ดาราศาสตร์ คอนเฟิร์ม 'ดาวแมว'มีจริงๆ ชี้ เมื่อคิดถึงน้องที่จากไป ต้องมองท้องฟ้าทางนี้
ดาราศาสตร์ คอนเฟิร์ม ‘ดาวแมว’ มีจริงๆ ชี้ เมื่อคิดถึงน้องที่จากไป ต้องมองท้องฟ้าทางนี้
ระยะหลังนี้ เจ้าของสัตว์เลี้ยงมักมีคำพูดติดปากเมื่อสัตว์แสนรักของตัวเองตายว่า ให้ไปอยู่บนดาวนะ เช่นคนเลี้ยงแมว พอแมวตายก็บอกว่าให้ไปอยู่บนดาวแมว
มติชนออนไลน์ จึงไปขอสัมภาษณ์นายวิมุติ วสะหลาย กรรมการวิชาการของสมาคมดาราศาสตร์ไทย ซึ่งทีมงานทราบมาว่าเป็นทาสแมวตัวยง ว่า ดาวแมวมีจริงไหม
“มี และไม่มี” นายวิมุติตอบสั้นๆ และตามมาด้วยคำอธิบายยืดยาว
“เวลาพูดถึงดาวบนฟ้า อาจมีความหมายได้หลายทาง อาจหมายถึง ดาวฤกษ์ ซึ่งเป็นดาวแบบดวงอาทิตย์เป็นดวงๆ ที่มีอยู่นับล้านดวงบนท้องฟ้า หลายดวงก็มีชื่อเรียก เช่น ดาวโจร ดาวเหนือ เป็นต้น หรือไม่ก็อาจหมายถึงกลุ่มดาว ที่บนท้องฟ้ามีอยู่ 88 กลุ่ม มีชื่อเรียกตามรูปร่างต่างๆ”
“ถ้าเราไปดูรายชื่อกลุ่มดาวทั้ง 88 กลุ่ม จะเห็นว่ามีกลุ่มดาวชื่อสัตว์อยู่มาก เช่น หมีใหญ่ หมาใหญ่ หมาเล็ก หมาจิ้งจอก กิ้งก่า งู ปลา ปู อีกทั้งสัตว์ประหลาดก็มีอีกหลายตัว แต่แมวเหมียวไม่มี มีแต่ญาติแมว”
กลุ่มดาวสามกลุ่มนี้คือ 1.กลุ่มดาวแมวป่า (Lynx) กลุ่มดาวสิงโต (Leo) และกลุ่มดาวสิงโตเล็ก (Leo Minor)
“ชื่อแมวป่า มาจากชื่อภาษาละตินว่า Lynx” นายวิมุติอธิบายพลางชี้แผนที่ให้ดูตำแหน่งกลุ่มดาวแมวป่าที่มองแทบไม่เห็นดาวสว่าง
ลิงซ์เป็นแมวจำพวกหนึ่ง อาศัยในเขตหนาว พบทั้งในแคนาดา ยุโรป และตอนเหนือของเอเชีย รูปร่างบึกบึน ขนปลายหูยื่นยาว หน้าตาออกไปทางผู้ร้ายสักหน่อย ไม่ได้น่ารักแบบแมวบ้าน
มาถึงกลุ่มดาวสิงโต มีชื่อในภาษาละตินว่า Leo ถึงกลุ่มนี้ทีมงานพอจะร้องอ๋อ เพราะดูง่าย รูปร่างสวยเหมือนสิงโตจริงๆ
อีกกลุ่มดาวหนึ่งคือ กลุ่มดาวสิงโตเล็ก เขียนเป็นละตินว่า Leo Minor อยู่ระหว่างกลุ่มดาวสิงโตกับกลุ่มดาวหมีใหญ่ มองยากพอๆ กับกลุ่มดาวแมวป่า
“ทำไมไม่มีกลุ่มดาวแมว” ทีมงานถามต่อ
“มันเคยมีนะ แต่หายไปแล้ว”
“ช่วงศตวรรษที่ 18 นักดาราศาสตร์ชาวฝรั่งเศสชื่อ เฌโรม ลาล็องด์ ซึ่งก็เป็นคนรักแมวเหมือนกัน เขารับไม่ได้ที่ไม่มีกลุ่มดาวแมวอยู่บนฟ้า จึงตั้งกลุ่มดาวแมวขึ้นมาเองเสียเลย มีชื่อในภาษาละตินว่า Felis กลุ่มดาวนี้อยู่ระหว่างกลุ่มดาวเครื่องสูบลมกับกลุ่มดาวไฮดรา ปรากฏในแผนที่ดาวเป็นครั้งแรกในปี 1805 กลุ่มดาวแมวเป็นที่ยอมรับอยู่ร่วมศตวรรษ ถ้าเราไปเปิดดูแผนที่ดาวที่ตีพิมพ์ในช่วงศตวรรษที่ 18 ก็จะเห็นกลุ่มดาวแมวนี้ด้วย
แต่เพราะอะไรก็ไม่รู้นะ ในการกำหนดกลุ่มดาวมาตรฐานสากลซึ่งจัดขึ้นโดยสหพันธ์ดาราศาสตร์สากลในปี 2473 กลุ่มดาวแมวกลับหลุดโผ ไม่ได้เป็นกลุ่มดาวมาตรฐาน ชื่อของกลุ่มดาวแมวจึงกลายเป็นอดีตไปนับแต่นั้นมา
แม้ชื่อกลุ่มดาวแมวจะไม่มีอีกแล้ว แต่ชื่อ Felis ยังคงอยู่บนฟ้า เมื่อ พ.ศ.2561 นี้เอง สหพันธ์ดาราศาสตร์สากล ได้นำชื่อ Felis ไปตั้งให้แก่ดาวฤกษ์ดวงหนึ่งที่เคยอยู่ในกลุ่มดาวแมวมาก่อน ดาวดวงนั้นคือ เอชอาร์ 3923 ปัจจุบันอยู่ในพื้นที่ของกลุ่มดาวงูไฮดรา
ดาวดวงนี้แหละ ดาวแมว
ทีนี้ คนรักแมวจะได้รู้เสียทีว่า เมื่อใดที่คิดถึงแมวที่จากไป จะต้องมองไปที่ดาวดวงใด
“ดาวดวงนี้มันจางมาก ดูยาก ถ้าฟ้าไม่มืดจริงก็หาไม่เจอ ถ้าหาไม่เจอก็มองไปที่กลุ่มดาวงูไฮดราแทน” นายวิมุติกล่าวเสริม