ค่าไฟลด…แต่ผลงานใครกันแน่?
The Bangkok Insight
อัพเดต 20 พ.ค. 2568 เวลา 02.56 น. • เผยแพร่ 20 พ.ค. 2568 เวลา 02.56 น. • The Bangkok Insightการเมือง! รุมทึ้งผลงานค่าไฟลดไว้ในมือ แท้จริงแล้ว "กลไกของระบบ" ไม่ใช่ความสามารถของใครคนเดียว
ท่ามกลางภาวะค่าครองชีพที่ประชาชนจับจ้องทุกบาททุกสตางค์ การลดลงของค่าไฟฟ้าจาก 4.77 บาทต่อหน่วย เหลือ 3.98 บาท ในรอบเดือนพฤษภาคม-สิงหาคม 2568 ถือเป็นข่าวดีที่หลายคนรอคอย
แต่ในขณะที่ประชาชนกำลังรู้สึกเบาใจ ภาพอีกด้านหนึ่งของการเมือง กลับเริ่มขยับเคลื่อนไหว มีการหยิบยกประเด็น “ค่าไฟลด” ไปเป็นหนึ่งในผลงานชิ้นโบแดง โดยอ้างว่าเกิดจากการบริหารจัดการของผู้มีอำนาจในฝ่ายบริหาร
เมื่อพิจารณาข้อมูลเชิงโครงสร้างแล้ว พบว่าการลดลงของค่าไฟฟ้าครั้งนี้ ไม่ได้เป็นผลจากนโยบายใหม่ หรือการตัดสินใจเฉียบขาดของฝ่ายการเมือง แต่ เป็นผลพวงของระบบกลไกที่มีอยู่แล้ว และการทำงานของหน่วยงานกำกับอย่าง คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) ข้าราชการกระทรวงพลังงาน และรัฐวิสาหกิจด้านไฟฟ้า ที่ร่วมมือกันมาอย่างต่อเนื่อง
ค่าไฟลดลงจากอะไร?
การวิเคราะห์ข้อมูลย้อนหลังชี้ชัดว่า สาเหตุสำคัญของการลดค่าไฟ ประกอบด้วย
1. ต้นทุนเชื้อเพลิงที่ลดลง ทั้งจากราคาก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) และราคาตลาดโลกที่เริ่มทรงตัว
2. การงดคืนหนี้สะสมของ กฟผ. และ ปตท. ซึ่งช่วยบรรเทาภาระของผู้ใช้ไฟ
3. การนำเงิน claw back จาก 3 การไฟฟ้า (กฟผ. กฟน. กฟภ.)และเงิน shortfall จากสัญญาก๊าซในอดีตมาใช้สนับสนุนระบบ
4. กลไก single pool gas ที่เริ่มวางโครงสร้างไว้ก่อนหน้านี้ เพื่อช่วยเฉลี่ยต้นทุนเชื้อเพลิงอย่างยุติธรรม
ทุกกลไกดังกล่าว เป็นผลจากการทำงานร่วมกันของระบบราชการ หน่วยงานกำกับ และทีมเทคนิคที่อาศัยความรู้ ความต่อเนื่อง และการเจรจาเชิงลึก ไม่ใช่การสั่งการเฉียบพลัน หรือการเปลี่ยนนโยบายในระยะสั้น
ข้อสังเกตที่ไม่ควรมองข้าม
ขณะที่ข้าราชการในสายพลังงานให้ข้อมูลว่า ความพยายามของทีมงานที่อยู่เบื้องหลังกลับถูกมองข้าม ขณะเดียวกัน กลับมีความพยายาม “ยึดเครดิต” ค่าไฟลดไปไว้ในมือของฝ่ายการเมือง ซึ่งอาจสร้างความเข้าใจผิดแก่สาธารณะในระยะยาว
“นี่คือกลไกของระบบ ไม่ใช่ความสามารถของใครคนเดียว” ข้าราชการระดับสูงคนหนึ่งกล่าว
คำถามสำคัญคือ หากค่าไฟสามารถกลายเป็นเครื่องมือแสดงผลงานได้ในวันนี้ แล้วถ้าวันหนึ่งค่าไฟปรับสูงขึ้น จะมีใครออกมาแสดงความรับผิดชอบในแบบเดียวกันหรือไม่?
ระบบไม่ใช่เวทีแสดงบทบาท
ระบบค่าไฟของไทยไม่ใช่เรื่องง่าย ๆ ที่ใครจะเข้ามาเปลี่ยนแปลงได้เพียงลำพัง เพราะออกแบบมาให้สะท้อนต้นทุนที่แท้จริง พร้อมด้วยกลไกดูแลไม่ให้เกิดการเปลี่ยนแปลงฉับพลัน เพื่อไม่ให้ประชาชนและภาคอุตสาหกรรมต้องแบกรับภาระเกินควร
หากเราปล่อยให้เครดิตทางการเมืองกลบความสำคัญของกลไกและเจ้าหน้าที่ที่ทำงานหนักอยู่เบื้องหลัง อาจนำไปสู่การบิดเบือนโครงสร้างที่ควรตั้งอยู่บน “ข้อมูล” และ “ธรรมาภิบาล” มากกว่าการสื่อสารเพื่อความนิยม
เพราะค่าไฟฟ้าที่ลดลง อาจไม่ใช่เรื่องของ“ใครทำ” เท่ากับ “ระบบทำงานได้” และนี่ต่างหากคือบทเรียนสำคัญที่ผู้มีอำนาจทุกฝ่ายควรตระหนัก!!
อ่านข่าวเพิ่มเติม
- ด่วน!! 'กกพ.' หั่นค่าไฟงวดใหม่ พ.ค.-ส.ค. ลงเหลือ 3.98 บาท/หน่วย
- กกพ. ประกาศตรึงค่าไฟรอบใหม่ เดือน พ.ค.-ส.ค. 68 ไว้ที่ 4.15 บาท/หน่วย
- ‘กกพ.’ เปิดรับฟังความคิดเห็นค่าเอฟที งวด พ.ค.-ส.ค. 68 เสนอ 3 ทางเลือกค่าไฟ
ติดตามเราได้ที่