เช็กสัญญาณเตือนความดันโลหิตสูง ภัยเงียบไม่ควรมองข้าม
The Bangkok Insight
อัพเดต 20 ส.ค. 2567 เวลา 01.21 น. • เผยแพร่ 20 ส.ค. 2567 เวลา 01.21 น. • The Bangkok Insightเช็กสัญญาณเตือนความดันโลหิตสูง ภัยเงียบไม่ควรมองข้าม
ภาวะความดันโลหิตสูงคืออะไร ? ความดันโลหิตสูงเป็นปัญหาทางสุขภาพที่เป็นหนึ่งในปัญหาหลักของ ประชากรโลกและประเทศไทย โดย “ความดันสูง” หมายถึงภาวะที่มีการเปลี่ยนแปลงความดันในหลอดเลือดแดงที่สูงขึ้น โดยในปัจจุบันคือตัวเลขความดันตัวบนมากกว่าเท่ากับ 140 มิลลิเมตรปรอท และความดันตัวล่างมากกกว่า เท่ากับ 90 มิลลิเมตรปรอท วัดซ้ำสองครั้งแล้วได้ระดับความสูงเกินตัวเลขข้างต้น จะได้รับการวินิจฉัยภาวะความดันโลหิตสูง
อาการของความดันโลหิตสูงมีอะไรบ้าง
- ไม่มีอาการ
- มึนหัว เวียนศีรษะ และที่สำคัญคือที่สุด คือ อาการแสดงของภาวะแทรกซ้อนต่างๆ เมื่อร่างกายมี ภาวะความดันโลหิตสูงมาเป็นเวลานาน อาจนำไปสู่อันตรายต่อระบบต่างๆของ ร่างกาย เช่น
- หัวใจล้มเหลว มีอาการหายใจเหนื่อย เหนื่อยง่ายกว่าปกติ นอนราบไม่ได้
- หัวใจขาดเลือด มีอาการเจ็บหน้าอก และอาจเป็นมากขึ้นเวลาออกแรง
- ภาวะไตวาย มีอาการตัวบวม ปัสสาวะออกน้อยลง
- โรคหลอดเลือดสมองตีบ มีแขนขาชาหรืออ่อนแรง ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด
- ภาวะเลือดออกในสมอง
- ตามองไม่ชัด จากเส้นเลือดในตาเสื่อมเนื่องจากมีความดันโลหิตสูงมาเป็นเวลา นาน
ปัจจัยที่มีผลต่อความดันโลหิต
- อายุ ส่วนใหญ่เมื่ออายุมากขึ้น ความดันโลหิตจะสูงขึ้น ตัวอย่างเช่น ขณะอายุ 18 ปี ความดันโลหิต เท่ากับ 120/70 มม.ปรอท แต่พออายุ 60 ปี ความดันโลหิตอาจจะเพิ่มขึ้นเป็น 140/90 แต่ก็ไม่ได้เป็นกฎตายตัวว่าอายุมากขึ้นความดันโลหิตจะสูงขึ้นเสมอไป อาจวัดได้ 120/70 เท่าเดิมก็ได้
- เวลา ความดันโลหิตจะขึ้นๆ ลงๆ ไม่เท่ากันตลอดวัน เช่น ตอนเช้าความดันซิสโตลิก (ความดันตัวบน) อาจจะวัดได้ 130 มม.ปรอท ขณะที่ ตอนช่วงบ่ายอาจวัดได้ถึง 140 มม.ปรอท ขณะนอนหลับอาจวัดได้ต่ำถึง 100มม.ปรอท เป็นต้น
- จิตใจและอารมณ์ พบว่ามีผลต่อความดันโลหิตได้มาก ขณะที่ได้รับความเครียด อาจทำให้ความดันโลหิตสูงกว่าปกติได้ถึง 30 มม.ปรอท ขณะที่พักผ่อนความดันโลหิตก็จะสามารถกลับมาสู่ภาวะปกติได้ เมื่อรู้สึกเจ็บปวดก็เป็นเหตุหนึ่งที่ทำให้ความดันโลหิตสูงขึ้นได้เช่นกัน
- เพศ พบว่าเพศชายจะเป็นโรคความดันโลหิตสูงได้บ่อยกว่าเพศหญิง
- พันธุกรรมและสิ่งแวดล้อม ผู้ที่มีบิดาและมารดา เป็นโรคความดันโลหิตสูงมีแนวโน้มที่จะเป็นโรคนี้มากกว่าผู้ที่ไม่มีประวัติในครอบครัว สิ่งแวดล้อม ที่เคร่งเครียด ก็ทำให้มีแนวโน้มการเป็นโรคความดันสูงขึ้นด้วยเช่นกัน
- สภาพภูมิศาสตร์ ผู้ที่อยู่ในสังคมเมืองจะพบภาวะความดันโลหิตสูงมากกว่าในสังคมชนบท
- เชื้อชาติ พบว่าชาวแอฟริกันอเมริกันมีความดันโลหิตสูงมากกว่าชาวอเมริกันผิวขาว
- เกลือ ผู้ที่กินเกลือมากจะมีโอกาสเกิดโรคความดันโลหิตสูงมากกว่าผู้ที่กินเกลือน้อย
สาเหตุของภาวะความดันโลหิตสูง
- ชนิดที่ไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด เป็นสาเหตุส่วนใหญ่ของภาวะความดันโลหิตสูง
- ชนิดที่ทราบสาเหตุแน่ชัด เช่น โรคไตเสื่อม, ยาบางชนิด (ยาแก้ปวด ยาลูก กลอน), เนื้องอกที่ต่อมหมวกไต, โรคที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรมบางชนิด, โรคการ นอนหลับผิดปกติ
ต้องทำอย่างไรเมื่อมีภาวะความดันโลหิตสูง?
ควรได้รับการตรวจและติดตามระดับความดันโลหิตอย่างต่อเนื่อง ในผู้ป่วยบางรายอาจมีความดันโลหิตลดลงจากการปรับพฤติกรรมเพียงอย่างเดียว แต่บางรายอาจต้องได้รับยาลดความดันร่วมด้วย ซึ่งแนวทางการรักษาต่างๆ ควรอยู่ในการดูแลของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อลดการเกิดภาวะแทรกซ้อนและผลเสียต่อร่างกายในระยะยาว เนื่องจากในผู้ป่วยบางรายอาจไม่เคยทราบมาก่อนว่าตนเอง มีความดันสูง เพราะส่วนใหญ่ของภาวะความดันโลหิตสูงมักจะไม่มีอาการ
แนวทางการรักษาโรคความดันโลหิตสูง
1. ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เป็นปัจจัยเสี่ยงต่อความดันโลหิตสูง ได้แก่
- ลดน้ำหนัก
- ลดหรือเลิกการดื่มแอลกอฮอลเกินขนาด โดยแนะนำให้ ไม่เกิน 2 ดริงก์ต่อวัน ในผู้ชาย และ 1 ดริงก์ต่อวันในผู้หญิง (1 ดริงก์ ประมาณ เบียร์ 1 กระป๋อง, เหล้า 45 ซีซี, ไวน์ 150 ซีซี)
- รับประทานอาหารที่เหมาะสม เช่นรับประทานอาหารชนิด DASH diet และลด การทานอาหารเค็ม
- ควบคุมโรคเบาหวานในอยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม
- ดูแลและรักษาภาวะไขมันในเลือดสูง
- ออกกำลังกายเป็นประจำแนะนำการออกกำลังกายชนิด cardio 150 นาทีต่อ สัปดาห์
2. การรักษาด้วยยาลดความดันโลหิตสูง หากไม่สามารถคุมความดันโลหิตได้ด้วย การปรับพฤติกรรมเพียงอย่างเดียว ควรต้องมีการใช้ยารักษาความดันด้วย ซึ่งการใช้ยาลดความดันมีอยู่หลายแบบและหลายขนาด ผู้ป่วยจึงควรปรึกษาแพทย์ ผู้เชี่ยวชาญเพื่อประโยชน์สูงสุดในการรักษาและดูแลสุขภาพ
ข้อมูลโดย : พญ.วริษฐา เล่าสกุล แพทย์เฉพาะทางอายุรศาสตร์โรคหัวใจ โรงพยาบาลนวเวช
อ่านข่าวเพิ่มเติม
- ทำความรู้จัก เอนไซม์ 'APOBEC3' ตัวเร่งไวรัสฝีดาษลิงระบาดทั่วโลก
- สื่อนอกตีข่าว 'แพทองธาร'นายกฯ ใหม่ไทย ชี้เจอความท้าทายหลายด้าน
- ระทึกกลางอากาศ! เครื่องบิน 'โคเรียน แอร์' เจอปัญหา 'ระบบปรับความดัน' ดิ่งวูบ 2 หมื่นฟุต
ติดตามเราได้ที่