‘หนอนผีเสื้อสายลับ’ พบนำ ‘กระดูก’ ของเหยื่อที่เพิ่งโดนกินมาใส่พรางตัว

‘หนอนผีเสื้อสายลับ’ พบนำ ‘กระดูก’ ของเหยื่อที่เพิ่งโดนกินมาใส่พรางตัว ซึ่งไม่เคยพบในสายพันธุ์ไหนมาก่อนบนโลก

คาปิบาร่าสายลับ ลิงสายลับ หรือหมึกสายลับ อุปกรณ์บันทึกพฤติกรรมสัตว์นี้กำลังโด่งดังไปทั่วอินเตอร์เน็ตซึ่งเป็นสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้นไว้ศึกษาสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ อย่างไรก็ตามใครจะไปคิดว่า ‘สายลับ’ ตัวจริงจะมีอยู่ในธรรมชาติเพื่อเอาชีวิตรอดบนโลกที่โหดร้ายนี้

“ผมแทบไม่เชื่อเลย 2-3 ครั้งแรกที่คุณพบสิ่งนี้คุณจะคิดว่ามันต้องเป็นความผิดพลาดแน่ ๆ” Daniel Rubinoff นักกีฏวิทยาจากมหาวิทยาลัยฮาวาย กล่าว “ผมสังเกตเรื่องนี้มีนานกว่าทศวรรษแล้ว และมันยังคงทำให้ผมทึ่งอยู่เลย”

สิ่งมีชีวิตดังกล่าวเป็นหนอนผีเสื้อที่จัดอยู่ในสกุล Hyposmocoma ที่ยังไม่มีชื่อวิทยาศาสตร์ของตัวเอง ทว่ามันกลับทำให้วงการวิทยาศาสตร์ทึ่งด้วยการนำซากกระดูกของเหยื่อที่เพิ่งโดนกิน มาสวมไว้กับตัวเพื่ออำพรางตัวเองจากนักล่า และเพื่อล่าเหยื่อของมันเอง

โดยทั่วไปแล้วหนอนผีเสื้อคือตัวอ่อนของผีเสื้อ แมลงเหล่านี้ส่วนใหญ่จะกินพืชเป็นอาหารหลัก แต่ในมากกว่า 200,000 สายพันธุ์นั้นมีอยู่ราว 0.1% ที่ชอบแทะสัตว์อื่นโดยกินเหยื่อที่เคลื่อนไหวช้าหรืออยู่นิ่งเช่นตัวอ่อนของต่อ มด และไข่ของแมลงชนิดอื่น

และใน 0.1% นั้นกลับมีสายพันธุ์หนึ่งที่เอาซากเหยื่อทั้งจากที่กินเองหรือเหยื่อที่โดนกินโดยนักล่าอื่นมาสวมตัวเอง Rubinoff ระบุว่าจากการทำงานภาคสนาม 20 ปีพวกเขาพบหนอนผีเสื้อ 62 ตัวที่ทำพฤติกรรมนี้ จนทีมวิจัยให้ฉายาว่า ‘นักรวบรวมกระดูก’ (Bone Collector)

พวกเขาคาดว่าจุดเริ่มต้นน่าจะมาจากการที่ผีเสื้อสายพันธุ์นี้มักวางไข่ไว้ในซอกหลืบของรังใยแมงมุม เมื่อหนอนผีเสื้อฟักออกมา มันจะเก็บกระดูกที่แมงมุมกินทิ้งไว้ เพื่อพรางตัวจากแมงมุมเจ้าของรัง ประโยชน์ที่ได้รับคือ มันจะได้แทะซากที่แมงมุมอาจเหลือไว้อย่างเอร็ดอร่อย

พฤติกรรมนี้ได้รับการยืนยันจากห้องทดลองที่ว่า เมื่อ Rubinoff ให้หนอนผีเสื้อเลือกเศษซากเพื่อสร้างรังรอบตัวเอง พวกมันจะเลือกเฉพาะเศษที่เป็นซากของแมลงเท่านั้น โดยไม่สนใจกิ่งไม้ ใบไม้ หรือเปลือกไม้เลือก ซึ่งชี้ให้เห็นว่าเป็น ‘ความตั้งใจ’ อย่างแท้จริง

“เมื่อพิจารณาจากบริบทแล้ว เป็นไปได้ที่ชิ้นส่วนร่างกายที่ถูกกินไปบางส่วนและผิวหนังของแมงมุมที่ลอกคราบปกคลุมตัวแมงมุม จะช่วยพรางตัวจากแมงมุมเจ้าถิ่นอย่างมีประสิทธิภาพ” ทีมวิจัยเขียน “หนอนผีเสื้อไม่เคยโดนแมงมุมล่าหรือห่อหุ้มด้วยใยแมงมุมเลย(แมงมุมเก็บไว้กินทีหลัง)”

อย่างไรก็ตามการพบ 62 ตัวใน 20 ปีอาจชี้ว่าพวกมันกำลังใกล้สูญพันธุ์ และการที่มันอยู่ในเฉพาะพื้นที่ 15 ตารางกิโลเมตร ในป่าบนเทือกเขาเพียงแห่งเดียว บนเกาะแห่งเดียว จึงมีความสำคัญยิ่งในการศึกษาพฤติกรรมที่พิเศษนี้

“เรารู้เพียงเล็กน้อยเกี่ยวกับความหลากหลายของแมลง แม้แต่ในสถานที่ [ที่] เราควรจะรู้จักมันเป็นอย่างดี” Rubinoff บอก “เรากำลังค้นพบสิ่งที่เราไม่เคยจินตนาการมาก่อนว่ามีอยู่”

ที่มา

https://www.science.org/doi/10.1126/science.ads4243

https://www.iflscience.com/newly-discovered-bone…

https://www.sciencealert.com/bone-collector-caterpillar…

https://www.newscientist.com/…/2477925-bone-collector…/

https://www.scientificamerican.com/…/carnivorous-bone…/

Photo: Rubinoff lab, Entomology Section, University of Hawaii, Manoa