อมุ่งเน้นการปฏิบัติธรรม โดยย้ายมาพำนัก ณ อาศรมชนะมาร (ปัจจุบันคือ สถานพำนักสงฆ์บ้านไร่ทอสี) อ.ปากช่อง จ.นครราชสีมา
ณ บ้านไร่ทอสี แห่งนี้ท่านได้เมตตาบรรยายธรรม และฝึกปฏิบัติธรรม แก่ญาติโยมอย่างต่อเนื่องประทั่งปัจจุบัน ณ สถานปฏิบัติธรรมบ้านบุญ ทั้งยังมีบทบาทสำคัญในการวางรากฐาน “จิตวิทยาและแนวคิดวิวิธพุทธ” นำหลักการพัฒนาชีวิตตามวิถีพุทธ (ไตรสิกขา) เข้าสู่ระบบการศึกษาของโรงเรียน คือ โรงเรียนปัญญาประทีป ที่อยู่ในบริเวณดังกล่าวด้วย
กระทั่งวันที่ 23 มี.ค.2554 ที่ประชุมสภามหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย มีมติเป็นเอกฉันท์ให้ประกาศว่า พระชยสาโรภิกขุ เป็นพระเถระที่ได้บำเพ็ญหิตานุหิตประโยชน์แก่สังคม ประเทศชาติ พระพุทธศาสนา และมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เป็นอเนกประการ ควรแก่การยกย่องประกาศเกียรติคุณ
สภามหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย จึงมีมติเป็นเอกฉันท์ให้ถวายปริญญาพุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาวิชาธรรมนิเทศ เพื่อประกาศเกียรติคุณให้ปรากฏไพศาล เป็นทิฏฐานุคติแก่อนุชนสืบไป
สำหรับเกียรติคุณอื่นที่ได้รับ ท่านได้รับรางวัลการส่งเสริมการศึกษาเพื่อสันติภาพ เมื่อวันที่ 22 พ.ย.2549 ,ได้รับการยกย่องเชิดชูจากกระทรวงวัฒนธรรม ให้เป็นผู้ใช้ภาษาไทยดีเด่น ประจำปี 2553, และได้รับประกาศเกียรติคุณ จากสภามหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เมื่อวันที่ 1 พ.ค.2554 ด้วย
และเนื่องจากท่านเป็นพระเถระที่เคร่งครัดในพระธรรมวินัย มีคุณูปการต่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนาทั้งในและต่างประเทศ จึงได้รับพระมหากรุณาธิคุณ ดังนี้
วันที่ 9 มี.ค.2563 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ พระราชทานพระบรมราชานุญาติให้แปลงสัญชาติเป็น “สัญชาติไทย” เป็นกรณีพิเศษ โดย สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตโต) เมตตาตั้งนามสกุลภาษาไทยให้ว่า “โพธานุวัตน์”
วันที่ 28 ก.ค.2562 โปรดเกล้าฯ เป็นพระราชาคณะชั้นราช ฝ่ายวิปัสสนาธุระ ที่ พระราชพัชรมานิต
วันที่ 17 ก.ค.2563 โปรดเกล้าฯ เป็นพระราชาคณะชั้นเทพ ฝ่ายวิปัสสนาธุระ ที่ พระเทพพัชรญาณมุนี
วันที่ 7 ก.ค.2564 โปรดเกล้าฯ เป็นพระราชาคณะชั้นธรรม ฝ่ายวิปัสสนาธุระ ที่ พระธรรมพัชรญาณมุนี
วันที่ 13 พ.ค.2567 โปรดเกล้าฯ เป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรอง ฝ่ายวิปัสสนาธุระ ที่ พระพรหมพัชรญาณมุนี
ล่าสุด วันที่ 12 ก.ค.2569 มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ สถาปนาสมณศักดิ์ขึ้นเป็นสมเด็จพระราชาคณะ ชั้นสุพรรณบัฏ ที่ “สมเด็จพระมหาพัชรญาณมุนี” นับเป็นพระสงฆ์ชาวต่างชาติรูปแรกในประวัติศาสตร์คณะสงฆ์ไทยที่ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์นี้
อ่านข่าว :