‘สังคมสูงวัย’ ดันธุรกิจศูนย์ดูแลผู้สูงอายุพุ่งแตะ 2 หมื่นล้านปี 2576
The Bangkok Insight
อัพเดต 22 มิ.ย. 2566 เวลา 14.05 น. • เผยแพร่ 23 มิ.ย. 2566 เวลา 01.00 น. • The Bangkok Insightttb analytics คาดธุรกิจศูนย์ดูแลผู้สูงอายุปี 2576 มูลค่าแตะ 2 หมื่นล้าน ขยายตัว 10 เท่า รับการเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ โดยเฉพาะกลุ่ม Gen X-Gen Y
ศูนย์วิเคราะห์เศรษฐกิจ ทีทีบี หรือ ttb analytics จัดทำรายงานเรื่อง ธุรกิจศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ (Nursing Care for Elderly) ที่นับว่าเป็นธุรกิจที่น่าจับตาและมีขนาดธุรกิจที่เติบโตอย่างก้าวกระโดดในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา
ทั้งนี้ ttb analytics ประเมินมูลค่าธุรกิจศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ ผ่านงบการเงินที่ยื่นต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้า พบว่าปี 2566 ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุมีมูลค่าตลาดราว 2,570 ล้านบาท โดยมีการเติบโตสูงด้วยค่าเฉลี่ยย้อนหลัง 5 ปีที่สูงถึง 25.1% และคาดการณ์ว่าจะสามารถขยายตัวได้เกือบ 10 เท่าในอีก 10 ปีข้างหน้า
จากสถานการณ์ที่ไทยกำลังเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ (Aged Society) ในปี 2568 ที่ประมาณการว่ามีผู้สูงอายุที่มีอายุ 65 ปีขึ้นไปคิดเป็นสัดส่วน 14.8% และภายในปี 2578 ประเทศไทยจะกลายเป็นสังคมผู้สูงอายุเต็มขั้น (Super Aged Society) ที่คาดว่าจะมีผู้สูงอายุตั้งแต่ 65 ปีขึ้นไปมากกว่า 21% ของประชากรทั้งประเทศ
เมื่อพิจารณาจากโครงสร้างทางอายุของประชากรไทย พบว่า ปัจจุบันกลุ่มประชากรเกษียณอายุ 60 ปีขึ้นไปเป็นกลุ่มที่อยู่ใน Baby Boomers Generation (ช่วงอายุ 59-77 ปี ในปัจจุบัน) ซึ่งมีการสร้างครอบครัวสูงถึง 80% โดยมีบุตรสูงถึง 64% ส่งผลให้กลุ่ม Baby Boomers Generation วัยหลังเกษียณ ยังพอมีคนช่วยดูแลไม่ว่ามาจากคู่ครองของตนเอง หรือจากลูกหลาน
แต่ในปี 2567 จะเป็นปีแรกที่กลุ่ม Gen X (ช่วงอายุ 47-58 ปี ในปัจจุบัน) มีสถิติการสร้างครอบครัวเพียง 61% และอัตรามีลูกต่ำลงที่ 62% จะเข้าสู่วัยเกษียณ ส่งผลให้กลุ่มคนที่ยังไม่สร้างครอบครัว รวมถึงครอบครัวที่ไม่มีบุตร ประสบปัญหาการมีผู้ดูแลหลังวัยเกษียณ
ประกอบกับทัศนคติการเข้าอยู่ในศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ ที่รู้สึกเหมือนถูกทอดทิ้งของกลุ่ม Baby Boomers Generation เริ่มถูกลดทอนลงอย่างมีนัย จากทัศนคติของกลุ่ม Gen X ที่เข้าใจถึงความจำเป็นในการพักอาศัยในศูนย์ดูแลผู้สูงอายุเพิ่มขึ้น
นอกจากนี้ ยังรวมถึงมาตรฐานการดูแล ที่เริ่มมีการยกระดับอย่างชัดเจน จากผู้ประกอบการรายใหญ่จำนวนมาก ที่ขยายตัวเข้ามาสู่กลุ่มอุตสาหกรรมใกล้เคียง เช่น กลุ่มโรงพยาบาลเอกชน กลุ่มโรงแรม รวมถึงกลุ่มผู้ประกอบการอสังหาริมทรัพย์
ทั้งหมดนี้ เป็นปัจจัยที่ส่งผลให้การตัดสินใจเลือกพักพิง ในศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ คาดมีสัดส่วนเพิ่มสูงขึ้นอย่างก้าวกระโดด นับตั้งแต่ปี 2567 เป็นต้นไป โดยแบ่งระยะการเติบโตออกเป็น 2 ระยะ ดังนี้
1. ระยะการเติบโต (Growth Stage) เป็นระยะที่ผู้สูงอายุรับรู้ว่า การพักพิงในศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ เป็นตัวเลือกที่ดี โดยนับจากปี 2567 จะเป็นช่วงที่คนวัย Gen X เริ่มเกษียณอายุการทำงาน ส่งผลให้ผู้สูงอายุบางส่วน มีแนวโน้มตัดสินใจเลือกพักอาศัยในศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ
อย่างไรก็ตาม เนื่องจากการเกษียณอายุในไทยเริ่มนับที่อายุ 60 ปี ซึ่งคาดการณ์ว่าอัตราการเลือกพักพิงในศูนย์ดูแลผู้สูงอายุอาจอยู่ในระดับ 1.5-2.5% ในช่วง 5 ปีแรก และคาดว่า จะปรับเพิ่มสูงขึ้นเป็น 2.5%-4.0% ของประชากรในกลุ่มที่เข้าสู่วัยเกษียณ
โดยเฉพาะในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล ที่มีข้อจำกัดด้านที่อยู่อาศัย ค่าครองชีพ และครอบครัวที่มีขนาดเล็ก อันเป็นปัจจัยสำคัญที่เกิดข้อจำกัดในการดูแลผู้สูงอายุ
2. ระยะการเติบโตในอัตราเร่ง (Expansion Stage) คาดว่าจะเริ่มตั้งแต่ช่วงปี 2579 เป็นต้นไป ซึ่งเป็นช่วงเริ่มต้นของกลุ่ม Gen Y (ช่วงอายุ 29 ปี-46 ปี ในปัจจุบัน) เข้าสู่ช่วงวัยเกษียณ และคาดว่าจะประสบปัญหาการขาดคนดูแลสูงกว่าคนในยุคก่อนหน้า เนื่องจากอัตราการสร้างครอบครัวที่ต่ำเพียง 44-56%
ขณะที่ในกลุ่มที่มีครอบครัวก็มีอัตราการมีลูกที่ลดลงเหลือเพียง 55% ส่งผลให้อัตราการเลือกอยู่ในศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ คาดว่าจะเพิ่มขึ้นในระดับที่ 4.5% ขึ้นไปของประชากรกลุ่มที่เข้าสู่วัยเกษียณในกรุงเทพฯ และปริมณฑล
ในส่วนของกลุ่มประชากรผู้สูงอายุในจังหวัดใหญ่ของแต่ละภูมิภาค จะเผชิญกับปัญหาการขาดคนดูแลในช่วงวัยเกษียณที่อัตราต่ำกว่าในกรุงเทพฯ และปริมณฑล ที่อัตราราว 1.0-2.0% ของประชากรผู้สูงอายุในแต่ละปี
ttb analytics ประเมินในอีก 5 ปีข้างหน้าจากฐานของตลาดศูนย์ดูแลผู้สูงอายุที่ยังไม่สูงในปัจจุบันคาดว่ายังสามารถเติบโตในปี 2567-2571 ด้วยอัตราการเติบโตเฉลี่ยที่ 30.5% ต่อปี มูลค่าเพิ่มเป็น 9,500 ล้านบาทในปี 2571
ส่วนในช่วงปี 2572-2576 ที่อัตราการเข้าพักพิงเริ่มเพิ่มขึ้นตามอายุ และมุมมองที่เป็นมิตรขึ้นต่อการพักพิงในศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ คาดว่าจะส่งผลให้ตลาดยังสามารถเติบโตในระดับตัวเลข 2 หลัก และส่งผลให้มูลค่าตลาด ขยายตัวแตะ 1.92 หมื่นล้านบาทในปี 2576
สำหรับผู้ประกอบการในธุรกิจนี้ ควรเร่งเพิ่มพื้นที่และบุคลากร เพื่อรองรับจำนวนผู้สูงอายุที่จะเพิ่มในอัตราเร่งอย่างต่อเนื่องไปอีกมากกว่า 10 ปี ตามโครงสร้างประชากรที่เปลี่ยนไป
เมื่อผู้สูงอายุที่เข้าพักพิงในศูนย์ดูแลมีความสุข ผู้สูงอายุเหล่านั้นจะเปลี่ยนการรับรู้จากศูนย์พักพิง เป็นบ้านหลังใหม่ และเกิดความผูกพันถาวร (Lifetime Loyalty) โดยไม่พิจารณาย้ายไปพักพิงในศูนย์ดูแลอื่น
อ่านข่าวเพิ่มเติม