แผนที่ใต้ทวีปแอนตาร์กติกาใหม่ ที่ละเอียดกว่าเดิมหลายเท่า
ใต้แผ่นน้ำแข็งแอนตาร์กติกามีอะไรซ่อนอยู่? นักวิทยาศาสตร์สร้างแผนที่ใหม่ที่ปราศจากน้ำแข็งด้วยความละเอียดมากกว่าที่เคย
คำว่า ‘ทวีป’ นั้นมีความหมายของมันอยู่ซึ่งหมายความผืนแผ่นดินขนาดใหญ่ที่อยู่บนพื้นผิวโลก และเราก็ใช้ ‘ทวีป’ กับแอนตาร์กติกาเช่นกัน ดังนั้นภูมิภาคน้ำแข็งแห่งนี้จึงไม่ใช่แค่เพียงก้อนน้ำแข็งขนาดยักษ์ที่ลอยอยู่ แต่กลับเต็มไปภูมิประเทศที่อยู่ใต้น้ำแข็งลึกลงไปหลายกิโลเมตร แต่พวกมันมีหน้าตายังไงบ้างล่ะ?
รายงานใหม่ที่เผยแพร่บนวารสาร Scientific Data ได้เผยแผนที่ใหม่ที่มีรายละเอียดมากกว่าแผนที่ใต้น้ำแข็งแอนตาร์กติกาใด ๆ ในชื่อที่เรียกว่า ‘Bedmap3’ ซึ่งสร้างขึ้นด้วยข้อมูลดาวเทียม เครื่องบิน เรือ รถเลื่อนที่ลากโดยสุนัข เรดาห์ คลื่นแผ่นดินไหว และการวัดแรงโน้มถ่วงที่รวบรวมมาเป็นเวลากว่า 60 ปี
โดยรวมแล้วแผนที่นี้สร้างขึ้นจากจุดข้อมูลมากกว่า 82 ล้านจุด มากกว่าแผนที่แบบเก่าถึง 2 เท่า ซึ่งให้รายละเอียดที่คมชัดของหุบเขา ภูเขาหิน และภูมิภาคที่แผ่นน้ำแข็งลอยยื่นออกมาเหนือมหาสมุทรขอบทวีป ข้อมูลเหล่านี้จะช่วยให้นักวิจัยคาดการณ์ได้ว่าทวีปแอนตาร์กติกาจะเปลี่ยนแปลงไปอย่างไรท่ามกลางโลกที่กำลังอุ่นขึ้นอย่างรวดเร็ว
“ลองจินตนาการว่าคุณกำลังราดน้ำเชื่อมลงบนเค้กหิน (หรือจินตนาการว่าเป็นคุ้กกี้ช็อกโกแลตชิปอาจจะเห็นภาพกว่า) ก้อนน้ำแข็งและส่วนนูนทั้งหมดจะกำหนดว่าน้ำเชื่อมจะไหลไปที่ไหนและไหลไปเร็วแค่ไหน” Hamish Pritchard นักธารน้ำแข็งวิทยาจากหน่วยสำรวจแอนตาร์กติกาบริติช (BAS) กล่าว
“นี่คือข้อมูลพื้นฐานที่สนับสนุนโมเดลคอมพิวเตอร์ที่เราใช้ในการตรวจสอบว่าน้ำแข็งจะไหลข้ามทวีปอย่างไรเมื่ออุณหภูมิสูงขึ้น” Pritchard เสริม
การสำรวจก่อนหน้านี้เผยให้เห้นว่าน้ำแข็งที่หนาที่สุดของแอนตาร์กติกานั้นอยู่ในแอ่งที่ชื่อว่า ‘แอ่งแอสโตรเลบ” ในดินแดนอาเดลีซึ่งหนาประมาณ 4.7 กิโลเมตร อย่างไรก็ตามข้อมูลใหม่ชี้ว่าแผ่นน้ำแข็งที่หนาที่สุดกลับอยู่ที่วิลค์สแลนด์โดยหนา 4.8 กิโลเมตร ทำให้แผ่นน้ำแข็งแอนตาร์กติกามีความหนากว่าที่คิดไว้ตอนแรก(แม้จะนิดหน่อยก็ตาม)
กระนั้นความหนาดูจะไม่ได้มีปัญหาสักเท่าไหร่ แต่การที่น้ำแข็งส่วนใหญ่ต่ำกว่าระดับน้ำทะเลนั่นแหละคือปัญหาที่แท้จริง เนื่องจาปัจจุบันทะเลมีแนวโน้มอุ่นขึ้นเรื่อย ๆ ทำให้น้ำอุ่น ๆ สามารถไหลเข้าไปใต้แผ่นน้ำแข็ง
“สิ่งนี้ทำให้แผ่นน้ำแข็งมีความเสี่ยงต่อการละลายมากขึ้น” Peter Fretwell ผู้เชี่ยวชาญด้านการทำแผนที่และเจ้าหน้าที่สารสนเทศภูมิศาสตร์ของ BAS กล่าว “สิ่งที่ Bedmap3 แสดงให้เราเห็นก็คือ เรามีแอนตาร์กตืกาที่เปราะบางมากกว่าที่เราเคยคิดไว้เล็กน้อย”
ที่มา
https://www.nature.com/articles/s41597-025-04672-y
https://www.livescience.com/…/scientists-create-new-map…
https://www.iflscience.com/new-map-shows-what-antarctica…
Photo: H Pritchard et al/Scientific Data 2025