รู้จักอาชีพ “ช่างภาพเด็กแรกเกิด” ศิลปินผู้สร้างความทรงจำแสนพิเศษ
ในช่วงเวลาสำคัญกับการเริ่มต้นของชีวิตใหม่ที่เปรียบเสมือน “ของขวัญล้ำค่า” ที่สุดของครอบครัว การเก็บบันทึกภาพความทรงจำในช่วงเวลานี้ จึงกลายเป็นสิ่งที่หลายครอบครัวให้ความสำคัญมากขึ้น “การถ่ายภาพเด็กแรกเกิด” จึงกลายเป็นอาชีพเฉพาะทางที่เกิดขึ้นในยุคนี้
แม้การถ่ายภาพจะเป็นสิ่งที่ใคร ๆ สามารถเข้าถึงและทำได้ง่าย แค่มีโทรศัพท์มือถือ หรือกล้องถ่ายรูป แต่การใช้บริการช่างภาพมืออาชีพที่สามารถถ่ายทอดความงดงามของช่วงเวลาเหล่านี้ผ่านเลนส์ได้อย่างสมบูรณ์แบบ นับเป็นทางเลือกที่ดีที่จะช่วยให้การบันทึกภาพความทรงจำแสนพิเศษนี้ มีทั้งความสวยงามและความหมายมากขึ้นยิ่งกว่าเดิม
“เจน” ฐิตารีย์ กิตยานพลักษณ์ หรือน้าเจนแห่ง Lunababy Photography ช่างภาพถ่ายภาพเด็กแรกเกิดมืออาขีพ ที่คร่ำหวอดอยู่กับการถ่ายภาพสมาชิกใหม่คนพิเศษของครอบครัวมากว่า 12 ปี จะมาช่วยเล่าเรื่องราวข้างหลังเลนส์ที่มีความบริสุทธิ์ไร้เดียงสาของเด็กน้อยที่เพิ่งจะลืมตามามองโลกเป็นภาพเบื้องหน้าให้เราได้รู้กันว่า การถ่ายภาพเด็กแรกเกิดโดยช่างภาพมืออาชีพนั้นเป็นอย่างไร
“เจน” ฐิตารีย์ กิตยานพลักษณ์ หรือน้าเจนแห่ง Lunababy Photography
นิยามความเป็นช่างภาพถ่ายภาพเด็กแรกเกิด
“ช่างภาพเด็กแรกเกิดคือช่างภาพที่จะช่วยเก็บภาพเจ้าตัวน้อย ซึ่งสามารถทำได้ตั้งแต่แรกเกิดเลย แบบ First Moment ในห้องคลอด ที่ต่างประเทศบางแห่งก็สามารถทำได้และมีเยอะด้วย แต่ถ้าสำหรับที่เมืองไทย ช่างภาพเด็กแรกเกิด น่าจะเรียกได้ว่าเป็นผู้ช่วยเก็บภาพทารกน้อยที่มีอายุตั้งแต่ 1 วัน ถึง 2 อาทิตย์” คุณเจนเริ่มต้นการสนทนาด้วยการกล่าวถึงนิยามของคำว่าช่างภาพเด็กแรกเกิด
แม้ว่าเธอเองก็ไม่สามารถระบุได้ชัดเจนว่าอาชีพนี้มีมายาวนานเพียงใด แต่สำหรับบริษัทที่ทำให้เธอได้เริ่มต้นก้าวเข้าสู่ความเป็น “ช่างภาพเด็กแรกเกิด” อย่างเต็มตัวก็คือบริษัทที่ประเทศสหรัฐอเมริกาที่ได้เริ่มดำเนินกิจการนี้มาตั้งแต่ปี 2007 ซึ่งเธอได้เล่าถึงที่มาที่ไปของการที่ทำให้เธอได้ทำงานนี้ให้ฟังต่อว่า “เริ่มต้นทำอาชีพนี้เมื่อประมาณปี 2013 ที่สหรัฐอเมริกา จริง ๆ เรามาเรียนต่อตั้งแต่ปี 2010 ด้วยความที่ต้องเรียนไปด้วย ทำงานไปด้วย ตอนแรก ๆ ก็ทำงานร้านอาหารเหมือนกับคนอื่น ๆ ที่ไปอยู่ต่างบ้านต่างเมืองทั่วไป แต่งานร้านอาหารค่อนข้างหนัก เลยเริ่มมองหาอาชีพอื่น จนกระทั่งมาสบโอกาสตอนที่ย้ายเมือง ด้วยความที่เราโตมากับครอบครัวที่เปิดร้านถ่ายรูปเป็นอาชีพหลัก เลยมีความคุ้นเคยกับการถ่ายภาพ จึงตัดสินใจมุ่งเป้าไปที่งานถ่ายภาพเป็นหลัก แล้วก็ได้รับการติดต่อจากบริษัท Bella Baby Photography เป็นบริษัทถ่ายรูปเด็กแรกเกิดในโรงพยาบาลของที่นั่น”
กว่าจะเป็นช่างภาพถ่ายภาพเด็กแรกเกิด
คุณเจนว่า แม้เธอจะเติบโตมากับครอบครัวที่เปิดร้านถ่ายรูป แต่ก็ไม่เคยทำงานเป็นช่างภาพจริงจังมาก่อน ที่ Bella Baby Photography จึงเป็นเหมือนโรงเรียนสอนถ่ายภาพและสอนถ่ายภาพเด็กแรกเกิดให้เธอโดยเฉพาะ
“ความที่เราเริ่มต้นจากการเป็นช่างภาพเด็กแรกเกิดในโรงพยาบาล สไตล์การถ่ายภาพจึงเน้นความเป็น Photo Journalism หรือการเล่าเรื่องที่เน้นไลฟ์สไตล์แบบให้ภาพเล่าเรื่อง เวลาถ่ายจะใช้แสงธรรมชาติในห้องที่โรงพยาบาลเลย และพยายามประดิษฐ์ให้น้อยที่สุด เพราะฉะนั้นจะแตกต่างจากภาพเด็กแรกเกิดที่เราคุ้นชิน ซึ่งกำลังเป็นที่นิยมอยู่ในเมืองไทย คือแบบที่พาลูกไปตามสตูดิโอสำหรับถ่ายภาพเด็กแรกเกิด แล้วเลือกธีม มีห่อผ้า ใส่คอสตูม จับเด็กมาโพสต์เท้าคาง หรือนอนตะแคงเป็นนางเงือก นอนก้นโด่งในคอสตูมไดโนเสาร์
Newborn Photo Session สำหรับฝรั่งนั้น พระเอกนางเอกของเรื่องคือเบบี๋ คุณพ่อคุณแม่จะไม่ซีเรียสว่าตัวเองจะหน้าบวม หัวฟู ผมยุ่ง หน้ามัน ปากลอก คิ้วหาย หรือใส่ชุดนอนอยู่ เพราะเขาเชื่อว่าเมื่อลูกโตขึ้น และได้มาเห็นภาพแรกเกิดของตัวเอง ลูกจะไม่ได้สนใจว่าแม่ทำไมอ้วนจัง หรือพ่อทำไมไม่ได้โกนหนวด ลูกจะรับรู้แค่ว่าพ่อกับแม่อยู่กับเขาในวันนั้นอย่างไร
สิ่งที่เราได้รับจากการทำงานในเวลานั้นก็เรียกว่าได้รับการเทรนทุกอย่าง เริ่มตั้งแต่การเดินไปเคาะประตูห้องคนไข้ที่โรงพยาบาล เขาจะสอนกระทั่งการแนะนำตัว การแต่งกาย เพราะเราต้องไม่ลืมว่า เด็กแรกเกิดและคุณแม่หมาด ๆ คือกลุ่มคนที่ทั้งบอบบางและเปราะบาง ไม่ใช่ว่าใครที่ถ่ายรูปสวย ถ่ายรูปเป็น จะสามารถเดินไปอุ้ม ไปจับลูกคนอื่นมาถ่ายรูปได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในอเมริกานั้น มีการฟ้องร้องกันตลอด คนที่จะทำงานในสายนี้ได้ จึงจำเป็นต้องได้รับการเทรนมาเป็นอย่างดี ว่าควรต้องอุ้มหรือจับเด็กอย่างไร ส่วนไหนสำคัญ ส่วนไหนบอบบาง วิธีการห่อเด็กเบื้องต้นด้วยผ้าอ้อมของโรงพยาบาลทำอย่างไร ซึ่งเขาก็สอนให้หลายวิธี สุดท้ายแล้ว เราจะเลือกวิธีใดวิธีหนึ่งมาเป็นวิธีที่เราใช้กับทุกคนจนชำนาญ”
อีกหนึ่งสิ่งสำคัญที่คุณเจนถูกสอนและนำมาปฏิบัติอย่างเคร่งครัดมาโดยตลอดระยะเวลาการเป็นช่างภาพถ่ายภาพเด็กแรกเกิดคือ ระหว่างทำงาน ทุก ๆ การเคลื่อนไหวไม่ว่าจะจับ เลื่อน อะไรก็ตาม เธอต้องพูดสิ่งที่จะทำออกมาให้คุณพ่อคุณแม่ของทารกน้อยได้รับทราบอยู่เสมอเพื่อความอุ่นใจ และได้รู้ว่าเธอกำลังทำสิ่งใดกับสมบัติล้ำค่าทางใจของพวกเขาบ้าง
คุณเจนเล่าต่อว่า ตลอดระยะเวลาเกือบ 4 ปีที่ได้เป็นช่างภาพถ่ายภาพเด็กแรกเกิดอยู่ที่อเมริกานั้น เธอได้เรียนรู้อะไรมากมาย ไม่เว้นกระทั่งเรื่องของการผูกริบบิ้น เพราะการเป็นช่างภาพถ่ายภาพเด็กแรกเกิดต้องไรท์ซีดีใส่กล่องผูกโบว์ให้ลูกค้า ดังนั้นทุกรายละเอียดจึงมีความสำคัญไม่แพ้กัน
ความแตกต่างของคุณพ่อคุณแม่ชาวต่างชาติกับคุณพ่อคุณแม่คนไทย
การถ่ายภาพเด็กแรกเกิดที่สหรัฐอเมริกากับเมืองไทยนั้น คุณเจนว่า มีความแตกต่างกันอย่างชัดเจนเป็นอย่างมาก “สิ่งแรกที่เห็นได้ชัดเลยก็คือ คำว่าแรกเกิดสำหรับฝรั่งคือแรกเกิดจริง ๆ วันสองวันแรกในโรงพยาบาลนั่นคือแรกเกิด ฝรั่งจะชอบความเป็นธรรมชาติ ชอบสไตล์ภาพที่เล่าเรื่อง เพื่อว่าในอนาคตจะได้มีเรื่องให้เล่า ด้วยความที่เราเข้าไปถ่ายให้ในห้องของโรงพยาบาล ดังนั้นเราจะใช้เวลาอยู่ในแต่ละห้องไม่เกิน 20 นาที และควรถ่ายให้ได้มุมภาพที่หลากหลาย และคำว่า Newborn Photo Session สำหรับฝรั่งนั้น พระเอกนางเอกของเรื่องคือเบบี๋ คุณพ่อคุณแม่จะไม่ซีเรียสว่าตัวเองจะหน้าบวม หัวฟู ผมยุ่ง หน้ามัน ปากลอก คิ้วหาย หรือใส่ชุดนอนอยู่ เพราะเขาเชื่อว่าเมื่อลูกโตขึ้น และได้มาเห็นภาพแรกเกิดของตัวเอง ลูกจะไม่ได้สนใจว่าแม่ทำไมอ้วนจัง หรือพ่อทำไมไม่ได้โกนหนวด ลูกจะรับรู้แค่ว่าพ่อกับแม่อยู่กับเขาในวันนั้นอย่างไร
“อีกอย่างคือฝรั่งจะไม่ให้ความสำคัญเรื่องการรีทัชรูป อาจจะด้วยราคาแพ็กเกจที่ไม่ได้แพงมาก และการถ่ายภาพแบบไลฟ์สไตล์ตามที่ได้ระบุไว้ เขาเข้าใจว่า มันจะไม่ได้มีการรีทัชอะไร โดยเฉพาะร่องรอยพวกรอยช้ำหรือรอยข่วน เพราะเขามองว่า ทุกร่องรอยคือเรื่องราว
“ขณะที่เมืองไทย บอกเลยว่าแตกต่างกันโดยสิ้นเชิง เช่น คนไทยมองว่าเด็กแรกเกิดวันสองวันแรกอาจจะยังตัวเหี่ยว มีร่องรอยเขียวช้ำ หรือรอยข่วนอันเกิดจากเครื่องมือของแพทย์ขณะทำคลอด ถ้าถ่ายรูปตั้งแต่ 1-2 วันแรกรูปจะไม่สวย ดังนั้นส่วนใหญ่จึงชอบที่จะออกจากโรงพยาบาลแล้วค่อยอุ้มลูกไปถ่ายแบบจัดเต็มที่สตูดิโอตอนลูกอายุประมาณ 2 อาทิตย์หรือหนึ่งเดือนไป ซึ่งจริง ๆ แล้วหากสังเกตให้ดีจะเห็นว่า หน้าของเด็กที่เกิดออกมา เขาจะมีความเปลี่ยนแปลงไปในแต่ละวัน
“สำหรับเราในฐานะช่างภาพที่เป็นแม่คนด้วย การถ่ายรูปลูกเก็บไว้ ไม่ว่าจะเป็นความคิดแบบฝรั่งหรือคนไทย ถือว่าเป็นเรื่องดีทั้งหมด หลังจากกลับจากอเมริกามาอยู่ประเทศไทย และยึดอาชีพถ่ายภาพเด็กแรกเกิด พร้อมเปิดเพจของตัวเองอย่างเต็มตัว เราก็เริ่มปรับสไตล์การถ่าย จากเดิม เราจะไม่ได้เตรียมอะไรไปเลย ถือแค่กล้องถ่ายรูปเข้าห้องไปแค่นั้น ผ้าห่อตัวที่ถ่ายในสมัยแรกก็คือผ้าห่อตัวของโรงพยาบาล แต่ทุกวันนี้มีผ้าห่อตัวที่ใช้ในการถ่ายรูปโดยเฉพาะมาใช้ถ่ายในโรงพยาบาลด้วย รวมถึงมีพร็อพและเครื่องประดับตกแต่งต่าง ๆ มาเสริมเพิ่มความน่ารัก ที่สำคัญคือรูปในเมืองไทยต้องผ่านการรีทัชปรับแต่งภาพให้ออกมาดูดี”
อาชีพนี้เป็นงานที่สร้างความประทับใจให้ตัวเองได้ในทุกวัน โดยมากภาพที่เราได้เห็นในแต่ละวันหลังจากที่ทำภาพและส่งภาพถ่ายเด็กน้อยทั้งหลายให้กับคุณพ่อคุณแม่แล้ว คือ 80% หลังจากที่ดูภาพถ่ายแล้ว คุณแม่จะร้องไห้ เรียกได้ว่าเป็นการทำงานที่เราเองก็น้ำตาไหลทุกวัน แต่เป็นน้ำตาของความปลื้มใจ น้ำตาของคุณแม่ทุกคนที่ร้องให้กับภาพถ่ายของเรา ก็คือน้ำตาแห่งความสุข
ข้อควรระวังของการถ่ายภาพเด็กแรกเกิด
คุณเจนยังเล่าถึงข้อควรระวังในการถ่ายภาพเด็กแรกเกิดไว้ด้วยว่า สิ่งสำคัญที่ต้องคำนึงเป็นอย่างแรกคือเรื่องความปลอดภัย และความสะอาด “การจัดการดูแลเด็กอย่างปลอดภัยมีความสำคัญมาก ต้องรู้จักวิธีการอุ้ม การห่อตัว หรือแม้แต่ตอนที่เด็กร้องไห้ ก็ต้องมีวิธีการปลอบโยน นอกจากนั้นยังมีเรื่องของการจัดการอารมณ์ของคุณแม่ด้วย เพราะส่วนใหญ่คุณแม่หลังคลอดมักมีอารมณ์อ่อนไหวและเปราะบางมาก เคยเจอบางคนร้องไห้ตลอดเวลา ดังนั้นช่างภาพเด็กแรกเกิดต้องเตรียมพร้อมที่จะรับมือกับสถานการณ์แบบนี้ด้วย
ส่วนการถ่ายภาพเด็กแรกเกิดมีความยากมากแค่ไหน สำหรับเรา ความยากมักมาจากผู้ปกครองหรือคนรอบตัวมากกว่า โดยเฉพาะครอบครัวที่มีพี่คนโตที่เขายังไม่เป็นเด็กโตและคุณพ่อคุณแม่อยากให้ถ่ายรูปกับน้อง บางคนจะไม่ชอบหรือกลัวคนแปลกหน้า ช่างภาพต้องมีวิธีการจัดการและพร้อมที่จะรับมือกับสิ่งที่อาจเกิดขึ้นเหล่านี้”
ยิ้มทั้งน้ำตา เรื่องราวดี ๆ ที่มีทุกวันของการเป็นช่างภาพถ่ายภาพเด็กแรกเกิด
กว่า 12 ปีกับการเป็นช่างภาพถ่ายภาพเด็กแรกเกิด โดยเกือบ 4 ปีแรกกับการเริ่มต้นการทำงานอาชีพนี้ที่สหรัฐอเมริกา และอีก 8 ปีจนถึงปัจจุบันนี้ที่เมืองไทย คุณเจนว่า เธอผ่านการอุ้มเด็กมาแล้วมากกว่า 3,000 คน ภาพถ่ายเด็กแรกเกิดโดยฝีมือคุณเจนนั้นจะเน้นเรื่องของความอบอุ่น เป็นธรรมชาติ แม้จะมีการจัดท่าทางแต่ก็จะยังคงให้ดูเป็นธรรมชาติมากที่สุด
ทั้งนี้ คุณเจนได้บอกเล่าถึงความประทับใจกับการทำอาชีพที่เปรียบเสมือนสื่อกลางในการบันทึกความทรงจำล้ำค่าของเหล่าคุณพ่อคุณแม่หลากหลายครอบครัวไว้ว่า
“อาชีพนี้เป็นงานที่สร้างความประทับใจให้ตัวเองได้ในทุกวัน โดยมากภาพที่เราได้เห็นในแต่ละวันหลังจากที่ทำภาพและส่งภาพถ่ายเด็กน้อยทั้งหลายให้กับคุณพ่อคุณแม่แล้ว คือ 80% หลังจากที่ดูภาพถ่ายแล้ว คุณแม่จะร้องไห้ เรียกได้ว่าเป็นการทำงานที่เราเองก็น้ำตาไหลทุกวัน แต่เป็นน้ำตาของความปลื้มใจ น้ำตาของคุณแม่ทุกคนที่ร้องให้กับภาพถ่ายของเรา ก็คือน้ำตาแห่งความสุข
ในแต่ละวันที่เราได้ถ่ายภาพเด็กแรกเกิด จะต้องมีคุณแม่อย่างน้อยหนึ่งครอบครัว ที่เดินช้า ๆ ประคองท้องตัวเองที่ยังเจ็บอยู่เข้ามาหา พร้อมกับสวมกอดเราพูดกับเราว่า ขอบคุณที่ช่วยมาบันทึกความทรงจำที่แสนจะมีค่าของครอบครัวเขา ซึ่งจะเป็นสมบัติที่เขาหวงแหนตลอดไป การได้เห็นภาพของคนที่ให้เราถ่ายภาพให้มีความสุขมากเท่าไร เราก็ยิ่งรู้สึกมีความสุขไปกับเขาด้วย และยิ่งรู้สึกมีความสุขมากกว่าเป็นร้อยเท่า ถ้าจะมีงานไหน ที่จะมอบความรู้สึกแบบนี้ให้เราได้ทุกวัน ก็คงเป็นงานนี้แหละค่ะ”
คุณเจนกล่าวจบลงพร้อมกับรอยยิ้มเบา ๆ ก่อนที่เธอจะขอตัวไปปฏิบัติหน้าที่เป็นผู้ถ่ายทอดความทรงจำสำคัญให้กับเหล่าคุณพ่อคุณแม่ทั้งหลายต่อไป
ภาพ : ฐิตารีย์ กิตยานพลักษณ์
เรื่อง : EnJoy