อินโดนีเซียแก้แบบเรียนประวัติศาสตร์ นักวิชาการชี้ เป็นการ ‘ฟอกขาวเผด็จการ’ คาดอาจไร้เหตุการณ์สังหารหมู่ปี 1998
รัฐบาลอินโดนีเซียเตรียมแก้ไขแบบเรียนประวัติศาสตร์ เพื่อเสริมสร้างอัตลักษณ์ของชาติ แต่คาดว่า อาจไร้ ‘เหตุสังหารหมู่ปี 1998’ เพื่อฟอกขาวผู้เกี่ยวข้องในเหตุการณ์อย่าง ซูฮาร์โต (Suharto) อดีตผู้นำ และปราโบโว ซูเบียนโต (Prabowo Subianto) ประธานาธิบดีคนปัจจุบัน โดยนักวิชาการชี้ แบบเรียนใหม่ ไม่ต่างจาก ‘โฆษณาชวนเชื่อ’ ให้ผู้กระทำความผิด
ฟาดลี ซอน (Fadli Zon) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม เปิดเผยว่า รัฐบาลอินโดนีเซียที่นำโดยปราโบโว วางแผนสร้างซีรีส์แบบเรียนประวัติศาสตร์ใหม่รวมทั้งสิ้น 10 เล่ม โดยมีจุดมุ่งหมายเล่าเรื่องราวของชาวอินโดนีเซียเป็นศูนย์กลาง และเสริมสร้างอัตลักษณ์ของประเทศ ซึ่งคาดว่า อาจเสร็จสิ้นในวันที่ 17 สิงหาคม 2025 ซึ่งตรงกับวันครบรอบ 80 ปีที่อินโดนีเซียได้รับเอกราช
“ประวัติศาสตร์จะต้องถูกจารึกอย่างถูกต้อง” ฟาดลีให้สัมภาษณ์กับ Reuters ถึงประเด็นแบบเรียนใหม่ พร้อมย้ำว่า ทั้งเขาและปราโบโวจะไม่เกี่ยวข้องกับกระบวนการแก้ไขแบบเรียนประวัติศาสตร์
แม้รัฐบาลยืนยันว่า แบบเรียนดังกล่าวผ่านการตรวจสอบจากผู้เชี่ยวชาญ และนักวิชาการมากกว่า 100 คนทั่วอินโดนีเซีย โดยเฉพาะการแก้ไขเพิ่มเติมในช่วงเวลาก่อนประวัติศาสตร์ ช่วงอาณานิคม และประวัติศาสตร์ร่วมสมัย แต่มีหลายฝ่ายตั้งข้อสังเกตว่า การแก้ไขแบบเรียนในครั้งนี้อาจลบล้างประวัติศาสตร์ดำมืดของประเทศอย่างเหตุการณ์สังหารหมู่ในปี 1998
การจลาจลปี 1998 ถือเป็นต้นตอสำคัญที่ทำให้ระบอบซูฮาร์โตล่มสลาย แต่ขณะเดียวกันเหตุการณ์ดังกล่าวก็เต็มไปด้วยการละเมิดสิทธิมนุษยชน โดยคาดว่า มีประชาชนถูกเผาเสียชีวิต 1,200 ราย ยังไม่รวมร่องรอยความเสียหายของบ้านเรือนราว 8,500 หลัง ขณะที่หญิงชาวจีนราว 400 รายถูกล่วงละเมิดทางเพศจากความรุนแรงในครั้งนั้น
แม้ญาติผู้เสียชีวิตมีความพยายามเรียกร้องความยุติธรรม ทว่าคดีดังกล่าวกลับไม่ได้รับการสะสาง เพราะผู้กระทำความผิดมีอำนาจและบทบาททางการเมือง เช่น ปราโบโวที่เคยถูกกล่าวหาว่า เขาอยู่เบื้องหลังเหตุการณ์ครั้งนั้น โดยเป็นผู้ออกคำสั่งให้ลักพาตัวนักศึกษาที่ออกมาชุมนุม แต่เขาปฏิเสธมาโดยตลอด
อัสวี วาร์แมน อดัม (Asvi Warman Adam) นักประวัติศาสตร์จาก National Research and Innovation Agency แสดงความคิดเห็นว่า นักวิชาการควรออกมาเรียกร้องให้รัฐสภาตรวจสอบแบบเรียนประวัติศาสตร์ชุดใหม่ เพราะเปรียบเสมือนการโฆษณาชวนเชื่อจากรัฐบาลของปราโบโว โดยเชื่อว่า ผู้นำคนนี้จะลบเหตุการณ์สังหารหมู่ปี 1998 ที่เชื่อมโยงกับเขาออก และสร้างความชอบธรรมให้กับซูฮาร์โต โดยรัฐบาลมีแผนการยกย่องให้จอมเผด็จการเป็น ‘วีรบุรุษของชาติ’ หลังปราโบโวยังออกโรงชื่นชมซูฮาร์โตในฐานะพ่อตาอย่างเปิดเผย
ด้าน เมด ซูปริอัตมา (Made Supriatma) นักวิจัยจาก ISEAS-Yusof Ishak Institute in Singapore วิเคราะห์ว่า แบบเรียนประวัติศาสตร์นี้อาจได้รับแรงบันดาลใจจากแบบเรียน The National History of Indonesiaในยุคของซูฮาร์โตเมื่อปี 1975 ที่ประกอบด้วยหนังสือทั้งหมด 6 เล่มที่บิดเบือนประวัติศาสตร์และยกย่องเชิดชูกองทัพ
ทว่านักวิชาการที่อยู่ในโปรเจกต์แบบเรียนใหม่ปฏิเสธผ่าน Reuters ว่า ไม่มีการแทรกแซงจากรัฐบาล โดยที่เนื้อหาอย่างเหตุการณ์การลักพาตัวและทรมานนักศึกษาในปี 1998 จะปรากฏในหนังสือด้วย พร้อมกับย้ำว่า ซีรีส์หนังสือจะพูดถึงเหตุการณ์สังหารหมู่คอมมิวนิสต์ในปี 1965-1966 ที่นำโดยกองทัพและผู้นำมุสลิมด้วยเช่นกัน
ขณะเดียวกันฟาดลีย้ำว่า หนังสือจะไม่ลงรายละเอียดการสังหารหมู่ปี 1965 มาก เนื่องจากเหตุการณ์ครั้งนั้นยังเป็นที่ถกเถียงอยู่ เพราะปฏิเสธไม่ได้ว่า ไม่ว่าจะผ่านไปนานแค่ไหน ซูฮาร์โตก็ยังคงได้รับการยกย่องจากคนทั่วไปว่า เป็นฮีโร่ของชาติอยู่เสมอ
อ้างอิง
https://thediplomat.com/2023/05/the-unresolved-legacy-of-the-may-1998-riots-in-indonesia/
https://x.com/seatodaynews/status/1920425949986001294
https://www.abc.net.au/news/2023-05-27/25-years-on-victims-1998-violence-fight-for-justice/102381372