กล้องโทรทรรศน์ Euclid ค้นพบวงแหวนไอน์สไตน์ ภาพลวงแรงโน้มถ่วงที่หายาก

กล้องโทรทรรศน์อวกาศ Euclid ของยุโรปที่ถูกส่งขึ้นสู่อวกาศเมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม 2023 ได้ทำการค้นพบที่ถูกยกย่องว่า "สุดยอด" โดย องค์การอวกาศยุโรป (ESA) ซึ่งคือ วงแหวนของไอน์สไตน์ ที่ "ซ่อนอยู่จากสายตาของทุกคน" ใน กาแล็กซี NGC 6505 ซึ่งตั้งอยู่ไม่ไกลจากโลก ประมาณ 590 ปีแสง แม้ว่ากาแล็กซีนี้จะถูกค้นพบในปี 1884 แต่ ESA ระบุว่า นี่เป็นครั้งแรกที่วงแหวนที่โอบล้อมใจกลางของกาแล็กซีนี้ถูกตรวจพบ

ปรากฏการณ์นี้เกิดขึ้นได้ยากมาก และเป็นตัวอย่างของ เลนส์แรงโน้มถ่วง หรือ ภาพลวงแรงโน้มถ่วง ซึ่งเกิดจากการบิดเบือนของแสงจากวัตถุที่มีความสว่าง ในกรณีของวงแหวนที่ Euclid พบ มันเกิดจากแสงของกาแล็กซีที่ห่างไกลกว่า ซึ่งถูกบิดเบือนจากแรงโน้มถ่วงขณะเดินทางมายังโลกของเรา ESA อธิบายว่า กาแล็กซีที่เป็นแหล่งกำเนิดแสงนั้นอยู่ห่างออกไปถึง 4.42 พันล้านปีแสง และยังไม่เคยถูกสังเกตมาก่อน จึงยังไม่มีชื่อ

วงแหวนไอน์สไตน์ เป็นปรากฏการณ์ที่สอดคล้องกับหลักการของ ทฤษฎีสัมพัทธภาพทั่วไป ของไอน์สไตน์ ซึ่งกล่าวว่าแสงจะโค้งรอบวัตถุในอวกาศที่มีมวล ซึ่งทำให้เกิดการกระจายแสงเหมือนเลนส์ขนาดยักษ์ หากการจัดตำแหน่งของแสงและวัตถุเหมาะสม แสงจากวัตถุจะถูกบิดเบือนจนกลายเป็นวงแหวน ซึ่งเป็นสิ่งที่กล้อง Euclid สังเกตเห็น