วาฬตัวหนึ่งว่ายน้ำข้าม 3 มหาสมุทรเพื่อความรัก

วาฬหลังค่อมตัวผู้ข้าม 3 มหาสมุทรเพื่อความรัก ซึ่งทำลายสถิติการเดินทางไกลที่สุดของเผ่าพันธุ์อย่างไม่ตั้งใจ ตั้งแต่มหาสมุทรแปซิฟิกไปยังมหาสมุทรใต้ใกล้แอนตาร์กติกา และจบลงที่มหาสมุทรอินเดีย รวมทั้งสิ้น 13,046 กิโลเมตร

วาฬหลังค่อม (Megaptera novaeangliae) เป้นสัตว์ที่ขึ้นชื่อเรื่องการเดินทางในมหาสมุทร พวกมันเกิดในที่หนึ่งและเดินทางไปยังแหล่งอาหารอีกที่หนึ่ง จากนั้นก็ว่ายไปผสมพันธุ์อีกที่หนึ่งซึ่งโดยทั่วไปแล้วพวกมันมักจะมีสถานที่ประจำอยู่เสมอ ๆ แต่อย่างไรก็ตามมีวาฬตัวหนึ่งที่ดูเหมือนจะออกไปไกลมากกว่าปกติ

ตามรายงานใหม่ที่เผยแพร่บนวารสาร Royal Society Open Science เผยให้เห็นว่าวาฬตัวดังกล่าวเดินทางเป็น ‘ระยะทางวงกลมใหญ่ (Great-circle distance)’ ที่ยาวที่สุดในโลกสำหรับสายพันธุ์ที่เคยเดินทางกันมา

“เป็นระยะทางวงกลมใหญ่ที่ยาวที่สุดที่เคยบันทึกไว้ตั้งแต่มีการพบเห็นวาฬหลังค่อมโตเต็มวัยตัวผู้ในพื้นที่พักหนาว 2 แอ่งมหาสมุทรที่แตกต่างกัน ซึ่งเกี่ยวข้องกับวาฬหลังค่อม 2 กลุ่มที่ผสมพันธุ์ในแปซิฟิกตะวันออกและมหาสมุทรอินเดียตะวันตกเฉียงใต้” นักวิจัยเขียนไว้ในรายงาน

[FYI: ระยะทางวงกลมใหญ่ คือระยะทางที่สั้นที่สุดระหว่างสองจุดบนผิวทรงกลมเช่น โลก ตัวอย่างคือเมื่อเราต้องการหาเส้นทางที่สั้นที่สุดระหว่างสองเมืองบนโลก เส้นทางนั้นจะไม่ใช่เส้นตรงบนแผนที่แบน แต่จะเป็นส่วนโค้งของวงกลมใหญ่ที่ลากผ่านทั้งสองเมืองนั้น]

Ted Cheeseman นักศึกษาปริญญาเอกผู้เขียนรายงานร่วมเล่าเอาไว้ว่าพวกเขาได้ใช้ฐานข้อมูลที่นักวิทยาศาสตร์ศึกษาวาฬได้รวบรวมไว้ ช่วยให้สามารถระบุตัวตนของวาฬแต่ละตัวว่าพบตรงจุดไหนบ้างจากลายบนหางของมันเอง ซึ่งวาฬตัวดังกล่าวปรากฎอยู่บนอย่างน้อย ๆ 3 มหาสมุทรด้วยกัน

ทีมวิจัยเชื่อว่าวาฬตัวนี้น่าจะว่ายน้ำมาจากโคลอมเบียทางทิศตะวันออก จากนั้นว่ายตามกระแสน้ำที่ไหลแรงในมหาสมุทรใต้ อีกทั้งยังอาจแวะเวียนไปเยี่ยมเยือนประชากรวาฬหลังค่อมกลุ่มอื่น ๆ ในมหาสมุทรแอตแลนติกด้วยก็ได้ ซึ่งเป็นพฤติกรรมที่ไม่ปกติเนื่องจากวาฬมักจะไม่ปะปนกับประชากรวาฬกลุ่มอื่น ๆ

จากนั้นมันก็มาจบลงที่นอกชายฝั่งแซนซิบาร์ในมหาสมุทรอินเดียตะวันตกเฉียงใต้ รวมแล้วทั้งสิ้น 13,046 กม. ซึ่งทำลายสถิติเดิมที่วาฬหลังค่อมตัวเมียตัวหนึ่งเคยว่ายน้ำจากบราซิลไปยังมาดากัสการ์เป็นระยะทางกว่า 9,800 กม. และไกลกว่าระยะทางปกติของสปีชีส์ซึ่งอยู่ที่เฉลี่ย 8,000 กม. มากโข (ตามแนวเหนือ-ใต้ ขณะที่แนวตะวันออก-ตะวันตกนั้นจะเดินทางได้สั้นกว่า)

“นี่เป็นการค้นพบที่น่าตื่นเต้นมาก เป็นการค้นพบที่พวกเราคิดในตอนแรกว่าต้องมีข้อผิดพลาดบางอย่างแน่ ๆ” Cheeseman กล่าว ขณะที่ Ekaterina Kalashnikova นักชีววิทยา ผู้เขียนหลักเสริมว่า “เราสามารถบันทึกพฤติกรรมใหม่ ๆ ซึ่งให้ข้อมูลเชิงลึกที่สำคัญเกี่ยวกับระบบนิเวศของวาฬหลังค่อม”

ทีมวิจัยเชื่อว่าแรงผลักดันที่ทำให้วาฬหลังค่อมตัวนี้เดินทางไกลขนาดนี้น่าจะเป็นการผสมพันธุ์ ซึ่งอาจได้รับผลกระทบมาจากการเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศที่ทำให้แหล่งอาหารเปลี่ยนไป จนทำให้พฤติกรรมหากินของวาฬไม่เหมือนเดิม

“การเดินทางระยะไกลสุดขั้วนี้แสดงให้เห็นถึงความยืดหยุ่นของพฤติกรรม ซึ่งอาจมีบทบาทสำคัญในกลยุทธ์การปรับตัวต่อสิ่งแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไปทั่วโลก และอาจเป็นการตอบสนองต่อแรงกดดันต่าง ๆ ได้ดีขึ้น” รายงานระบุ

ที่มา

https://royalsocietypublishing.org/doi/10.1098/rsos.241361

https://www.livescience.com/…/male-humpback-whale…

https://interestingengineering.com/…/humpback-whale…

Photo: Kalashnikova et al. R. Soc. Open Sci 2024