ตัวแม่ ลั่น ถ้ารัฐหนุน ดูดเงินมหาศาล 'แดร็กไทย' เจ๋ง ทั่วโลกชื่นชม 'ศิลปะแห่งตัวตน'

ตัวแม่ ลั่น ถ้ารัฐหนุน ดูดเงินมหาศาล ‘แดร็กไทย’ เจ๋ง ทั่วโลกชื่นชม ‘ศิลปะแห่งตัวตน’

เดินมาครึ่งทาง! สร้างคอมมูนิตี้ ‘แดร็ก’ – ตัวแม่ ลั่น ถ้ารัฐหนุนดูดเงินมหาศาล ‘แดร็กไทย’ เจ๋ง ทั่วโลกชื่นชม ‘ศิลปะแห่งตัวตน’

เมื่อวันที่ 31 ตุลาคม ที่ลาน Tango ชั้น 1 ศูนย์การค้า Siam Center เขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร บางกอกไพรด์ (Bangkok Pride) และ สยาม เซ็นเตอร์ พร้อมด้วยพันธมิตรและเครือข่าย ร่วมแถลงข่าว DRAG BANGKOK 2024 : The Power of Thai DRAG CULTURECULTURE เพื่อแสดงจุดยืนกลุ่มศิลปิน Drag ผู้ประกอบการ และเครือข่าย LGBTQIA+ ในไทย ผลักดัน Thai Drag Culture ศิลปะแขนงนี้ให้เป็นหนึ่งใน ซอฟต์เพาเวอร์ (Soft Power)

บรรยากาศเวลา 16.00 น. ภายในงานมีการตั้งโต๊ะ ร่วมเข้าชื่อกฎหมาย GEN-ACT หรือ ร่างพระราชบัญญัติรับรองอัตลักษณ์ทางเพศสภาพ การแสดงออกทางเพศสภาพ และคุณลักษณะทางเพศ พ.ศ….. โดยมีประชาชนร่วมลงชื่อสนับสนุนร่างกฎหมายดังกล่าว อย่างต่อเนื่อง

เวลา 16.15 น.แดร็กควีนชื่อดังในเมืองไทย ร่วมฉายภาพเส้นทางของ Thai Drag Culture ได้แก่
มินตรา Meannie Minaj, กฤตเมธ สีถาน หรือ บันนี่ Bunny Be Fly ผู้เข้าประกวดรายการ Drag Race Thailand ศิลปินคอสตูม และ จักกาย เจิมขวัญ หรือ M Stranger Fox ผู้บริหาร THE STRANGER BAR House of Drag Queen แดร็กปาร์ตี้แห่งแรกของไทย ดำเนินรายการโดย อารยา อินทรา หรือ อาร์ต สไตลิสต์และดีไซเนอร์ชื่อดัง และ ภัทร เลิศสุกิตติพงศา หรือ พัช ผู้ก่อตั้งเพจ Yellow Channel เบื้องหลังขับเคลื่อน Thai Drag Community

ในตอนหนึ่ง อารยา หรือ อาร์ต กล่าวถึง แดร็กในไทยว่า ประเทศเราทำเรื่องนี้มานานมาก แต่ไม่มีคำว่าแดร็กแค่นั้นเอง กระทั่งเป็นที่นิยมชมชอบทั่วโลก เราจึงมาคอนเฟิร์ม เรามีแดร็กเยอะและเจ๋ง อยากให้เปิดใจ ซึ่งกราฟดีขึ้นเรื่อยๆหลังจากมีรายการ Drag race Thailand ทำให้เกิดกระแส

อาชีพนี้ไม่ได้ใหม่ และไม่ได้จำกัดเพศ อยากเอาออกมานำเสนอให้เห็น แดร็กมุ่งเน้นการเอนเตอร์เทน เป็นการแสดงออก ‘ศิลปะแห่งตัวตน’ ซึ่งจากประสบการณ์ 30 ปี เราเห็นมาเยอะมาก ทั้งผู้ชาย เพอร์ฟอร์มานซ์เป็นผู้หญิง ผู้หญิงเพอร์ฟอร์มานซ์เป็นผู้ชาย ใครๆ ก็ทำอาชีพนี้ได้

อารยากล่าวต่อว่า การเป็นแดร็ก คือการหลุดจากกรอบ สามารถแต่งอะไรก็ได้โดยไร้กรอบ อย่างไรก็ดี การตัดสินมีอยู่ตลอด

“การทำงานแดร็ก เป็นเพศใดก็ได้ อยากให้เปิดใจก่อน อาชีพนี้ไม่ได้ใหม่มีอยู่และจะมีอยู่ตลอดไปเป็นการแสดงออกของคนที่มีอะไรอยู่ข้างในเยอะต้องการเอาออกมาให้คนอื่นเห็นโดยมุ่งเน้นไปที่การเอนเตอร์เทน ยังไม่รู้จักคัลเจอร์นี่ดีพอ ก็อาจจะมองว่าเราเป็นแค่กลุ่มคนที่รักสนุก ตลกขบขันหรือเอนเตอร์เทนไปวันๆ แต่ความจริงคอนเซ็ปต์มีมากกว่านั้น มันคือการแสดงออกตัวตน อยากจะเอาออกมา”

อารยากล่าวอีกว่า เราสื่อสารกันพอหรือยัง คนที่ประกอบอาชีพ artist ประเภท Drag ต้องการการเข้าใจต้องการการสนับสนุนและประชาสัมพันธ์เช่นเดียวกัน คนช่วยกันมันเป็นเรื่องง่ายมาก

“ถ้าถามว่า แดร็กคอมมูนิตี้ เป็นที่รู้จักยอมรับมากพอหรือยัง นับจากตรงนี้ที่มองไป ใช้ได้ทีเดียว เรามาครึ่งทางแล้ว จากความเป็นสากลคิดว่าคนที่ทำงานทั้งเบื้องหน้า เบื้องหลัง รวมกันมาครึ่งทางแล้ว แต่เราจะเหยียบไปต่ออีกได้เท่าไหร่” อารยากล่าว

ด้าน มินตรา Meannie Minaj กล่าวว่า ความเข้าใจของคนในบ้านเรา ยังมองว่า กระเทย ต้องโชว์มากกว่า ไม่เข้าใจวัฒนธรรมแดร็กมากขนาดนั้น ในปัจจุบันเป็นไปในทิศทางที่ดีขึ้น แต่ยังไม่ดีพอ คนอาจจะยังมองว่าก็แค่โชว์

“ในหมู่บ้านหนูไม่มีใครรู้จักคำว่า ‘แดร็ก’ รน้อยมากที่จะรู้จักถ้าไม่ใช่ LGBTQ เขามองว่าคือนางโชว์ ก็อธิบายว่าเป็นแบบนั้น ซึ่งไม่ได้ต่างกัน แล้วแต่คนจะเรียก” มินตรา กล่าว

เมื่อถามว่า มีวิธีอธิบายอย่างไรให้คนเข้าใจ ?

มินตรา กล่าวว่า ตนก็อธิบายว่า คล้ายๆ กับนางโชว์ แต่อาจจะไม่ได้ใส่ขนนก เหมือนคาบาเร่ต์ ซึ่งตนเคยอยู่คาบาเร่ต์มาก่อน แล้วมาอยู่แดร็ก

“ในสังคมคารบาเร่ต์ ต้องมีมาตรฐานว่าต้องสวย ต้องสูง ถึงจะก้าวหน้าในอาชีพ แต่พอมาทำแดร็ก แดร็กมันแตกต่างจากตรงนั้น มันคืออะไรก็ได้ ไม่ใช่ต้องสูง 180 ซม. ถึงจะได้เป็นตัวร้อง เป็นแดร็ก เราโดดเด่นได้โดยเป็นตัวเอง” มินตรากล่าว

มินตราเผยว่า จากที่ไปโชว์ ต่างประเทศ อย่างเช่น มาเลเซีย สิงคโปร์ ญี่ปุ่น รู้สึกว่าคนบ้านเจสความเข้าใจวัฒนธรรมมาก LGBTQ มากกว่าคนไทย และเปิดใจดูโชว์ ที่เห็นได้ชัดในไทยมีการรวมกลุ่ม ตัดสิน บูลลี่กันเอง ถ้าแดร็กมันคือศิลปะและความอิสระ ก็ไม่อยากให้บูลลี่กัน

จากนั้น มินตรา เล่าเรื่องราว ชายต่างชาติที่มีครอบครัว แต่ชอบแต่งแดร็กควีน มาขอคำปรึกษา จึงแนะนำไปว่า “ทำไปเลย อะไรที่มีความสุข”

“มีลูกค้าคนนึงเป็นผู้ชาย เลิกงานแล้วมานั่งดูจนจบทั้งคืน ไม่ยอมกลับ แล้วเดินมาบอกว่าขอเป็นลูกสาวได้ไหม เขามีลูกมีเมียมีครอบครัวเรียบร้อยแล้ว แต่รู้สึกว่าเวลาที่เขาได้แต่งเป็นอีกคน (มีชื่อตอนแต่งหญิง) เป็นสิ่งที่เขาได้ปลดปล่อย ซึ่งเมียรับรู้ แต่แต่งออกมาเดินข้างนอกไม่ได้ ก็มาปรึกษาว่าต้องทำอย่างไรก็เลยบอกว่าจะทำไปเลยอะไรที่มีความสุข ‘อย่าไปสนใจคนที่เขาไม่ได้เกี่ยวข้องอะไรกับเรา ถ้าครอบครัวเธอรับรู้เธอ enjoy แค่นั้นจบ’ มันมีคุณค่าในตัวมันมากๆ” มินตรา กล่าว

ด้าน กฤตเมธ หรือ บันนี่ Bunny Be Fly ความเข้าใจในบ้านเราค่อนข้างมัว วัฒนธรรมบ้านเรา ‘แดร็ก’ กับ ‘นางโชว์’ จะรวมเป็นหนึ่ง เมื่อคนเห็นก็อาจจะขมวดว่าเป็น นางโชว์ ซึ่งพอมาเป็นแดร็ก ก็ได้เห็นความต่างมากขึ้น

“ทุกวันนี้บ้านเรามีความเป็นจริงเป็นจังมากขึ้น แต่ความเข้าใจในบ้านเรายังเหมือนเดิม ถ้ารัฐสนับสนุน มันจริงจังได้ และนำเม็ดเงินเข้าประเทศมหาศาลได้” กฤตเมธ กล่าว

เมื่อถามว่า ตอนที่เป็นนางโชว์คาบาเร่ต์ เมื่อมาทำแดร็ก รู้สึกว่าแตกต่างกันหรือไม่อย่างไร ?

กฤตเมธเผยว่า แตกต่างกัน ฟ้ากับเหว ตนอยู่ใน คาลิปโซ่ คาบาเร่ต์ เป็นนักแสดงหญิงได้ เพราะเราสูงเด่น ไม่รู้สึกขาดอะไร แต่ในบิวตี้สแตนดาร์ดคาบาเร่ต์โชว์ แน่นจริงฟ บิวตี้สแตนดาร์ด มาจากคนดู ต้องสวยให้มาก เพื่อหาเงินได้ เป็นกรอบที่ทำให้นางโชว์สละทิ้งความเป็นตัวเอง เพื่อสปอตไลท์ อยู่ในจุดที่สูงขึ้น ชีวิตดีขึ้น

“เราเลือกแล้วว่าไม่อยากทำหน้าอก จนมีรุ่นพี่ท่านหนึ่งมาชี้ว่า ลักษณะแบบนี้คือแดร็กควีนนะ เรานึกย้อนมองความต้องการของตัวเอง พอมาทำแดร็กเรารู้ได้เลยว่า นี่คือสิ่งที่เราเป็นอยู่ แดร็ก ไม่ใช่อาชีพ มันคือเพอร์ซันนอล (ความเป็นตัวตน) ภายใน อยู่ที่จะสื่อสารออกมาให้คนอื่นรับรู้อย่างไร” กฤตเมธชี้

กฤตเมธกล่าวต่อว่า สุนทรีย์ศาสตร์ ขึ้นอยู่กับการรับรู้ เช่นวันนี้แต่งตัวสานฝันวัยเด็ก เพราะไม่มีตังค์ซื้อของเล่นที่สะพานเหล็ก การแต่งแดร็ก ทำให้เรากล้าทำในสิ่งที่เราไม่กล้าตอนเป็นเด็กผู้ชาย (boy)

ขณะที่ จักกาย หรือ เอ็ม M Stranger Fox กล่าวว่า ช่วง 2-3 ปีหลัง หลังจากมีรายการ Drag race Thailand คนรู้จักแดร็กควีนเยอะขึ้น แต่ยังไม่พอ คนใน กทม.อาจจะรู้จักเยอะหน่อย สำหรับที่ร้าน ผลการตอบรับต่างชาติแทบจะครึ่งๆ ด้วยซ้ำ

“ไทยยังไม่ได้มองแดร็กควีนเป็นศิลปะ ยังอยู่ได้ แต่แดร็กบาร์ มันชนแล้ว” จักกายกล่าว

จักกายเปิดเผยว่า ที่เริ่มแต่งแดร็ก เพราะตอนแรกทำงานที่ร้าน บางทีคนไม่เข้าใจว่าอาชีพแดร็กควีน กับคนแต่งแดร็กต่างกัน ตนคิดว่าแม้แต่ แดร็กควีนก็มีสแตนดาร์ดของมัน ขึ้นอยู่กับคนดูด้วย ชอบอะไรที่ย่อยง่าย เห็นแล้วว้าว จับตาจับใจ เมื่อเป็นเรื่องสแตนดาร์ด ก็จะมีการตัดสินเกิดขึ้น ว่าแต่งดี ไม่ดี

“เรายังขาดการผลักดันจากภาครัฐ เราอยากให้ทุกคนเข้าใจร่วมกัน ไม่ใช่ทำเพื่อไทยอย่างเดียว เมืองนอกมองเห็นเราตลอด และยอมรับการมีตัวตนของศิลปินแดร็กไทย” จักกายกล่าว

บรรยากาศเวลา 18.00 น. มีการเฉลิมฉลอง Halloween 2023 ในงาน “Drag Your Horror”
ท่ามกลางคนไทยและชาวต่างชาติ ร่วมรับชมโชว์ ศิลปิน Drag กว่า 100 ชีวิต ซึ่งมาร่วมเดินแฟชั่นโชว์บนพรมแดง พร้อมส่งเสียงให้กำลังใจด้วยความสนุกสนาน