ทำความรู้จักโรค "เอ็มดีเอส" สาเหตุการเสียชีวิต "ทูตวีรชัย"

กรณีนายวีรชัย พลาศรัย เอกอัครราชทูตไทยประจำสหรัฐอเมริกา เสียชีวิตแล้วเมื่อเวลา 11.43 น. ของวันที่ 16 มีนาคม ตามเวลาในไทย หรือราวเที่ยงคืนกว่าของวันเดียวกันตามเวลาในสหรัฐ ขณะมีอายุ 58 ปี โดยมีกระแสข่าวว่านายวีรชัย  เป็นมะเร็งไขสันหลัง ก่อนที่จะได้รับการยืนยันในเวลาต่อมาว่านายวีรชัยเป็นโรคเอ็มดีเอส ซึ่งเป็นกลุ่มอาการผิดปกติของเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือดในไขสันหลังนั้น (อ่าน :‘วีรชัย พลาศรัย’ ทูตไทยประจำสหรัฐ เสียชีวิตแล้ว)

เมื่อวันที่ 16 มีนาคม ผู้สื่อข่าวรายงานว่า สำหรับโรคเอ็มดีเอสนั้น นายแพทย์ธงชัย เบญจเจริญวงศ์ กลุ่มงานพยาธิวิทยาคลินิกและกายวิภาค โรงพยาบาลชุมพรเขตรอุดมศักดิ์   ได้เขียนเกี่ยวกับโรค Myelodysplastic Syndrome (MDS) ระบุว่า  Myelodysplastic syndrome (MDS) เป็นกลุ่มโรคของเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือดที่มีเซลล์เม็ดเลือดลดลงและมีความผิดปกติในการสร้างเม็ดเลือดรวมกับความผิดปกติของ epigenetics

ขณะที่เว็บโรช (roche) ระบุว่า เอ็มดีเอส เป็นกลุ่มอาการผิดปกติของเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือด (stem cell) ในไขสันหลัง เซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือดเหล่านี้จะแบ่งตัวให้เซลล์ที่ยังเจริญเติบโตไม่เต็มที่ เรียกว่าบลาสเซลล์ (blast cells) เมื่อบลาสเซลล์เจริญเติบโตเต็มที่จะมีลักษณะเฉพาะซึ่งแบ่งออกเป็นเซลล์เม็ดเลือดสามประเภท คือ เซลล์เม็ดเลือดแดง เซลล์เม็ดเลือดขาว และเกล็ดเลือด สำหรับผู้ป่วยเอ็มดีเอสเซลล์ต้นกำเนิดจะทำงานผิดปกติ คือ ไม่สามารถผลิตเซลล์เม็ดเลือดและเกล็ดเลือดที่ทำงานปกติได้อย่างเพียงพอ ส่งผลให้เกิดอาการเจ็บป่วย

ผู้ป่วยเอ็มดีเอสจะสามารถพัฒนาไปเป็นมะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดเฉียบพลัน (acute leukemia) ได้ถึง 30% ซึ่งเป็นอันตรายต่อชีวิตมากกว่า

ในแต่ละปีมีผู้ป่วยรายใหม่ที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคเอ็มดีเอสประมาณ 87,000 รายทั่วโลก ในสหรัฐอเมริกาพบผู้ป่วยรายใหม่ประมาณ 10,000-20,000 รายต่อปี ส่วนประเทศไทยยังไม่มีการรวบรวมสถิติของผู้ป่วยโรคนี้อย่างเป็นการ

อาการของโรคเอ็มดีเอส
ผู้ป่วยโรคเอ็มดีเอสส่วนใหญ่จะไม่แสดงอาการ ณ เวลาที่ได้รับการวินิจฉัย และเนื่องจากโรคนี้เกิดจากภาวะของร่างกายที่มีเม็ดเลือดชนิดต่างๆ ต่ำกว่าปกติ ดังนั้นอาการแสดงจะขึ้นอยู่กับภาวะบกพร่องของเม็ดเลือดและเกล็ดเลือดของผู้ป่วย

เม็ดเลือดแดงต่ำ ผู้ป่วยจะมีอาการโลหิตจาง เหนื่อยง่ายอ่อนเพลีย ใจสั่น ปวดศีรษะ หงุดหงิด ผิวหนังซีดผิดปรกติ

เม็ดเลือดขาวต่ำ จะทำให้ผู้ป่วยติดเชื้อได้ง่ายกว่าคนปกติ มีไข้หรือเจ็บป่วยเรื้อรัง
เกล็ดเลือดต่ำ จะทำให้เกิดปัญหาเลือดออกง่าย เช่น ที่เหงือกและผิวหนัง ผิวหนังมีรอยฟกช้ำ เป็นจ้ำเลือด ถ้าเลือดออกที่จอตาก็จะทำให้บดบังการมองเห็น

สาเหตุการเกิดโรคเอ็มดีเอส
สาเหตุของการเกิดโรคเอ็มดีเอสในผู้ป่วยส่วนใหญ่นั้นยังไม่ทราบแน่ชัด โดยสภาพแวดล้อมที่มีสารพิษ สารเคมี และรังสีอาจเป็นปัจจัยที่ก่อให้เกิดโรคได้เช่นกัน อย่างไรก็ตาม สาเหตุที่ทราบแน่นอนก็คือ การได้รับรังสีและยาเคมีบำบัดในการรักษามะเร็งซึ่งพบได้ประมาณ 10-20% ของผู้ป่วย

อย่างไรก็ตามในส่วนของทูตวีรชัยนั้น ยังต้องรอผลการชันสูตรอย่างเป็นทางการอีกครั้ง เพื่อหาสาเหตุการเสียชีวิต

ขอบคุณข้อมูลจาก นายแพทย์ธงชัย เบญจเจริญวงศ์, เว็บโรช