รู้จักนกตบยุงยักษ์ สัตว์ป่าแปลกตาคล้ายมังกร ทำไมน้องชื่อตบยุง และเจอในเมืองได้ยังไง?
ชวนรู้จักกับ ‘นกตบยุงยักษ์’ นกสุดน่ารักที่ดูคล้ายกับมังกรจากเทพนิยาย พบได้ทั้งในเอเชียใต้-เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มักออกหากินแมลงตอนกลางคืน
นกตบยุงยักษ์ หรือ Great Eared Nightjar (Lyncornis macrotis) เป็นนกขนาดใหญ่ในวงศ์ Caprimulgidae มีขนาดตั้งแต่ 31 - 41 เซนติเมตร มีปีกและหางยาว มีกระจุกขนตรงท้ายทอยเหมือนหู ส่วนหัวสีน้ำตาล บริเวณไหล่มีแถบสีน้ำคาลอ่อนปกคลุมอยู่ ลำตัวมีสีดำ น้ำตาล และเทา สลับเป็นลายที่ช่วยให้พรางตัวในป่าได้ดี
นกชนิดนี้ พบได้ทั้งในเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ตามป่าร้อนชื้น หรือกึ่งร้อนชื้น เป็นนกที่ไม่สร้างรังเพื่อวางไข่ แต่จะวางไข่ไว้ตามพื้นดินในบริเวณที่โล่ง คล้ายกับนกตบยุงชนิดอื่น นกตบยุงยักษ์ ก็เป็นสัตว์หากินตอนกลางคืน ซึ่งอาหารจานโปรดของมันคือแมลงต่าง ๆ เช่น ด้วง และแมลงเม่า
พวกมันมีเสียงร้องที่เป็นเอกลักษณ์ มีรายงานว่า เสียงร้องนี้คล้ายเสียงผิวปาก ‘ปิด ปี้ว’ ที่ลากเสียงยาวตรงพยางค์ท้าย สำหรับสถานภาพการอนุรักษ์ของนกตบยุงยักษ์นั้น ไม่ได้อยู่ในเกณฑ์ที่น่าเป็นห่วง (Least Concern)
นกตบยุงยักษ์ ยังมีอีกฉายาหนึ่งว่า ‘นกมังกร’ เพราะมันดูคล้ายลูกมังกรจากหนังหรือเทพนิยาย ในประเทศไทย มีรายงานการพบนกตบยุงอยู่ทั้งหมดถึง 6 ชนิด ได้แก่ นกตบยุงพันธุ์มลายู นกตบยุงยักษ์ นกตบยุงภูเขา นกตบยุงหางยาว นกตบยุงป่าโคก และนกตบยุงเล็ก
นกกลุ่มนกตบยุงนั้นเป็นสัตว์หากินตอนกลางคืนที่กินแมลงอย่าง แมงเม่า จิ้งหรีด ยุง ปลวก และแมลงบินกลางคืนอื่น ๆ โดยส่วนใหญ่จะออกหากินในเวลาพลบค่ำ และหาอาหารโดยการเกาะบนที่สูงเพื่อรอก่อนที่จะบินลงมาอย่างเงียบ ๆ เพื่อจับเหยื่อ
หากสังเกตได้ก็จะเห็นน้องบินต่ำมากลงพื้นและคาบเหยื่อไปอย่างรวดเร็ว นอกจากนี้จงอยปากของน้องก็ยังมีขอบที่เป็นขนคล้ายแปรงอยู่ นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าขนแปรงเหล่านี้ช่วยให้การส่งแมลงเข้าไปในปากได้ง่ายขึ้น และช่วยบอกน้องว่าควรปิดปากเมื่อใด
เป็นไปได้ว่าการชอบกินแมลงอย่างมากทำให้น้องได้ชื่อ ‘นกตบยุง’ มา (ยุงถือเป็นแมลงที่บินได้) ส่วนคำถามที่ว่าทำไมน้องถึงมาอยู่ในเมืองได้นั้น เป็นไปได้ว่าอาจพลัดหลงมาเรื่อย ๆ เนื่องจากผู้เชี่ยวชาญระบุไว้ว่าสามารถพบเห็นนกตบยุงชอบเกาะบริเวณโคมไฟถนนเพื่อคอยกินแมลงที่โดนไฟดึงดูดมา
ดังนั้นน้องจึงอาจบินมาเรื่อย ๆ และหลงมาติดอยู่ที่ต้นไม้ในเมือง ปัจจุบันนกตบยุงทุกสายพันธุ์ไม่อยู่ในสถานะเสี่ยงใกล้สูญพันธุ์ แต่ก็ยังได้รับการคุ้มครองอยู่ ถึงอย่างนั้นป่าในประเทศไทยที่เป็นแหล่งอยู่อาศัยหลักก็กำลังถูกทำลายอยู่บ่อยครั้ง หากเราไม่อนุรักษ์ป่า สักวันหนึ่งในอนาคตข้างหน้าเราก็อาจจะไม่ได้เห็นน้องนกตบยุงอีกต่อไปแล้ว
ข้อมูลจาก
https://www.australiangeographic.com.au/…/the-great…/
https://www.thainationalparks.com/…/great-eared-nightjar
https://www.matichon.co.th/social/news_2422042
http://www.lowernorthernbird.com/checklist.php?cat_id=17…
Photo : Thai National Parks/Jason Thompson(flickr.com)