“วัวหันเขาวิเศษ” สูตรเด็ด 100 ปี อาหารขึ้นชื่อของชาวเขาวิเศษ-ตรัง อร่อย เนื้อนุ่ม ไร้กลิ่นคาว
ตรัง วัวหันเขาวิเศษ อาหารขึ้นชื่ออีกอย่างของจังหวัดตรัง สืบทอดสูตรเด็ดเคล็ดลับมานาน 100 ปี ส่วนผสมเป็นเอกลักษณ์ใช้พริกแกง น้ำผึ้งเดือน5 สมุนไพร 40 ชนิด อร่อย เนื้อนุ่ม ไร้กลิ่นคาว
วัวหันเขาวิเศษ อาหารขึ้นชื่ออีกอย่างของชาวบ้านตำบลเขาวิเศษ อำเภอวังวิเศษ จังหวัดตรัง ซึ่งเป็นอาาหารที่นิยมกันในงานเลี้ยงสังสรรค์ และงานบุญต่าง ๆ งานไหนมีวัวหันเขาเศษเลี้ยงคน ถือได้ว่างานนั้นเป็นงานใหญ่กันเลย เพราะวัวหันหนึ่งตัวมีราคาสูงถึง 20,000 บาท เลี้ยงแขกเรื่อได้ 150-200 คน
โดยการทำจะนำวัววัยหนุ่ม-สาว มาชำแหละตัดส่วนที่ไม่ต้องการออก เช่น ส่วนเท้าทั้ง 4 เท้า , ส่วนหัว , ส่วนหาง และแล่เอาหนังวัวออก จากนั้นนำสมุนไพร ได้แก่ ตะไคร้ ใบมะกรูด ใบสมุย ใบพาโหมหรือกะพังโหม ยัดเข้าไปในตัววัวหัน หมักด้วยเครื่องปรุงที่ประกอบด้วยเครื่องแกงใต้ น้ำผึ้งเดือน 5 และสมุนไพรต่าง ๆ อีก 30-40 ชนิด ย่างด้วยไฟจากถ่ายไม้เนื้อแข็ง เมื่อย่างครบ 1 ชั่วโมง ก็สามารถแล่เอาเนื้อส่วนนอกที่สุกแล้วรับประทาน หลังจากนั้นก็ทาเครื่องปรุงแล้วย่างต่อไปอีก ทำวนไปเช่นนี้จนแล่เนื้อรับประทานจนหมด
นายสมเกียรติ จีนหมั้น บอกว่า สำหรับวัวหันเขาวิเศษมีมาตั้งแต่สมัยโบราณ เป็นสูตรของชาวเขาวิเศษที่ได้คิดค้นขึ้นมา และสูตรได้ตกทอดมาถึงรุ่นลูกหลาน ปัจจุบันในตำบลเขาวิเศษ อ.วังวิเศษ จ.ตรัง ก็มีหลายรายที่ทำกันอยู่ ซึ่งรสชาติอาจจะแตกต่างกันบ้าง ขึ้นอยู่ว่าใครจะผสมอะไรมากน้อยแค่ไหน ส่วนผสมหลักเครื่องแกงใต้ น้ำผึ้งเดือน 5 และสมุนไพรต่าง ๆ อีก 30-40 ชนิด เพื่อให้มีรสชาติที่เข้มข้น และดับกลิ่นคาวของเนื้อวัว ซึ่งเป็นสูตรเฉพาะเช่นเดียวกับสูตรของหมูย่างเมืองตรัง โดยวัวที่นำมาทำวัวหัน จะใช้วัวอายุ 1 ปีที่ขุนจนอ้วน ซึ่งเฉพาะราคาวัวจะอยู่ที่ประมาณ 8,000 บาท ที่นิยมใช้วัวอายุน้อย ๆ เพราะจะได้เนื้อวัวหันที่นุ่ม ไม่เหนียว กระด้าง
ซึ่งเมื่อนำวัวมาชำแหละเอาส่วนที่ไม่ต้องการออก จะเหลือน้ำหนักตัวประมาณ 50 กก. ซึ่งเมื่อหมักกับเครื่องปรุงแล้วนำมาใส่ไม้คานย่างและหมุนไปเรื่อย ๆ ซึ่งเป็นขั้นตอนที่ต้องใช้ประสบการณ์ล้วน ๆ เพราะต้องสังเกตุเนื้อและควบคุมความร้อนของถ่านตลอดเวลา รสชาติของวัวหันจะเป็นเอกลักษณ์เฉพาะ การรับทำวัวหันแต่ละครั้งจะได้ทำได้ไม่เกิน 2 ตัว เพราะขั้นตอนเยอะ และใช้เวลาย่างนาน
โดยในพื้นที่ ตำบลเขาวิเศษ มีร้านรับทำวัวหันอยู่หลายเจ้า ส่วนตนไม่ได้รับงานทั่วไปแต่อย่างใด จะรับเฉพาะงานของพรรคพวกเพื่อนฝูงที่ติดต่อขอช่วยกันมาเท่านั้น ซึ่งวัวหันของตนก็เดินทางไปทำให้เพื่อนฝูงเกือบทุกจังหวัดในภาคใต้ วัวหันเป็นที่ชื่นชอบของคนที่ชอบสังสรรค์ หากไม่ใช้วัวก็สามารถเปลี่ยนเป็นแพะหันก็ได้เช่นเดียวกัน สำหรับวัวหันที่ทำกันอยู่มีราคาตั้งแต่ 15,000-20,000 บาท