เบื้องลึกความขัดแย้ง อธิบายดราม่าชุดไทย-เขมร ทำไมคนไทยไม่พอใจนางงามกัมพูชา

1. ในระยะหลังมีความขัดแย้งระหว่างคนไทยกับกัมพูชาบ่อยครั้ง จากกรณีชาวไทยชี้ว่าชาวกัมพูชาเริ่มที่จะแต่งชุดไทยมากขึ้นแต่อ้างว่าเป็นเครื่องแต่งกายตามประเพณีของตน ทั้งๆ ที่บางชุดเป็นการออกแบบชุดไทยร่วมสมัย ซึ่งถือเป็นทรัพย์สินทางปัญญา และซอฟต์เพาเวอร์ของคนไทย

2. ล่าสุดเกิดขึ้นกับเพจ Team Cambodia Pageant ซึ่งเพจเฟซบุ๊คเกี่ยวกับวงการนางงามของกัมพูชา มีผู้ใช้โซเชียลมีเดียชาวไทยแชร์ภาพจากเพจดังกล่าว ซึ่งโพสต์ภาพ "ธิดาเอกสงกรานต์" ฤดูกาลที่ 5 ซึ่งมีหญิงสาว 25 คนเป็นตัวแทนเมืองหลวงของจังหวัดต่างๆ ในประเทศกัมพูชา

3. อย่างไรก็ตาม ผู้ใช้โซเชียลในไทยตั้งข้อสังเกตว่า หญิงสาวที่เข้าประกวดไม่ได้สวมชุดตามแบบกัมพูชา แต่เป็นชุดไทย เนื่องจากมีลักษณะเฉพาะที่ตรงกับ "ชุดไทยบรมพิมาน" ซึ่งเป็นชุดไทยพระราชนิยม

6. ทั้งนี้ ชุดไทยบรมพิมาน ตั้งชื่อตามพระที่นั่งบรมพิมาน ประกอบด้วยเสื้อแขนยาว อาจมีกระดุมกลัดติดเสื้อที่ด้านหน้าหรือหลังก็ได้ ตัวเสื้อจะสวมกับซิ่นผูกจีบหน้านาง คอเสื้อมีลักษณะกลมแนบไปกับคอ นุ่งซิ่นยาวถึงข้อเท้า มักสวมใส่ในพิธีทางการหรือกึ่งทางการก็ได้ นอกจากนี้อาจประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ด้วย

7. ชุดไทยบรมพิมาน มีที่มาจากการที่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ได้โดยเสด็จพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราชเสด็จพระราชดำเนินเยือนสหรัฐและหลายประเทศในทวีปยุโรปในปี พ.ศ. 2503 พระองค์ทรงคำนึงและมีพระราชดำริว่าควรจะจัดให้สร้างสรรค์เครื่องแบบประจำชาติให้เป็นไปตามประเพณีอันดีงาม

8. พระองค์จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ศึกษาค้นคว้าเครื่องแต่งกายของเจ้านายฝ่ายในในอดีต และปรึกษาผู้เชี่ยวชาญทางประวัติศาสตร์ จากนั้นทรงโปรดให้ปรับปรุงพัฒนาให้เข้ากับยุคสมัย มีรูปแบบที่หลากหลายถึง 8 ชุด ได้แก่ ชุดไทยเรือนต้น ชุดไทยจิตรลดา ชุดไทยอมรินทร์ ชุดไทยบรมพิมาน ชุดไทยจักรี ชุดไทยดุสิต ชุดไทยจักรพรรดิ์ และชุดไทยศิวาลัย

9. ชุดไทยพระราชนิยมเหล่านี้ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงทรงใช้ในโอกาสต่าง ๆ และพระราชทานแบบให้แก่บุคคลใกล้ชิดได้สวมใส่ จนต่อมาเป็นที่รู้จักและใช้ในวงกว้าง

10. ดังนั้น ชุดไทยพระราชนิยมจึงไม่ใช่วัฒนธรรมร่วมระหว่างไทยกับกัมพูชา แต่เป็นการคิดค้นของพระบรมราชชนนีพันปีหลวง และสมควรที่จะได้รับการยกย่องจากทุกฝ่าย รวมถึงประเทศเพื่อนบ้านที่นำไปสวมใส่

11. การที่กองประกวาดนางงามของกัมพูชานำชุดไทยร่วมสมัยไปสวมใส่ราวกับเป็นเคร่องแต่งกายประจำชาติของตนเอง ทำให้คนไทยจำนวนหนึ่งไม่พอใจ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการใช้ชุดไทยพระราชนิยม ทำให้มีคนไทยจำนวนหนึ่งเข้าไปแสดงความเห็นโจมตีในเพจ Team Cambodia Pageant โดยแสดงความเห็นในเชิงเสียดสีว่า "Thank you for supporting Thai culture." (ขอบคุณที่สนับสนุนวัฒนธรรมไทย) หรือ "Thai dress very famous in Cambodia." (ชุดไทยโด่งดังมากในกัมพูชา)

12. บางความเห็นโจมตีอย่างรุนแรงว่า "ไม่มีปัญญาหาชุดประจำชาติที่แหวกแนวกว่าไทยแล้วหรือไง? #รู้จักไหมชุดไทยบรมพิมาน #จะเป็นให้ได้เลยใช่ไหมคนไทยเนี่ย!" หรือบางความเห็นบอกว่า "ชุดไทยจ้า เขมรชอบชุดไทยมากขนาดไหน ดูเอาแล้วกัน" เช่นเดียวกับความเห็นที่บอกว่า "ชุดไทยบรมพิมานโดยควีนสิริกิติ์ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ประเทศไทย"
13. และยังมีความเห็นอื่นๆ อีกมากมายในด้านลบต่อกองประกวดนางงามของกัมพูชา ซึ่งกรณีนี้สะท้อนให้เห็นถึงความขัดแย้งที่รุนแรงขึ้นระหว่างคนไทยและกัมพูชา เนื่องจากความคล้ายคลึงกันของวัฒนธรรมทั้งสองประเทศ แต่เพราะอีกฝ่ายหนึ่งไม่ตระหนักว่าปัจจุบัน ชุดไทยไม่ใช่วัฒนธรรมร่วมอีกต่อไป แต่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะของชาติไทย และยังเป็นการออกแบบโดยยบุคคลร่วมสมัย ซึ่งเป็นงานที่ได้รับการคุ้มครองในฐานะทรัพย์สินทางปัญญา

ยังไม่นับประเด็นปัญหาเรื่องการที่ชาวกัมพูชาบางคนอ้างว่าทรัพย์สินทางปัญญาเหล่านี้เป็นผลงานของกัมพูชาด้วยซ้ำ