นักวิทย์พบมอสส์มีประโยชน์ ช่วยลดโลกร้อน ลดเชื้อโรค หวังช่วยฟื้นฟูธรรมชาติเสื่อมโทรม

มอสส์ (Moss) แม้จะเป็นพืชชั้นต่ำ แต่งานวิจัยใหม่ระดับโลกชี้ว่า พวกมันความสำคัญในการต่อสู้กับโลกร้อน การเปลี่ยนสภาพอากาศ และภัยคุกคามด้านเชื้อโลกอย่างมาก พวกมันกำลังทำสิ่งที่น่าทึ่งและยิ่งใหญ่ให้กับทุกชีวิตบนโลก

มอสส์ เป็นหนึ่งพืชที่ถูกประเมินค่าต่ำที่สุดในโลก เรามักมองมันว่าไม่มีประโยชน์และไร้ค่าทางเศรษฐกิจ มันพบได้แทบทุกที่ตั้งแต่ทะเลทรายไปจนถึงเขตอาร์กติก เติบโตบนผิวกิน ผิวหิน และแพร่กระจายอย่างกว้างขวางที่สุด แต่ก็ไม่มีใครศึกษามันเท่าไหร่

นี่เป็นครั้งที่ได้วิจัยมอสส์ในระดับโลก David Eldridge นักนิเวศวิทยาแห่งมหาวิทยาลัยนิวเซาท์เวลส์ ประเทศออสเตรเลีย และเพื่อนร่วมงานสุ่มตัวอย่างมอสส์จากพื้นที่หลายร้อยแห่งในระบบนิเวศที่แตกต่างกัน และเปรียบเทียบดินที่มีมอสส์อยู่กับไม่มีมันอยู่

ผลลัพธ์ก็คือ มอสส์ช่วยให้ดินที่มันอาศัยอยู่มีสารอาหารไหลเวียนอย่างสะดวกมากขึ้น ตั้งแต่แร่ธาตุไนโตรเจนและฟอสฟอรัส ไปจนถึงอินทรีย์วัตถุต่าง ๆ ทำให้ระบบนิเวศเหล่านั้นอุดมสมบูรณ์มากขึ้น ไม่เพียงเท่านั้นมันยังดูดซับคาร์บอนไดออกไซด์ได้มากกว่าค่าเฉลี่ยของพืชอื่น ๆ ถึง 6 เท่า!

“เราคิดว่ามอสส์ดูดคาร์บอนไดออกไซด์ได้มากกว่า 6 เท่า ดังนั้นไม่ใช่แบบ 1 : 1 แต่จะดีกว่าถึง 6 เท่า” Eldridge กล่าว “เรารู้สึกทึ่งเมื่อพบว่ามอสส์กำลังทำสิ่งที่น่าทึ่งเหล่านี้”

ยิ่งไปกว่านั้นมันดูเหมือนจะคอยช่วยกักเก็บเชื้อโรคที่อาจเป็นอันตรายได้ด้วย เพราะทีมวิจัยพบว่าดินที่มอสส์อยู่นั้นมีจำนวนน้อยลงมากเมื่อเทียบกับดินที่ไม่มีมอสส์อยู่ และที่น่าประหลาดใจ ยีนที่ทำให้เชื้อโรคต้านยาปฎิชีวนะได้ก็มีอยู่เพียงน้อยนิด พูดง่าย ๆ ที่มอสส์อยู่ทำให้เชื้อโรคอ่อนแอ

เท่านั้นยังไม่พอ รากที่พันกันตื้น ๆ ของมอสส์ช่วยยึดดินไว้ด้วยกัน ปกป้องผิวดิน และสร้างพื้นที่มั่นคงให้พืชใหญ่ได้เจริญเติบโตอย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้มันยังเป็นพืชที่ฟื้นฟูกลับมาได้เร็วที่สุดรองจากไซยาโนแบคทีเรีย และสาหร่ายเล็ก ๆ

“สิ่งที่เราแสดงให้เห็นในงานวิจัยของเราก็คือที่ใดมีมอสส์ แสดงว่าดินมีสุขภาพดีและมีคุณภาพดีกว่า” Eldridge สรุป “มอสส์อาจเป็นสิ่งที่สมบูรณ์แบบในการเริ่มต้นฟื้นฟูดินและพื้นที่ธรรมชาติที่เสื่อมโทรมอย่างรุนแรง”

ซึ่งทั้งหมดเป็นวิกฤตด้านสิ่งแวดล้อมที่เรากำลังเจออยู่ ไม่ว่าจะเป็นการปล่อยมลพิษ ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ โลกร้อน การเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศ หรือเชื้อดื้อยา สิ่งเหล่านี้ทำให้ที่ดินของเราปลูกอะไรไม่ขึ้น ไม่มีสารอาหาร และแห้งแล้ง

แม้จะถูดจัดว่าเป็นพืชชั้นต่ำเพียงแค่เพราะไร้ท่อลำเลียง แต่ดูเหมือนว่าความสำคัญของมันจะไม่ได้น้อยลงไปตามเลย

ที่มา

Nature Geoscience : The global contribution of soil mosses to ecosystem services

Science Alert : 'We Were Gobsmacked': Giant Study Reveals Why Moss Is Vital For The Planet

The Conversation : An epic global study of moss reveals it is far more vital to Earth’s ecosystems than we knew.

New Atlas : How moss makes better soil and helps combat climate change

Photo : Dylan Shaw on Unsplash