เมื่อหวีวุ้นบาดเจ็บ พวกมันจะ 'รวมร่าง' กัน
สุดยอดวิธีการเอาตัวรอด เมื่อนักวิทยาศาสตร์พบว่าหวีวุ้นทะเล หรือ Sea walnuts (Mnemiopsis leidyi) จะ ‘รวมร่าง’ กันตอนที่พวกมันบาดเจ็บ ซึ่งไม่มีสายพันธุ์ไหนในโลกทำแบบนี้ได้ ทั้งสองจะใช้ระบบประสาทกับกระเพาะอาหารร่วมกัน และพากันรอดชีวิตไปด้วยกัน
“ผมตื่นเต้นมาก (เมื่อพบพวกมัน)” Kei Jokura นักชีววิทยาจากมหาวิทยาลัย Exeter และสถาบันวิทยาศาสตร์ธรรมชาติแห่งชาติญี่ปุ่น กล่าว “ผมรีบนำหวีวุ้นที่ร่างเชื่อมกันออกจากห้องที่ผมเลี้ยงไว้ในทันที แล้วแสดงให้สมาชิกห้องแล็บคนอื่น ๆ ดู”
ตามรายงานใหม่ที่เผยแพร่บนวารสาร Current Biology ได้เล่าเรื่องราวการค้นพบโดยบังเอิญจากนักวิทยาศาสตร์ ขณะที่ Jokura กำลังทำการวิจัยหวีวุ้นปกติเกี่ยวกับความสามารถในการฟื้นตัวอย่างรวดเร็ว โดยก่อนหน้านี้เคยมีคนรายงานว่าเนื้อเยื่อหวีวุ้นที่ถูกตัดออกมาสามารถต่อกันอย่างได้ง่ายดาย
เพื่อตรวจสอบสมมติฐานเหล่านั้น Jokura และเพื่อนร่วมงานของพวกเขาจึงได้จับหวีวุ้นมาจากสถานที่ต่าง ๆ และทำให้พวกมันได้รับบาดเจ็บด้วยกันตัดกลีบด้านหนึ่งออกไป จากนั้นแยกพวกมันไว้กันเป็นคู่ข้ามคืนทั้งหมด 10 คู่
และในเช้าวันต่อมาพวกเขาก็สังเกตเห็นอะไนบางอย่างที่ดูไม่ปกติเพราะมีหวีวุ้นตัวหนึ่งหายไปจากตู้ทดลอง ขณะเดียวกันหวีวุ้นอีกตัวหนึ่งที่เหลืออยู่ก็ดูตัวใหญ่ผิดปกติ แต่เมื่อพวกเขาตรวจสอบอย่างใกล้ชิด นักวิทยาศาสตร์ก็พบว่าจริง ๆ แล้วหวีวุ้นตัวดังกล่าวดูเหมือนจะเป็นสิ่งมีชีวิต 2 ตัวที่ ‘รวมร่าง’ เข้าด้วยกัน
เพื่อพิสูจน์ความคิดของพวกเขาอีกครั้ง ทีมวิจัยจึงจัดการทำการทดลองซ้ำ แต่ได้เฝ้าสังเกตการณ์สิ่งที่เกิดขึ้นแล้วพวกเขาก็ได้เห็นเต็ม ๆ ตา หวีวุ้นเข้ามารวมร่างกันโดยในตอนแรกทั้งคู่ต่างเคลื่อนไหวอย่างอิสระต่อกัน แต่เมื่อผ่านไป 2 ชั่วโมง ทั้งสองตัวก็ทำงานสอดประสานเหมือนเป็นร่างเดียวกัน
“เมื่อเราตระหนักว่าเราสามารถทำซ้ำการผสานกันได้อย่างสม่ำเสมอ เราจึงลดเวลาลงและในที่สุดก็พบว่าการผสานเกิดขึ้นภายในเวลาไม่กี่ชั่วโมงในจานเพาะเชื้อ” ดร. Oscar Arenas ผู้เขียนงานวิจัยร่วมจากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เบิร์กลีย์ กล่าว
หวีวุ้นที่ได้รับบาดเจ็บเหล่านั้นจะรวมร่างกันอย่างสมบูรณ์ภายใน 24 ชั่วโมงโดยทั้งคู่ต่างมีการตอบสนองต่อสิ่งกระตุ้นเช่นการถูกนักวิทยาศาสตร์จิ้ม พร้อมเพรียงกันอย่างน่าอัศจรรย์ซึ่งชี้ให้เห็นว่าระบบประสาทของพวกมันเชื่อมกับอย่างสมบูรณ์แบบ
ไม่เพียงเท่านั้น นักวิจัยยังทดลองให้อาหารเป็นกุ้งเรืองแสงทางปากเพื่อทดสอบว่ากระเพาะของพวกมันได้รวมร่างกันด้วยหรือไม่ อาหารดังกล่าวก็แสดงให้เห็นว่ามันไหลไปยังกระเพาะของทั้งสองข้าง ซึ่งชี้ว่าพวกมันใช้กระเพาะอาหารร่วมกัน วิธีการเอาตัวรอดนี้ไม่พบในสิ่งมีชีวิตอื่นเลย
“จนถึงขณะนี้ยังไม่มีรายงานการรวมร่างแบบนี้ในสปีชีส์อื่น ๆ” Jokura กล่าว คู่รวมร่างกันยังคงมีชีวิตอยู่หลังจากผ่านไป 3 สัปดาห์ซึ่งเป็นเวลาสิ้นสุดโครงการวิจัย(เพราะขาดเงินทุน) แต่พวกเขาเชื่อว่าพวกมันน่าจะมีชีวิตอยู่ต่อไปอีกนานกว่านี้มา
อย่างไรก็ตามนักวิทยาศาสตร์กล่าวว่าพวกเขาไม่แน่ใจว่าจะพบเหตุการณ์รวมร่างนี้ในธรรมชาติหรือไม่ เนื่องจากหวีวุ้นเป็นสิ่งมีชีวิตที่ลอยอย่างอิสระในมหาสมุทรที่กว้างใหญ่ และพวกมันจะต้องอยู่ใกล้กันมาเพื่อทำสิ่งนี้ ดังนั้นจึงน่าจะมีโอกาสน้อยมากในการรวมร่าง แต่การค้นพบนี้จะให้ข้อมูลในด้านอื่น ๆ อีกมาก
“เเนื่องจาก ctenophores (กลุ่มของหวีวุ้น) ถือเป็นบรรพบุรุษของสัตว์อื่นทั้งหมด การศึกษาการทำงานของระบบประสาทนี้จึงมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการทำความเข้าใจหลักการพื้นฐานของเซลล์ประสาท” ดร. Arenas กล่าว
ที่มา
https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0960982224010236
https://www.sciencenews.org/article/sea-walnut-comb-jelly-fuse-bodies
Photo: Jokura et al., Current Biology, 2024