เปิดที่มา "11.11" ต้นกำเนิดจาก "คนโสด" สู่เทศกาลลดราคาทั่วโลก

Highlight

ฝั่งตะวันตก อาจจะตื่นเต้นกับเทศกาล “Black Friday” แต่ถ้าฝั่งเอเชียบ้านเรา ต้องนี่เลย “11.11”

เห็นได้จากยอดขายที่เพิ่มขึ้นในแต่ละปี อย่างปี 2019 Alibaba ก็ประกาศทุบสถิติยอดขายใหม่ ภายในเวลาไม่เกิน 2 นาที หลังจากลั่นระฆังเริ่มเทศกาล 11.11 มีรายได้แล้ว ราว 4.3 หมื่นล้านบาท
และเมื่อปี 2019 Alibaba ได้รายงานยอดขายออนไลน์รวม $38,400 ล้านดอลลาร์ หรือ ประมาณ 1,164,672 ล้านบาท ถือว่าประสบความสำเร็จอย่างต่อเนื่อง

ต้นกำเนิดจาก “วันแห่งความโสด” สู่พลังแห่ง “กำลังซื้อ”

ที่ประเทศจีน มี “วันแห่งคนโสด” 11 พฤศจิกายน ของทุกปี ที่ริเริ่มจากวันจบการศึกษาของนักศึกษาจีน จากมหาวิทยาลัยนานจิง เมื่อปี 1993 ที่หยิบยกความพิเศษของตัวเลขวันที่ 11 และเดือน 11 เพื่อสื่อถึงความโดดเดี่ยวเดียวดายไร้คู่ เปรียบได้กับการต่อต้านวันวาเลนไทน์นั่นเอง

ความเหงาไม่เคยปราณีใคร ทำให้คนโสดจำนวนมาก คือ กำลังซื้อสำคัญ และเป็นจุดเริ่มต้นที่บริษัทอีคอมเมิร์ซรายใหญ่ของจีน Alibaba เห็นความสำคัญของวันนี้ จากยอดขายสินค้าออนไลน์ที่ทะลุหลายร้อยล้านเมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน 2011 ภายในวันเดียว เกือบเท่ากับ Cyber Monday ของฝั่งตะวันตก ที่ยอดช้อปออนไลน์พุ่งสูงหลัง Black Friday ของทุกปี

หลังจากนั้นในปี 2009 ผู้ที่ถือได้ว่าเป็นคนคิดค้นวันช้อปปิ้งคนโสดจีน 11.11 อย่างเป็นทางการคือ “แดเนียล จาง” ประธานและซีอีโอของ Alibaba ในปัจจุบัน

จากจุดเริ่มต้นของการทำ 11.11 ใน Tmall แพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซของ Alibaba ในยุคนั้น โดยเทศกาลลดราคากระหน่ำในวันช้อปปิ้งคนโสดจีนทำให้ Tmall ทำยอดขายในวันเดียวได้ถึง 52 ล้านหยวน มากกว่าที่เคยทำในช่วงเวลาปกติ 10 เท่า
ส่วนในปัจจุบันเรียกได้ว่า 11.11 ประสบความสำเร็จอย่างมาก เพราะทุกแพลตฟอร์มของ Alibaba สามารถทำยอดขายได้ถึง 1 ล้านล้านบาทในเวลาเพียง 24 ชั่วโมง

แล้วฝั่งตะวันตก ?
ในวัฒนธรรมตะวันตก มีวัน “Black Friday” (วันหลังจากวันขอบคุณพระเจ้า ซึ่งก็คือ พฤหัสที่ 4 ของเดือนพฤศจิกายน) ซึ่งเป็นวัฒนธรรมมาอย่างยาวนานว่าห้างร้านต่างๆ จะลดราราคาเป็นพิเศษ โดยส่วนมากผู้บริโภคก็จะเตรียมตัวซื้อสินค้าเพื่อเตรียมเอาไว้มอบกันเป็นของขวัญในเทศกาลคริสมาสต์ และการลดราคานั้น ลดจริงจัง ดังนั้น เราจึงเห็นภาพข่าวต่างประเทศที่คนไปแย่งซื้อสินค้ากันประหนึ่งซอมบี้บุกเมือง อีกทั้งช่วงใกล้ๆ นี้โฆษณาฝรั่งจึงเริ่มมีโฆษณาคริสมาสต์จากแบรนด์ดังมาให้เราเห็นกันแล้ว

ต่อมาเมื่อถึงยุคของการค้าขายอี คอมมิร์ซ แค่ Black Friday อย่างเดียวดูจะไม่พอ ปีค.ศ. 2005 นักการตลาดออนไลน์ในซีกตะวันตก จึงรวมตัวกันสร้างวัน “Cyber Monday” วันจันทร์ต่อมาอีกวัน ซึ่งเป็นวันจันทร์แรกต่อมานั่นแหละ เรียกได้ว่าถ้าหากว่า วันศุกร์ที่ผ่านมาชอปไม่ทันคนอื่นเขา ยังไม่ได้ของที่ถูกใจ หรือมีภารกิจไม่สามารถไปซื้อของที่ร้านค้าแบบดั้งเดิมได้ ก็มีชอปปิงออนไลน์เป็นทางเลือกอีกหนึ่ง ในมุมผู้ค้า ถ้าหากว่าสินค้าที่กระหน่ำเซลล์ในวันศุกร์ยังไม่หมด ก็เอามาจัดโปรโมชันอีกยกในวันจันทร์ได้อีก

แต่ไม่ใช่แค่ประเทศจีนเท่านั้น เทศกาลช้อปปิ้งวันคนโสดในปีนี้ (11.11) เริ่มต้นเปิดตัวในปี 2552  ซึ่งอัตราเติบโตขึ้นทุกปี โดยหลายประเทศทั่วโลกต่างจัดแคมเปญสำหรับนักช้อปรวมถึงไทย แต่สำหรับอาลีบาบา ถือเป็นแคมเปญที่ประสบความสำเร็จมาก เมื่อเทียบกับ มันแบล็ก มันเดย์ และไซเบอร์ มันเด ของสหรัฐ อาลีบาบาทำยอดขายมากกว่าทั้ง 2 แคมเปญรวมกันถึง 2 เท่า

ห้างร้านค้าปลีกออนไลน์หลายเจ้าทั้งฝั่งตะวันออกและตะวันตก ใช้จุดขายของวันคนโสดนี้ กระตุ้นการจับจ่าย และทำให้ “วันคนโสด” กลายเป็นธรรมเนียมปฏิบัติสำหรับผู้ที่รักการช้อปปิ้งออนไลน์ทั่วโลกไปในที่สุด

โจนาธาน เฉิง หัวหน้าฝ่ายค้าปลีกของจีนที่ Bain & Co.  เปิดเผยว่า “ในอดีตแคมเปญ 11.11 สามารถชี้วัดที่แม่นยำตัวหนึ่งในอุตสาหกรรมค้าปลีกและกำลังซื้อของประชาชน แต่สำหรับปีนี้มีปัจจัย โควิด-19 เข้ามา คุณต้องมองไปที่ประเทศจีนเป็นที่แรกที่กำลังฟื้นตัวจากโรคระบาด ก็จะสามารถชี้วัดประเทศอื่นๆ ได้ เช่นกัน”