อะไรอยู่ในหนอกของเจ้าอูฐที่ทำให้มันอยู่รอดได้นับสัปดาห์แม้ไม่ได้กินอะไรเลย ?
LIFE : My hump My hump อะไรอยู่ใน My hump? มาร่วมกันไขความลับของอูฐ สัตว์สุดทรหด กับหนอกที่ไม่ได้มีน้ำอยู่ข้างในอย่างที่ทุกคนคิด!
ก่อนอื่น ขอเล่าประวัติเจ้าอูฐก่อน อูฐเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในวงศ์เดียวกับ อัลปากา (Alpaca) และยามา หรือลามะ (Llama) ในปัจจุบัน มีอูฐอยู่เพียงแค่สองสายพันธุ์คือ อูฐหนอกเดียว หรือ Arabian Camel (Camelus Dromedarius) ซึ่งมีถิ่นฐานอยู่ในออสเตรเลียและตะวันออกกลาง ส่วนอูฐสองหนอก (เอ้ย หนองจอก เอ้ยสองหนอก เอ้ย ถูกแล้ว!!) หรือ Bactrian Camel (Camelus Bactrianus) เป็นอูฐที่อาศัยอยู่ในเอเชียกลาง
ถึงแม้ว่าอูฐทั้งสองสายพันธุ์จะอาศัยอยู่คนละพื้นที่ และมีจำนวนหนอกไม่เท่ากัน แต่จริง ๆ แล้วหนอกของมันก็ทำหน้าที่คล้ายกัน ซึ่งเราเชื่อว่า ทุกคนต้องเคยสงสัยกันอยู่บ้างว่า ทำไมอูฐต้องมีหนอก และข้างในนั้นมีอะไรกันแน่?
เอาไว้กักเก็บน้ำหรือเปล่า?
จริง ๆ แล้ว… ไม่ใช่เลยครับท่านผู้ชม เพราะข้างในหนอกคือก้อนไขมันขนาดใหญ่ ซึ่งอูฐก็เป็นสัตว์ชนิดเดียวที่เก็บไขมันทั้งหมดไว้ในจุด ๆ เดียว โดยหนอกแต่ละอันสามารถจุไขมันได้มากถึง 36 กิโลกรัม! และหากไม่มีอาหาร พวกมันก็สามารถอยู่รอดได้เป็นอาทิตย์ ๆ หรือเป็นเดือน ๆ เพราะว่าไขมันเหล่านี้มีทั้งกรดไขมัน วิตามิน และแร่ธาตุอยู่เป็นจำนวนมาก
และการมีแหล่งอาหารฉุกเฉินอยู่ภายในหนอกนี่เอง ก็เป็นวิวัฒนาการที่ช่วยให้พวกมันรอดพ้นจากสภาพอากาศอันโหดร้ายในยุคน้ำแข็งมาได้ นักวิทยาศาสตร์ระบุว่า เมื่อประมาณ 3.5 ล้านปีที่แล้ว บรรพบุรุษของอูฐที่เราเห็นอยู่ทุกวันนี้ อาศัยอยู่ในทุ่งหิมะแถบอาร์กติก ถึงแม้จะฟังดูขัดกับภาพลักษณ์ที่เราคุ้นเคย แต่ในปี 2013 นักวิจัยก็เคยพบซากกระดูกขาของบรรพบุรุษของอูฐบน Ellesmere Island เกาะขนาดใหญ่ที่ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของประเทศแคนาดา
หลังจากนั้น อูฐก็อพยพผ่านช่องแคบแบริง (Bering Strait) จนมาถึงทวีปเอเชียและแอฟริกา ซึ่งหนอกของมันก็มีประโยชน์มากสำหรับการใช้ชีวิตในทะเลทรายโกบี และทะเลทรายซาฮาราที่ร้อนระอุ เพราะไขมันที่อยู่ในจุด ๆ เดียวทำให้อูฐสามารถระบายความร้อนออกจากร่างกายได้ดี ไม่เหมือนกับสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดอื่น ๆ อย่างมนุษย์ที่มีไขมันกระจายอยู่ทั่วร่างกาย พูดแล้วก็เศร้า
นอกจากไขมันจุดเดียวนี้แล้ว อูฐก็ยังสามารถอาศัยอยู่ในสภาพอากาศที่ร้อนและแห้งได้อย่างสบาย ๆ เนื่องจากพวกมันมีเซลล์เม็ดเลือดแดงทรงรี ที่มีประสิทธิภาพในการกักเก็บน้ำสูง และสามารถขยายตัวได้มากถึง 240%! (ในระหว่างที่เซลล์เม็ดเลือดแดงของสัตว์อื่น ๆ นั้นขยายตัวได้แค่ประมาณ 150%) ดังนั้น พวกมันจึงอึด ถึก ทน มาก ๆ และสามารถดื่มน้ำปริมาณ 115 ลิตรภายใน 10 นาทีได้ง่าย ๆ นับว่าเป็นหนึ่งในสัตว์ที่น่าทึ่งมาก ๆ
แล้วเพื่อน ๆ รู้จักสัตว์อะไรที่มีการปรับตัวเจ๋ง ๆ เหมือนกับอูฐบ้างไหม?