กะท่างดอยสอยมาลัย กะท่างชนิดใหม่ของโลก! พบที่ดอยสอยมาลัย จ.ตาก
พบกะท่างดอยสอยมาลัย กะท่างชนิดใหม่ของโลก ที่ดอยสอยมาลัย จ.ตาก
กะท่างน้ำดอยสอยมาลัย มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ Tylototriton soimalai เพื่อเป็นเกียรติแก่สถานที่ที่พบกะท่างน้ำชนิดนี้เป็นครั้งแรก ที่ ดอยสอยมาลัย หรือ หลังคาเมืองตาก ในพื้นที่ของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าแม่ตื่น จ.ตาก นับเป็นกะท่างน้ำชนิดใหม่ของโลก (ชนิดที่ 41) และเป็นชนิดที่ 7 ที่มีในประเทศไทย ศึกษาและตั้งชื่อโดยทีมวิจัยจากภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และได้รับความร่วมมือจากนักวิจัยทั้งชาวไทยจากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มหาวิทยาลัยมหิดล และกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช และนักวิจัยต่างชาติจากมหาวิทยาลัยเกียวโต ประเทศญี่ปุ่น และประเทศฝรั่งเศส
การค้นพบนี้ตีพิมพ์ในวารสารวิชาการระดับนานาชาติ ZooKeys ฉบับที่ 1215 หน้าที่ 185–208 เมื่อวันที่ 15 ตุลาคม พ.ศ. 2567
กะท่างน้ำดอยสอยมาลัย เป็นสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกจำพวกนิวท์ (newt) มีลักษณะเฉพาะ เช่น หัวมีความยาวมากกว่าความกว้าง ปลายจมูกทู่หรือเป็นปลายตัด สันกระดูกกลางหัวแคบและสั้น แนวสันกระดูกข้างหัวเด่นชัดและขรุขระ มีต่อมพิษหลังตาที่เห็นได้ชัดเจน สันของกระดูกสันหลังชัดเจน กว้าง และไม่แบ่งเป็นท่อน มีต่อมพิษข้างลำตัวรูปร่างกลมมน 14–16 ตุ่ม สีพื้นลำตัวเป็นสีดำและส่วนอื่น ๆ มีสีส้ม ซึ่งมีความใกล้ชิดกับชนิดกะท่างน้ำเหนือหรือกะท่างน้ำอุเอะโนะ (Tylototriton uyenoi) มากที่สุด โดยกะท่างน้ำเหนือเป็นชนิดที่พบเจอได้ทั่วไป โดยเฉพาะบนดอยอินทนนท์ ดอยสุเทพ และดอยอ่างขาง จ.เชียงใหม่ เป็นต้น
นอกจากกะท่างน้ำดอยสอยมาลัยแล้ว ในประเทศไทยยังมีรายงานกะท่างน้ำที่เหลืออีก 6 ชนิด ได้แก่ กะท่างหรือกะทั่งหรือกะท่างน้ำหิมาลัย (T. verrucosus) พบที่ เชียงรายและเชียงใหม่, กะท่างน้ำเหนือหรือกะท่างน้ำอุเอะโนะ (T. uyenoi) พบที่ เชียงใหม่และแม่ฮ่องสอน, กะท่างน้ำอีสานหรือกะท่างน้ำปัญหา (T. panhai) พบที่ อุตรดิตถ์ พิษณุโลก เลย และเพชรบูรณ์, กะท่างน้ำดอยลังกา (T. anguliceps) พบที่ เชียงราย, กะท่างน้ำดอยภูคา (T. phukhaensis)พบที่ น่าน, กะท่างน้ำอุ้มผาง (T. umphangensis) พบที่ ตาก
นอกจากจังหวัดข้างต้น (ข้อมูลที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการในระดับนานาชาติที่มีผู้ทบทวนพิจารณาบทความ (reviewers) ทำหน้าที่ตรวจสอบและประเมินบทความแล้ว) ยังมีรายงานการพบเจอกะท่างน้ำอีกหลายพื้นที่ของประเทศไทยในสื่อสังคมออนไลน์ต่าง ๆ ซึ่งทีมผู้วิจัยก็กำลังรวบรวมข้อมูลและวางแผนศึกษาเพื่อนำไปสู่ข้อสรุปถึงจำนวนชนิดของกะท่างน้ำที่มีในประเทศไทย ซึ่งสุดท้ายจะนำไปสู่การวางแผนอนุรักษ์ และใช้ประโยชน์จากกะท่างน้ำอย่างยั่งยืนต่อไป
เอกสารอ้างอิง
Pomchote P, Peerachidacho P, Khonsue W, Sapewisut P, Hernandez A, Phalaraksh C, Siriput P, Nishikawa K (2024) The seventh species of the newt genus Tylototriton in Thailand: a new species (Urodela, Salamandridae) from TakProvince, northwestern Thailand. ZooKeys 1215: 185–208. https://doi.org/10.3897/ zookeys.1215.116624