การนับเลขกับชีวิต - โปรดปราน

หนึ่ง สอง สาม สี่ ห้า..

หนึ่งชีวิตของเราสัมพันธ์กับตัวเลขอยู่อย่างแยกไม่ได้ มนุษย์ในสมัยโบราณกาลเริ่มเทียบสรรพสิ่งต่าง ๆ กับนิ้วมือของตนเอง ไม่ว่าจะเป็นวัวหนึ่งตัวกับนิ้วมือหนึ่งนิ้ว หรือต้นไม้สองต้นกับนิ้วมือสองนิ้ว จุดกำเนิดของการนับเลขก็เกิดขึ้นด้วยประการฉะนี้ เมื่อมนุษย์มีการพัฒนาทางสังคม ปัญญาความคิด และวัฒนธรรมมากขึ้น การนับเลขที่เคยนับเพียงแค่ธรรมชาติรอบตัวก็ขยายขอบเขตมากขึ้น เราเริ่มนับจำนวนสินค้า นับจำนวนเงิน นับจำนวนประชากร และนับอะไรต่อมิอะไรอีกมากมายสุดแล้วแต่เงื่อนไขของชีวิตจะรังสรรค์

สองพันเก้าร้อยหกสิบเอ็ดก้าวที่เดินได้ในหนึ่งวันปรากฏบนหน้าจอโทรศัพท์ที่สว่างวาบขึ้น ปัจจุบันนี้ฟังก์ชั่นนับจำนวนก้าวมีอยู่ในโทรศัพท์แทบจะทุกรุ่น ยังไม่รวมนาฬิกาอัจฉริยะยี่ห้อต่าง ๆ ที่สร้างขึ้นมาเพื่อสุขภาพโดยเฉพาะ การนับจำนวนก้าวนี้เป็นหนึ่งในหลักฐานทางรูปธรรมในข้อที่ว่ามนุษย์นั้นมีวิวัฒนาการก้าวไกลจากอดีตอยู่มาก เรารู้จักสร้างเครื่องมือขึ้นมาเพื่อนับจำนวนก้าวเดินของตัวเอง ตัวเลขเหล่านี้ในอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์กำลังบอกเราว่าเรากำลังดูแลตัวเองได้ดีแค่ไหน ในแต่ละวันเดินได้มากน้อยเพียงไร ก่อให้เกิดประโยชน์แก่เรามากมาย แต่อีกด้านนึงก็ทำให้คนรักสุขภาพบางคนทุกข์ใจหากเห็นตัวเลขเหล่านี้นับได้น้อยเหลือเกินในบางวัน

สามสิบห้าคะแนนเต็มหกสิบคะแนนเป็นคะแนนครึ่ง ๆ กลาง ๆ จะว่ามากก็ไม่ใช่ จะว่าน้อยก็ไม่เชิง เราสร้างการวัดค่าผลการเรียนด้วยวิธีการนับคะแนนจากข้อสอบส่วนที่ทำได้ เพราะการใช้ตัวเลขมาวัดค่าความสามารถดูจะเป็นการวัดผลที่เห็นชัดมากที่สุดแล้ว คะแนนของคนไหนนับได้มากแสดงว่าทำข้อสอบได้ คะแนนของคนไหนนับได้น้อยแสดงว่าทำข้อสอบไม่ได้ คะแนนกำลังบอกว่าเราเข้าใจบทเรียนเรื่องนั้น ๆ มากน้อยเพียงใด (กรณีที่ข้อสอบได้มาตรฐาน) หากมองอีกแง่หนึ่ง คะแนนก็เหมือนการวัดคุณค่าของมนุษย์วัยเรียนด้วยตัวเลข ถ้าได้มาก เราก็มีความสุข เพราะรู้สึกว่าตัวเองเก่งและมีค่า ถ้าได้น้อย เราก็มีความทุกข์ เพราะรู้สึกว่าตัวเองโง่และด้อยค่า

สี่พันห้าร้อยหกสิบแปดล้านปี.. ใครจะคิดว่าระบบสุริยะของเรามีอายุมากมายขนาดนี้แล้ว เราอาศัยอยู่ในดาวเคราะห์และระบบสุริยะที่มีประวัติศาสตร์มาเนิ่นนาน และหนึ่งในสิ่งที่ประวัติศาสตร์สอนเราคือการนับ เรานับทุกสิ่งทุกอย่าง นับจำนวนสัตว์ นับจำนวนก้าว นับคะแนน นับอายุของระบบสุริยะ นับแม้กระทั่งจุดเริ่มต้นทางประวัติศาสตร์ของการนับ ใช่ เรานับทุกสิ่งทุกอย่าง เพราะการนับเอื้อประโยชน์มากมายให้แก่เรา แต่ในหลายทาง ผลของการนับก็ยึดโยงไว้กับคุณค่าของสิ่งต่าง ๆ ที่ “ถูกนับ” วันนี้เราเดินได้น้อย เราช่างไร้ความรับผิดชอบในการดูแลสุขภาพเสียจริง เทอมที่แล้วเราได้คะแนนมากเกือบทุกวิชา เราช่างเก่งกาจในเรื่องเรียนเสียจริง เราจะต้องมีเงินในบัญชีให้ถึงหลักล้านให้ได้ เราจะได้มีความสุขจริง ๆ เสียที ว่าแต่ความสุขจริง ๆ คืออะไรกัน

ห้า ห้า ห้า คิดไม่ออกหรอก หรือไม่มีคำตอบก็ไม่รู้ ที่แน่ ๆ การนับอะไรสักอย่างในชีวิตไม่น่าจะตอบคำถามนี้ได้นะ หรือตอบได้ ก็ไม่รู้อีกนั่นแหละ ชีวิตเป็นเรื่องประหลาดนะ ความสุขในชีวิตก็เป็นเรื่องประหลาดเหมือนกัน

ว่าแต่ข้อกำหนดคือห้ามน้อยกว่าห้าร้อยคำ และไม่เกินสองพันคำนี่ เอ๋.. เขียนมากี่คำแล้วนะ

นับได้หกร้อยแปดสิบสามคำ โล่งอก ยังอยู่ในขอบเขตที่กำหนดไว้

บรรณานุกรม

Counting – History, fingers counting, the tally system. สืบค้นเมื่อวันที่ 15 เมษายน 2565. จาก: https://mathemania.com/lesson/counting/