ทำความรู้จัก ‘ไวรัส hMPV’ ที่กำลังระบาด ยังไม่มีวัคซีน-ยาต้าน
The Bangkok Insight
อัพเดต 13 พ.ย. 2566 เวลา 17.57 น. • เผยแพร่ 14 พ.ย. 2566 เวลา 00.00 น. • The Bangkok Insight"ดร.อนันต์" รวม 8 เรื่องควรรู้เกี่ยวกับไวรัส hMPV ที่กำลังระบาด อาการคล้ายไข้หวัด ไข้หวัดใหญ่ โควิด ยังไม่มีวัคซีนป้องกันและยาต้าน
ดร.อนันต์ จงแก้ววัฒนา ผู้อำนวยการกลุ่มวิจัยนวัตกรรมสุขภาพสัตว์และการจัดการ ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) โพสต์เพจเฟซบุ๊ก Anan Jongkaewwattana เผยเรื่องควรรู้เกี่ยวกับไวรัส hMPV ที่กำลังระบาดอยู่ในขณะนี้ โดยระบุว่า
เห็นข่าวเรื่อง Human metapneumovirus (hMPV) กำลังระบาด หลายคนเพิ่งเคยได้ยินชื่อไวรัสตัวนี้ครั้งแรก ตกลงคือไวรัสอะไร
1. hMPV เป็นไวรัสค่อนข้างใหม่ พบครั้งแรกในปี 2544 ในตัวอย่างเด็กป่วยทางเดินหายใจที่ประเทศเนเธอร์แลนด์ นักวิจัยเห็นครั้งแรกก็ดูไม่ออกว่าเป็นไวรัสอะไร เพราะไปถอดรหัสแล้วไปดูคล้ายกับไวรัสในสัตว์ปีก ชื่อว่า avian metapneumovirus serotype C
แต่ hMPV เพาะขึ้นในเซลล์ลิงแต่ไม่โตในเซลล์สัตว์ปีก จึงเป็นที่มาของการตั้งชื่อว่า human MPV (ปัจจุบันยังไม่แน่ใจว่า ไวรัสเกิดจากสัตว์ปีกกระโดดมาหาคน หรือ ว่าจากสัตว์ชนิดอื่นมาหาคนกันแน่)
2. ไวรัสเป็น RNA virus สายลบ เส้นเดี่ยว (เหมือน RSV) ยาวประมาณ 13,000 เบส (ยาวไม่ถึงครึ่งของไวรัสโรคโควิด) สร้างโปรตีนได้แค่ 9 ชนิด ถึงแม้จะดูคล้าย RSV แต่ hMPV มีการเรียงตัวกันของยีนต่าง ๆ ที่แตกต่างไป
3. ส่อง้วยกล้อง EM ไวรัสชนิดนี้ อาจพบได้หลายรูปร่าง เป็นเส้น ๆ ก็มี เป็นกลม ๆ ก็ได้ ยังไม่มีข้อมูลแน่ชัดว่าแต่ละรูปร่างมีผลต่อคุณสมบัติไวรัสอย่างไร
4. ไวรัสติดเซลล์จมูกและเซลล์ปอดได้ โดยการใช้โปรตีนของไวรัส (G + F) จับกับโปรตีนตัวรับบนผิวเซลล์ (เชื่อว่าน่าจะเป็น integrin) ทำงานร่วมกันเพื่อนำส่งอนุภาคไวรัสเข้าสู่เซลล์ อาการหลังติดเชื้อก็จะคล้าย ๆ กับการติดเชื้อทางเดินหายใจ เช่น ไข้หวัด ไข้หวัดใหญ่ หรือ โควิด
5. การแพร่เชื้อเกิดได้จากการอยู่ใกล้ชิดกับผู้ป่วย ผ่านการไอ จาม และ ผ่านการสัมผัสเชื้อที่ปนเปื้อน ยังไม่มีข้อมูลยืนยันชัดเจนว่าไวรัส hMPV แพร่ทางอากาศได้
6. ไวรัสสามารถติดและก่ออาการรุนแรงได้ในเด็กเล็ก (พบมากในช่วงอายุ 6-12 เดือน) ส่วนเด็กโตหรือผู้ใหญ่มักมีภูมิคุ้มกันจากการติด hMPV มาก่อน ส่งผลให้อาการไม่รุนแรง
7. เนื่องจาก hMPV ในธรรมชาติมีความหลากหลายสูงมาก และ ไวรัสเพาะได้ยากในห้องปฏิบัติการ ส่งผลให้การพัฒนาวัคซีนค่อนข้างทำได้ลำบาก ปัจจุบันจึงยังไม่มีวัคซีนที่ใช้สำหรับป้องกัน hMPV
8. ยาต้านไวรัสที่จำเพาะต่อ hMPV ยังไม่มี
อ่านข่าวเพิ่มเติม