เปิดข้อเสนอแนะ ‘กมธ.สภา’ ปลุกอุตฯ ‘พีซีบี’

หมายเหตุ –คณะกรรมาธิการการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม สภาผู้แทนราษฎรได้พิจารณาและศึกษาอุตสาหกรรมแผ่นวงจรพิมพ์ หรือ PCB (Printed Circuit Board) พบว่าเป็นอุตสาหกรรมใหม่ที่น่าส่งเสริม โดยมติชนเห็นว่าผลการศึกษาดังกล่าวเป็นประโยชน์ จึงนำเนื้อหาส่วนหนึ่งที่คณะกรรมาธิการฯได้ศึกษาไว้มาเผยแพร่

อุตสาหกรรมแผ่นวงจรพิมพ์ หรือ PCB (Printed Circuit Board) ถือเป็นหัวใจสำคัญของการผลิตอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์และเทคโนโลยีสารสนเทศ แผ่นวงจรพิมพ์ทำหน้าที่เป็นฐานในการประกอบและเชื่อมต่อวงจรไฟฟ้าของอุปกรณ์ต่างๆ เช่น โทรศัพท์มือถือ คอมพิวเตอร์ บอร์ดประมวลผลในรถยนต์ (ECU) อุปกรณ์ทางการแพทย์ AI Server และอุปกรณ์รับส่งสัญญาณผ่านดาวเทียม เป็นต้น การเริ่มต้นของอุตสาหกรรม PCB ในประเทศไทยเกิดขึ้นในทศวรรษที่ 1980 โดยได้รับการสนับสนุนจากผู้ประกอบการไทยและต่างประเทศที่มีส่วนในการผลักดันการเติบโตของอุตสาหกรรมนี้

อุตสาหกรรม PCB มีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศไทย โดยสร้างงานให้กับคนไทยหลายหมื่นคนและมีการส่งออกที่สำคัญไปยังตลาดต่างประเทศ มูลค่าการส่งออกของอุตสาหกรรม PCB รวมแล้วอยู่ที่ประมาณ 150,000 ล้านบาท อุตสาหกรรมนี้ ยังช่วยสนับสนุนการพัฒนาอุตสาหกรรมเทคโนโลยีและการสื่อสารของประเทศ นอกจากนี้ การลงทุนจากบริษัทต่างชาติยังมีบทบาทสำคัญในการยกระดับเทคโนโลยีและกระบวนการผลิตภายในประเทศ การพัฒนาอุตสาหกรรม PCB มีผลกระทบในหลายด้าน ได้แก่

1.การสร้างงานและการจ้างงาน

ปัจจุบันอุตสาหกรรม PCB สร้างงานให้กับคนไทยโดยประมาณ 120,000 คน ตั้งแต่แรงงานในสายการผลิต วิศวกร จนถึงผู้เชี่ยวชาญด้านการวิจัยและพัฒนา การขยายตัวของอุตสาหกรรมนี้ยังช่วยสร้างโอกาสในการจ้างงานใหม่ๆ ที่มีทักษะสูง และเพิ่มโอกาสในการฝึกอบรมและพัฒนาทักษะให้กับแรงงานไทย

2.การส่งออกและรายได้จากต่างประเทศ

อุตสาหกรรม PCB ของไทยมีการส่งออกผลิตภัณฑ์ไปยังหลายประเทศทั่วโลก ทำให้มีรายได้จากการส่งออกเพิ่มขึ้น ช่วยเสริมสร้างเสถียรภาพทางเศรษฐกิจและเพิ่มรายได้จากต่างประเทศ นอกจากนี้ยังช่วยลดการขาดดุลทางการค้า และเกื้อหนุนธุรกิจที่เกี่ยวข้องภายในประเทศ

3.การพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรม

การลงทุนจากบริษัทต่างชาติช่วยนำเทคโนโลยีและนวัตกรรมใหม่ๆ เข้ามาในประเทศ ทำให้ไทยมีโอกาสที่จะสามารถพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตที่ทันสมัย มีประสิทธิภาพและมีมูลค่าสูงขึ้น เช่น อุปกรณ์คอมพิวเตอร์ใน Data center AI Server ยานยนต์อัจฉริยะ สมาร์ทโฟน อุปกรณ์สื่อสารทางไกลผ่านดาวเทียม คอมพิวเตอร์ และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ อุตสาหกรรม PCB จึงเป็นต้นทางที่สำคัญของระบบนิเวศสำหรับการวิจัยและพัฒนาในอุตสาหกรรมดิจิทัล การสื่อสารและเทคโนโลยีแห่งอนาคต

4.การพัฒนาสู่มูลค่าเศรษฐกิจดิจิทัล

อุปกรณ์ PCB ถือเป็นกระดูกสันหลังของอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ทุกชนิด อุตสาหกรรม PCB มีส่วนสำคัญในการพัฒนาสู่เศรษฐกิจดิจิทัลของไทย โดยผลิตภัณฑ์ PCB เป็นส่วนประกอบสำคัญในอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ (Smart Electronic) อุปกรณ์การสื่อสาร และเทคโนโลยีสารสนเทศ ที่เป็นพื้นฐานสำคัญของเศรษฐกิจดิจิทัล อุตสาหกรรมนี้จึงมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาและเปลี่ยนผ่านศักยภาพการสร้างมูลค่าเศรษฐกิจดิจิทัลแบบดั้งเดิม ไปสู่มูลค่าเศรษฐกิจดิจิทัลยุคใหม่ของประเทศ

ตลาด PCB

ตลาด PCB ทั่วโลกกำลังเติบโตอย่างมาก โดยคาดว่าจะมีมูลค่าถึง 3 ล้านล้านบาท หรือ 86.17 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ภายในปี 2026 ด้วยอัตราการเติบโตเฉลี่ยต่อปี (CAGR) ที่ 3.3% ตั้งแต่ปี 2021 ถึงปี 2026 ปัจจุบันนี้ HDI PCBs (High-Density Interconnect PCBs) กำลังเติบโตขึ้นมากเนื่องจากอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่มีขนาดเล็ก ประสิทธิภาพสูง และน้ำหนักเบา กำลังเป็นที่ต้องการในตลาด โดยมีอัตราการเติบโตเฉลี่ยต่อปีที่คาดไว้ที่ 11.1% แสดงให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงของอุตสาหกรรมไปสู่วงจรที่ซับซ้อนมากขึ้นแต่มีขนาดเล็กลง เช่นเดียวกับ Flexible PCBs ที่มีการออกแบบที่ยืดหยุ่นและโค้งงอได้ ก็กำลังเป็นที่ต้องการเพิ่มมากขึ้น โดยเฉพาะสินค้าเทคโนโลยีสวมใส่ (Wearable device) อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ทางการแพทย์ โดยคาดว่าตลาดจะเพิ่มขึ้นเป็น 5.3 แสนล้านบาท หรือ 15.29 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ภายในปี 2026 รวมไปถึงการเติบโตของความต้องการการใช้งาน AI โดยเฉพาะ Generative AI อย่างกลุ่มงาน GPT ที่ส่งผลให้เกิดการขยายตัวของ Data center และอุปกรณ์ AI compatible อีกหลากหลายรูปแบบ

สำหรับประเทศไทย มีส่วนแบ่งการตลาด หรือ Market Share อยู่ที่ประมาณ 4% แต่หากมีการเปิดโรงงานจากนักลงทุนต่างประเทศที่ได้รับการสนับสนุนจาก BOI (Board of Investment) อีก 50 โรงงาน จะทำให้ Market Share ของไทยสามารถเติบโตได้ถึง 10-15% ขึ้นเป็นอันดับที่ 4 ของโลก รองจากจีน เกาหลีใต้ และญี่ปุ่น ซึ่งจะส่งผลดีหลายด้านต่อเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมของประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการสร้างอาชีพและการจ้างงานภายในประเทศที่จะเพิ่มสูงขึ้น 50,000 ตำแหน่งงาน เฉพาะภาคอุตสาหกรรมแผ่นวงจรอิเล็กทรอนิกส์ รวมถึงความท้าทายที่จะช่วยเพิ่มสัดส่วนมูลค่าทางเศรษฐกิจจากอุตสาหกรรมแผ่นวงจรอิเล็กทรอนิกส์ของคนไทยให้เพิ่มสูงขึ้นตาม Market share ที่สูงขึ้น

ข้อเสนอแนะ

เพื่อพัฒนาอุตสาหกรรม PCB ในประเทศไทยให้ก้าวหน้าและแข่งขันในตลาดโลกได้ ข้อเสนอแนะในการดำเนินการมีดังนี้

⦁การจัดการปัญหาศูนย์กลางในประสานงาน

1.จัดตั้งศูนย์ในการประสานงานทุกภาคส่วน:

1.1) สมาคมแผ่นวงจรพิมพ์ไทย ร่วมกับ Thai Microelectronics Center (TMEC) และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีมหานคร จัดตั้ง Thailand Electronics Circuit Center (TECC) เพื่อเป็นศูนย์กลางในการแก้ปัญหาและประสานงาน

1.2) จัดตั้ง Training Center โดยสมาคมร่วมกับเครือข่ายทั้งภาครัฐและเอกชน รวมถึงสถาบันการศึกษา เพื่อพัฒนาอุตสาหกรรม PCBTECC มีหน้าที่ในการพัฒนาบุคลากร ในภาคปฏิบัติที่ส่งเสริมการเรียนการสอบภาคทฤษฎีที่จะเกิดขึ้นในเครือข่ายมหาวิทยาลัย และอาชีวศึกษา เพื่อป้อนอุตสาหกรรมและเตรียมพร้อมบุคลากรในอนาคตจากทางมหาวิทยาลัย สถาบันการศึกษา อาชีวศึกษา รวมถึงการ reskill upskill บุคลากรจากอุตสาหกรรมที่มีอยู่ในประเทศ ณ ขณะนี้เพื่อรักษาศักยภาพในการทำงานในอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ให้ยั่งยืนและส่งต่อให้กับบริษัท PCB ได้

1.3) ร่วมมือกับผู้วางนโยบายของภาครัฐ ที่เกี่ยวข้อง อุตสาหกรรม และภาคการศึกษา เช่น BOI และ สอวช. เพื่อให้ได้นโยบายที่สามารถนำไปใช้ในภาคปฏิบัติและให้สัมฤทธิผลในเวลาที่เหมาะสม

⦁การแก้ไขปัญหา Supply Chain

สร้างเวทีให้บริษัทเอกชนในอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องเข้ามามีส่วนร่วม ดังนี้

1.จัดงานแสดงสินค้า งาน Networking และการพัฒนาสินค้าและบริการให้สอดคล้องกับความต้องการ

2.จัดตั้งทีมงานศึกษาถึงโอกาสทางธุรกิจและพัฒนาองค์ความรู้ด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมที่ตรงความต้องการของอุตสาหกรรม

⦁การพัฒนากำลังคน

จัดตั้ง Thailand Electronics Circuit Center (TECC) ดังนี้

1.เพื่อใช้เป็นเครื่องมือในการพัฒนากำลังคนป้อนเข้าสู่อุตสาหกรรม

2.แผนระยะสั้นสำหรับ Upskill และ Reskill สำหรับคนที่อยู่ในอุตสาหกรรม PCB อยู่แล้วหรือดึงมาจากอุตสาหกรรมอื่นๆ เช่น Automotive, HDD, ไฟฟ้า และอิเล็กทรอนิกส์ที่เกี่ยวข้อง

3.แผนระยะยาวจัดทำหลักสูตร Mid Term ร่วมกับมหาวิทยาลัย สถาบันอาชีวศึกษา ในเครือข่าย เพื่อพัฒนาหลักสูตรเฉพาะทาง PCB ในมหาวิทยาลัยและอาชีวศึกษาที่เหมาะสมสำหรับพนักงานในอุตสาหกรรม

⦁การแก้ไขข้อจำกัดในการผลิตสินค้า Electronics

มีกิจกรรมในจัดตั้งศูนย์บ่มเพาะ PCB Institute ภายใน TECC เพื่อให้ความรู้ตั้งแต่การออกแบบไปจนถึงการผลิตสินค้าตัวอย่าง โดยภายในศูนย์จะมีผู้เชี่ยวชาญจากไทยและต่างประเทศ รวมอุปกรณ์ที่ทันสมัย โดยเป็นการทำงานแบบบูรณาการระหว่างสมาคม ภาครัฐ และภาคการศึกษา

⦁การส่งเสริมการวิจัยและพัฒนา

การสนับสนุนการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมที่ตรงกับความต้องการของอุตสาหกรรม PCB โดยการจัดตั้งทีมงานศึกษาถึงโอกาสทางธุรกิจและพัฒนาองค์ความรู้ด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรม เพื่อให้ผู้ประกอบการไทยมีศักยภาพในการออกแบบ และผลิตอิเล็กทรอนิกส์มูลค่าสูง ส่งผลให้เกิด PCB ขั้นสูง

⦁การส่งเสริมการถ่ายทอดเทคโนโลยี

การส่งเสริมการถ่ายทอดเทคโนโลยีระหว่างบริษัทต่างชาติและบริษัทในประเทศ เพื่อพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมใหม่ๆ รวมทั้งการสร้างความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และสถาบันการศึกษาในการพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรม

⦁การพัฒนาสินค้าต้นแบบ Advance Electronic

1.ดำเนินการให้ความรู้และช่วยเหลือนักพัฒนาสินค้าอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะของไทย ดังนี้

1.1) การฝึกอบรมและพัฒนา: การจัดอบรมเชิงปฏิบัติการและหลักสูตรการศึกษาเพื่อให้นักพัฒนาสินค้าอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะของไทยได้รับความรู้ที่ทันสมัยและสามารถพัฒนาสินค้าต้นแบบที่มีคุณภาพสูงได้ โดยเน้นที่การออกแบบตามมาตรฐานสากล เช่น IPC Standards

1.2) การสนับสนุนด้านเทคนิค: การให้คำปรึกษาและการสนับสนุนทางเทคนิคจากผู้เชี่ยวชาญในอุตสาหกรรม PCB เพื่อให้นักพัฒนาสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการออกแบบและพัฒนาสินค้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ

1.3) การวิจัยและพัฒนา: ส่งเสริมการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมใหม่ๆ ในด้านอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ โดยการจัดตั้งโครงการร่วมกับสถาบันการศึกษาและหน่วยงานวิจัย เพื่อพัฒนาสินค้าที่มีความสามารถในการแข่งขันในตลาดโลก

2.จัดตั้งโรงงานผลิตสินค้าต้นแบบสำหรับสินค้าอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ (PCB Prototype Pilot Line)

2.1) การจัดตั้งโรงงานต้นแบบ

ดำเนินการผลิตสินค้าต้นแบบสำหรับสินค้าอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ ภายใต้การกำกับและดูแลของ Thailand Electronics Circuit Center (TECC) เพื่อสนับสนุนนักพัฒนาในประเทศในการผลิตสินค้าต้นแบบที่มีคุณภาพและเป็นไปตามมาตรฐานสากล

2.2) การสนับสนุนด้านเครื่องมือและอุปกรณ์

โรงงานต้นแบบจะมีเครื่องมือและอุปกรณ์ที่ทันสมัยเพื่อใช้ในการผลิต PCB เช่น เครื่อง CNC, เครื่อง SMT (Surface-Mount Technology), เครื่องเจาะรู และเครื่องทดสอบคุณภาพ ทำให้นักพัฒนาสามารถทดลองและปรับปรุงสินค้าต้นแบบได้อย่างมีประสิทธิภาพ

2.3) การบริหารจัดการและการควบคุมคุณภาพ

การจัดตั้งระบบการบริหารจัดการและการควบคุมคุณภาพที่เข้มงวดเพื่อให้สินค้าต้นแบบที่ผลิตออกมามีคุณภาพสูงและเป็นไปตามมาตรฐานสากล โดยการใช้เทคโนโลยีการตรวจสอบและการทดสอบที่ทันสมัย เช่น AOI (Automated Optical Inspection) และ X-Ray Inspection

2.4) การสนับสนุนด้านการตลาดและการจัดจำหน่าย

การจัดตั้งช่องทางการตลาดและการจัดจำหน่ายสำหรับสินค้าต้นแบบที่ได้รับการพัฒนา โดยการสร้างเครือข่ายความร่วมมือกับบริษัทผู้ผลิตและผู้จัดจำหน่ายในประเทศและต่างประเทศ เพื่อให้สินค้าต้นแบบของนักพัฒนาสามารถเข้าถึงตลาดได้อย่างมีประสิทธิภาพ

2.5) การส่งเสริมการสร้างเครือข่าย

การสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างนักพัฒนา ผู้ผลิต ผู้จัดจำหน่าย และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อแลกเปลี่ยนความรู้และประสบการณ์ รวมถึงการสร้างโอกาสในการทำธุรกิจร่วมกัน

การพัฒนาสินค้าต้นแบบ Advance Electronic เป็นขั้นตอนสำคัญในการยกระดับความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรม PCB ของประเทศไทย การให้ความรู้และการสนับสนุนนักพัฒนาในทุกขั้นตอน ตั้งแต่การออกแบบจนถึงการผลิตสินค้าต้นแบบ จะช่วยเพิ่มศักยภาพในการพัฒนานวัตกรรมและการผลิตสินค้าที่มีคุณภาพสูง ซึ่งจะช่วยเสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับอุตสาหกรรม PCB ของไทยในระยะยาว

ข้อสังเกต

ในกระบวนการพัฒนาและปรับปรุงอุตสาหกรรม PCB ของประเทศไทย มีข้อสังเกตที่สำคัญดังนี้

1.ความสำคัญของการประสานงานระหว่างภาครัฐและเอกชน

การทำงานร่วมกันระหว่างภาครัฐและเอกชนเป็นสิ่งสำคัญในการพัฒนาอุตสาหกรรม PCB ให้ก้าวหน้าและสามารถแข่งขันในตลาดโลกได้

2.การลงทุนในเทคโนโลยีและการวิจัย

ลงทุนในเทคโนโลยีการผลิตที่ทันสมัยและการวิจัยและพัฒนาเป็นสิ่งสำคัญในการเพิ่มความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรม PCB ของไทย ที่ชัดเจนสอดคล้องกับความต้องการของภาคเอกชนอย่างแท้จริงที่จะทำให้ผู้ประกอบการไทยสามารถเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของ PCB/PCBA value chain ในระดับโลก

3.การพัฒนากำลังคน

ฝึกอบรมและพัฒนาทักษะแรงงานเป็นปัจจัยสำคัญในการยกระดับคุณภาพการผลิตและการสร้างนวัตกรรมในอุตสาหกรรม PCB

4.การส่งเสริมการถ่ายทอดเทคโนโลยี

ถ่ายทอดเทคโนโลยีระหว่างบริษัทต่างชาติและบริษัทในประเทศจะช่วยพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมใหม่ๆ ในอุตสาหกรรม PCB ของไทย

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : เปิดข้อเสนอแนะ ‘กมธ.สภา’ ปลุกอุตฯ ‘พีซีบี’

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.matichon.co.th