เตือนภัยสายกิน! 2 อวัยวะในตัวปลา แหล่งสะสมพิษร้ายแรงที่สุด ไม่ควรทานเด็ดขาด
อย่าหาทำ! เสี่ยงไตวาย-อวัยวะล้มเหลว ผู้เชี่ยวชาญเตือน ห้ามกลืน "ดีปลา" และหลีกเลี่ยงเครื่องใน
แม้ว่า "ปลา" จะเป็นแหล่งอาหารอันอุดมไปด้วยโปรตีนชั้นดีและกรดไขมันโอเมก้า-3 ซึ่งมีประโยชน์ต่อร่างกายอย่างมาก แต่ผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพได้ออกมาเตือนว่า มี 2 ส่วนสำคัญในตัวปลาที่ไม่แนะนำให้รับประทานอย่างเด็ดขาด เนื่องจากเป็นแหล่งสะสมพิษและสารตกค้างอันตรายที่อาจส่งผลเสียร้ายแรงต่อชีวิต
1. ดีปลา (Gallbladder) – พิษร้ายทำลายอวัยวะภายใน
หลายคนยังมีความเชื่อผิดๆ ที่เล่าต่อกันมาว่า การกลืนดีปลาสดๆ สามารถรักษาโรคตา บรรเทาอาการหอบหืด บำรุงร่างกาย หรือช่วย "แก้ร้อนใน-ล้างตับ" ได้ อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญยืนยันว่า ความเชื่อนี้ไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์รองรับ และยังเสี่ยงต่อการเกิดภาวะสารพิษเข้าสู่ร่างกายอย่างรุนแรง
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ดีของปลาน้ำจืดบางชนิด เช่น ปลาเฉา (Praise carp / Grass carp) มีสารพิษอันตรายที่สามารถทำลายอวัยวะภายในได้อย่างรวดเร็ว เมื่อกลืนดีปลาสดเข้าไป ผู้ป่วยมักเริ่มมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง และคลื่นไส้ท้องเสีย หากได้รับสารพิษในปริมาณมาก อาจส่งผลให้ ตับถูกทำลาย ไตวายฉุกเฉิน เลือดหยุดไหลยาก และอวัยวะล้มเหลวหลายระบบ (Multi-organ failure) จนถึงขั้นเสียชีวิตได้
สิ่งที่น่ากลัวคือ หลายคนมักคิดว่าถุงดีปลาใบเล็กๆ คงมีพิษไม่มาก แต่ในความเป็นจริง ความรุนแรงของพิษขึ้นอยู่กับสายพันธุ์และขนาดตัวปลา ผู้เชี่ยวชาญจึง ห้ามกินหรือกลืนดีปลาในทุกรูปแบบ โดยเฉพาะการนำมาใช้เป็นยาสมุนไพรพื้นบ้าน
ข้อควรระวังในการทำอาหาร: เวลาแล่ปลาต้องระมัดระวังไม่ให้ถุงดีแตกแตกเปรอะเปื้อนเนื้อปลา หากบังเอิญกลืนดีปลาลงไปแล้วมีอาการอาเจียน ปวดท้อง ตัวเหลือง ตาเหลือง ปัสสาวะน้อยลง หรืออ่อนเพลียอย่างรุนแรง ต้องรีบนำตัวส่งโรงพยาบาลโดยด่วนที่สุด
2. เครื่องในปลา (Fish Viscera) – แหล่งสะสมสารมลพิษตกค้าง
นักกินหลายคนชอบทานเครื่องในปลาทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นไส้ปลา กระเพาะปลา หรืออวัยวะภายในอื่นๆ ซึ่งนำมาแปรรูปเป็นเมนูเลิศรส แต่ส่วนนี้กลับเป็นกลุ่มอวัยวะที่ต้องระมัดระวังเป็นพิเศษ
เนื่องจากอวัยวะภายในของปลาเป็นจุดที่ มลพิษและสารเคมีในแหล่งน้ำมักเข้าไปสะสมอยู่เป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะปลาที่จับได้จากแหล่งน้ำธรรมชาติ ซึ่งผู้บริโภคยากที่จะทราบได้ว่าปลาอาศัยอยู่ในแหล่งน้ำที่มีการปนเปื้อนหรือไม่
ในขณะที่ส่วน "เนื้อปลา" มักเป็นส่วนที่คนนิยมทานมากที่สุด และเป็นส่วนหลักที่หน่วยงานตรวจสอบความปลอดภัยด้านอาหารมุ่งเน้นการตรวจวัดคุณภาพ ดังนั้น หากไม่ทราบแหล่งที่มาของปลาที่ชัดเจน การหลีกเลี่ยงไม่ทานเครื่องในปลาจะช่วยลดความเสี่ยงจากการรับสารพิษสะสมเข้าสู่ร่างกายได้ดีที่สุด
สรุปทริกสาระน่ารู้: เนื้อปลายังคงเป็นอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูงและน่าทานเสมอ หัวใจสำคัญไม่ได้อยู่ที่การ "กลัวการกินปลา" แต่เป็นการเลือกรับประทานอย่างชาญฉลาด รู้แหล่งที่มาที่ปลอดภัย และหลีกเลี่ยงการทานส่วนดีปลาและเครื่องใน เพื่อให้ได้ประโยชน์สูงสุดและปลอดภัยต่อสุขภาพครับ