ประสบการณ์จำไม่ลืม! เล่นดนตรีใน “คุก” ยิ้มทั้งที่ยังมีน้ำตา

ประสบการณ์จำไม่ลืม! เล่นดนตรีใน“คุก” ยิ้มทั้งที่ยังมีน้ำตา

“…มันWow !!! มาก (ลากเสียง)ผมเล่นดนตรีมานานผ่านสถานที่มากมายงานหลายรูปแบบมาเยอะแต่งานนี้ถือว่าเป็นประสบการณ์ใหม่ของผมเลยทีเดียว…”

นี่คือคำบอกเล่าของ “แอ๊ป-ธุวชิตวิไลโอฬาร” อดีตนักร้องนำวง The Positive ของค่าย Garden Music ซึ่งปัจจุบันได้ย้ายมาเป็นศิลปินสังกัดค่าย 2 Degrees เจ้าของเพลง “ขอตื่นแค่ในฝัน” และ “สุขใจที่ได้เหงา” ที่ได้ปล่อยผลงานออกมาให้เราฟังเมื่อปลายปีที่แล้ว นอกจากนี้ แอ๊ปยังได้เข้าร่วมเป็นสมาชิกวง iHearBand วงดนตรีที่ใช้ปรัชญาของ Open Source หรือระบบสหกรณ์แบบเปิดในการเข้าร่วมงานของสมาชิก ด้วยประสบการณ์การแสดงในงานแต่งงานมากว่า 3,000 งาน และงาน Event ที่มีผู้ชมหลากหลายระดับ รวมถึงงานระดับชาติและงานดนตรีในสถานทูต การเข้าร่วมวง iHearBand นี้ ก็ทำให้เขาได้รับประสบการณ์การใช้ “ดนตรีบำบัด” ด้วย “การเล่นดนตรีในเรือนจำเป็นครั้งแรก” ที่เราจะมาร่วมพูดคุยกันในวันนี้

จุดเริ่มต้นของการเล่นดนตรีในเรือนจำ

“…เริ่มมาจากLINE เลยครับ(หัวเราะ) คือผมได้ข้อความจากพี่มิ้นท์Producer ค่ายเพลงIndy I do ตอนแรกคิดว่าจะมีอัดเสียงงานโฆษณาหรือSpot วิทยุเหมือนปกติแต่พอเปิดอ่านแล้วตื่นเต้นมากเพราะพี่มิ้นท์บอกว่ามีเพื่อนพี่มิ้นท์คนหนึ่งจะชวนไปเล่นดนตรีในเรือนจำเลยอยากจะชวนผมและเพื่อนอีกสักคนไปทำกิจกรรมเล่นดนตรีเป็นอารมณ์ประมาณดนตรีบำบัดผมก็รับทันทีครับแล้วก็โทรหามือกีตาร์ที่เราเล่นกันอยู่ประจำไปช่วยกันชื่อน้องเต้ยวงiHearBand นี่แหละครับน้องเค้าก็รับไปทันทีเหมือนกัน…”

ขั้นตอนในการเข้าไปเล่นดนตรีในเรือนจำ

“…การจะเข้าไปเล่นเราต้องไปในนามหน่วยงานหรือโครงการที่ภาครัฐให้การสนับสนุนรับรองมาแล้วครับซึ่งโครงการที่ผมไปร่วมในครั้งนั้นคือ“โครงการสานพลังชุมชนเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้ต้องขังหญิงเรือนจำจังหวัดพระนครศรีอยุธยา” โดยเป็นงานที่สนับสนุนโดยสสส. (สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ)โดยวันที่เราจะไปเล่นดนตรีคือวันปิดโครงการนี้ครับเขาเลยอยากจะจัดกิจกรรมมอบประกาศนียบัตรแก่ผู้ต้องขังที่เข้าร่วมโครงการและให้มีกิจกรรมสันทนาการผ่อนคลายเพื่อผู้ต้องขังครับ

ก่อนเข้าไปเล่นทางเรือนจำจะขอสำเนาบัตรประชาชนของทีมนักดนตรีList เพลงอุปกรณ์เครื่องดนตรีมีกี่ชิ้นอะไรบ้างและห้ามนำอุปกรณ์สื่อสารเข้าไปครับหลังจากส่งข้อมูลหลักฐานขั้นตอนต่อมาก็คือเลือกเพลงแน่นอนว่าที่คิดไปต้องเป็นแนวเพลงให้กำลังใจเพื่อช่วยให้เขามีพลังใจที่จะใช้ชีวิตต่อไปข้างหน้าไม่อยากให้ความผิดพลาดที่เกิดขึ้นแล้วมาทำลายเค้าไปทั้งหมดผมก็จะเลือกแนวเพลงกำลังใจ, เก็บตะวัน, รางวัลแด่คนช่างฝัน,ทะเลใจ, ผู้ชนะ, ศรัทธาเป็นต้น

พอถึงเวลาเจ้าหน้าที่ก็มาเชิญคณะเราไปรวมกันที่ประตูทางเข้าซึ่งก็มีการตรวจตราดูแลอย่างเคร่งครัดผ่านประตูชั้นแรกไปเจ้าหน้าที่ก็จะให้ข้อมูลเรื่องการเข้าภายในเขตเรือนจำแล้วก็ต้องตรวจค้นแยกชาย– หญิงทุกอย่างทั้งอาหารอุปกรณ์ทำกิจกรรมเครื่องดนตรีส่วนพวกของใช้ส่วนตัวกระเป๋ามือถือเงินกุญแจต่างๆเขาให้ฝากไว้ก่อนเข้าไปครับซึ่งเขาต้องเคร่งครัดตรงจุดนี้มากเพราะถือเป็นศักดิ์ศรีในการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ถ้าไม่ตรวจไม่ค้นปล่อยปละก็จะไม่มีใครเคารพกฏระเบียบเกรงใจเจ้าหน้าที่

แล้วพอเข้ามาข้างในส่วนเรือนจำของผู้ต้องขังจริงๆก็จะมีเรือนเล็กอีกหลังเป็นสถานที่ทำงานของเจ้าหน้าที่ด้านในพอเข้ามาก็ต้องตรวจค้นที่นี่อีกหนึ่งรอบก่อนที่จะมีตัวแทนผู้ต้องขังมาทำหน้าที่พาเราเดินไปยังแดนหญิง…”

ความรู้สึกแรกเมื่อได้เห็นภายในเรือนจำ 

“…ภาพแรกที่เห็นภายในเรือนจำคือลานกว้างสะอาดตามีเรือนนอนหลายๆตึกต้นไม้เยอะร่มรื่นมากดูต่างจากที่เราเคยคิดไว้เยอะมากว่าจะต้องมีความอึดอัดกดดันเคร่งเครียดน่ากลัวจะเห็นได้ว่าทางเดินที่เข้าไปมีการปลูกต้นไม้ตลอดทางขนานกับกรงเหล็กที่อยู่ด้านข้างทำให้รู้สึกน้อยที่สุดว่าที่นี่คือ“คุก” ส่วน“แดนหญิง” ที่เรามาทำกิจกรรมมีผู้ต้องขังกว่า500 คนส่วนใหญ่เป็นคดียาเสพติดเท่าที่สังเกตมีผู้ต้องขังหลากหลายอายุมากก็มีน้องๆผู้ต้องขังเอาน้ำมาให้ด้วยความยิ้มแย้มตอนแรกก็ทำตัวไม่ถูกนะแต่คิดอีกทีไม่เห็นจะมีอะไรแปลกเลยทุกคนเป็นเหมือนเราทุกประการมาทำให้เขามีความสุขดีกว่าครับ

อีกอย่างที่รู้สึกคือพอช่วงพิธีการที่มีการมอบประกาศนียบัตรให้กับผู้ต้องขัง27 คนที่เข้ามาร่วมกิจกรรมและมีกิจกรรมสันทนาการนำของรางวัลเป็นพวกแชมพูครีมอาบน้ำมาแจกผมรู้สึกว่าของเล็กๆน้อยๆเท่านี้มีค่าสำหรับทุกคนมากเหลือเกินเพราะรางวัลที่บอกนี้สามารถเรียกให้ทุกคนมาสนุกกันหน้าเวทีได้เยอะจริงๆ…”

เมื่อ “ดนตรี” ได้เริ่มทำ“หน้าที่” ในเรือนจำและ“ความสนุกสนานที่ไม่คาดฝัน”

“…พอกิจกรรมพิธีการและสันทนาการแจกของรางวัลต่างๆจบไปแล้วก็เป็นหน้าที่ของพวกเราที่จะมาเล่นดนตรีให้ทุกคนฟังเอาล่ะที่เตรียมมาในใจกำลังใจ, เก็บตะวัน, ทะเลใจทั้งหลายเหล่านี้จะได้ใช้แล้วตอนนั้นก็ตื่นเต้นเล็กน้อยแต่พอจังหวะที่ตีเกริ่นเพื่อเป็นการแซวและเรียกทุกคนให้มาสนใจคือ“ตึกโป๊ะตึกๆ  โป๊ะๆตึกโปะตึกๆ” ผมขึ้นสามช่ามาก่อนเท่านั้นจากทุกคนที่นั่งอยู่กับพื้นกลายเป็นลุกขึ้นเต้นเลย 

อ้าว! ตอนนี้เพลงช้าที่เตรียมมาคงต้องหยุดไว้ก่อนแล้วล่ะ(หัวเราะ) เพราะชุดเพลงที่เล่นต่อจากวินาทีนั้นเลยคือลูกทุ่งสามช่าเพื่อชีวิตBodyslam มากันให้หมดทั้งเพลงสาวรำวง, สาวบางโพ, ขอใจเธอแลกเบอร์โทร, ผู้ชายในฝันของพุ่มพวงดวงจันทร์ก็มาคาราบาวก็มีครับพอได้จังหวะดีๆก็มีผู้ต้องขังขึ้นมาร้องกับเราด้วยมีเรื่องหนึ่งมี่ผมตลกกับอารมณ์ขันของพี่ๆผู้ต้องขังมากคือมีเพลง“ผู้สาวขาเลาะ” ที่ผมอยากชวนเขามาร้องเราก็ถามเขาไปตามสไตล์นักดนตรีว่ามีใครร้องได้ไหมก็มีเสียงตอบมาว่า“เพลงใหม่ไปไม่ทันเพลงนี้เพราะเข้ามาในนี้ก่อน” ทุกคนก็ขำเลยทีเดียวครับ…”

“ดนตรี” ได้ทำหน้าที่มอบความสุขให้ผู้ต้องขัง

“…วันนั้นได้เห็นทุกคนได้ปลดปล่อยได้เต้นได้ร้องเพลงได้ยิ้มได้หัวเราะมันเป็นความรู้สึกที่ดีมากๆนะครับเพราะดนตรีที่เราเล่นได้สร้างความสุขอย่างแท้จริงให้กับคนกลุ่มนี้กลุ่มคนที่เราไม่ได้รู้ว่าเบื้องหลังเขามีความทุกข์มาขนาดไหนผ่านอะไรมาบ้างแต่เบื้องหน้าหนึ่งชั่วโมงเต็มที่ร้องเต้นร่วมกับทุกคนได้เห็นว่าเพลงของเราทำให้หัวใจทุกคนเบิกบาน 

พอเราปิดท้ายด้วยเพลงช้าให้กำลังใจคือเพลงเก็บตะวันพร้อมกับคณะผู้ต้องขังที่เป็นกลุ่มร้องประสานเสียงอีกนับสิบคนระหว่างที่ร้องเพลงนี้สังเกตเห็นมีหลายคนยืนร้องพร้อมปาดน้ำตาไปด้วยภายในจิตใจของเขาคงมีความหวังที่ตั้งใจไว้ว่าอีกไม่นานคงจะได้พบกับอิสรภาพนั่นเป็นความรู้สึกที่เราเองก็ไม่เคยได้สัมผัสแล้วก็ไม่เคยคาดคิดว่าดนตรีจะมีพลังมากมายขนาดนี้จะสามารถทำหน้าที่ไปยิ่งกว่าการมอบความสุขเผินๆแต่เป็นการให้กำลังใจเป็นอะไรที่ประสานประสบการณ์กับความรู้สึกให้เกิดความคิดหรือพลังอะไรบางอย่างสำหรับคนๆหนึ่งให้เดินไปต่อ…”

ก่อนที่เราจะจากกันไปในวันนี้แอ๊ปก็ได้ทิ้งท้ายความรู้สึกจากประสบการณ์ในครั้งนั้นให้เราได้ฟังกันว่า 

“…วันนั้นเราได้ใช้ดนตรีเป็นตัวแทนที่จะบอกกับผู้ต้องขังทุกคนว่าถ้าคุณหมดโทษขอให้เดินออกไปข้างนอกและพบกับชีวิตที่ดีขึ้นนะครับ…” 

และไม่เพียงแต่แอ๊ปเท่านั้นที่ได้รับประสบการณ์ชีวิตครั้งสำคัญจากการเล่นดนตรีในเรือนจำครั้งนั้นพวกเราเองก็ได้เรียนรู้ประสบการณ์ใหม่ๆและได้รับรู้ถึงพลังของดนตรีที่เราไม่เคยได้สัมผัสมาก่อนดังเช่นที่เขาทิ้งท้ายไว้ว่า

“…เสียงดนตรีบำบัดจิตใจเสียงดนตรีสามารถสร้างโลกได้ครับ…”