“ขายชอร์ต” กำกับเพื่อเสถียรภาพในตลาดทุน

คอลัมน์ : เล่าให้รู้กับ ก.ล.ต. ผู้เขียน : อาชินี ปัทมะสุคนธ์ สำนักงาน ก.ล.ต.

ทุกครั้งที่ตลาดหุ้นไทยเผชิญกับแรงเทขาย ธุรกรรมการขายชอร์ต หรือ Short Selling มักถูกหยิบยกมาเป็นกระแสในวงกว้าง แม้ช่วงที่ผ่านมาตลาดหุ้นไทยเผชิญกับความผันผวนที่มาจากปัจจัยต่าง ๆ เช่น นโยบายด้านภาษีของสหรัฐ ซึ่งส่งผลต่อตลาดหุ้นไทยอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ และผลพวงเหล่านี้ก็เกิดขึ้น

กับตลาดหุ้นทั่วโลกด้วยเช่นกัน แต่การขายชอร์ตก็ยังเป็นหนึ่งในเรื่องที่ถูกหยิบยกและตั้งข้อสังเกตว่า เป็นสาเหตุหลักที่ทำให้ราคาหุ้นไทยลดลงหรือไม่

ก่อนจะเล่าถึงบทบาทของ ก.ล.ต.ในเรื่องนี้ อยากจะขอให้ข้อมูลเบื้องต้นก่อนสักนิด “การขายชอร์ต” นั้น ถือเป็นหนึ่งในเครื่องมือในการซื้อขายหลักทรัพย์ที่มีกลไกช่วยเพิ่มประสิทธิภาพของตลาด ผ่านกระบวนการค้นหาราคาที่เหมาะสม (Price Discovery)

โดยผู้ลงทุนต้องยืมหุ้นจากบริษัทหลักทรัพย์ (บล.) ก่อนทำการขายชอร์ต ภายหลังต้องซื้อหุ้น (ที่ยืมมาขาย) คืนให้ บล. เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดการผิดนัดการส่งมอบ (Failed Trade) โดยกลไกนี้จะช่วยเพิ่มสภาพคล่องในตลาดหุ้น

ในมุมมองอีกด้านหนึ่ง การขายชอร์ตก็อาจส่งผลกระทบต่อตลาดหุ้นได้เช่นกัน โดยเฉพาะในช่วงที่ตลาดมีความผันผวน ซึ่งอาจสร้างความกังวลแก่ผู้ลงทุนทั่วไปที่อาจมองได้ว่า การขายชอร์ต เข้ามาสร้างความได้เปรียบเสียเปรียบระหว่างผู้ลงทุนหรือไม่

รวมทั้งอาจมีความกังวลต่อการกำกับดูแลการขายชอร์ตที่ไม่เป็นไปตามเกณฑ์ เช่น การขายหุ้นโดยไม่มีหุ้นอยู่ในครอบครอง (Naked Short Selling) เป็นไปอย่างเข้มข้นเพียงพอหรือไม่

ประเด็นเหล่านี้ ก.ล.ต. ให้ความสำคัญอย่างมากต่อการกำกับดูแลอย่างรอบคอบ สอดคล้องกับบริบทของตลาดหุ้นไทยและสถานการณ์ปัจจุบัน โดยพิจารณาถึงข้อดีและข้อเสีย เพื่อให้การขายชอร์ตเป็นเครื่องมือที่ส่งเสริมประสิทธิภาพของตลาดหุ้น ขณะเดียวกันก็ป้องกันผลกระทบที่อาจลดทอนความเชื่อมั่นของผู้ลงทุน

โดยได้ประสานการทำงานร่วมกับตลาดหลักทรัพย์ฯ ในการกำหนดมาตรการต่าง ๆ เพื่อกำกับดูแลซื้อขายหลักทรัพย์ให้เกิดความเป็นระเบียบเรียบร้อยและเป็นธรรม โดยเฉพาะมาตรการกำกับดูแลการขายชอร์ตที่ ก.ล.ต. ได้เห็นชอบให้ตลาดหลักทรัพย์ฯนำเกณฑ์ Uptick มาใช้ (กำหนดให้ขายในราคาที่สูงกว่าราคาซื้อขายครั้งสุดท้าย เพื่อป้องกันการกดดันราคาหลักทรัพย์อย่างไม่เป็นธรรม)

ทั้งยังกำหนดให้การซื้อขายหุ้นของผู้ลงทุนกลุ่ม HFT (High Frequency Trading) จำกัดเฉพาะหุ้นในกลุ่ม SET100 เพื่อลดความผันผวนของหุ้นขนาดกลางและเล็ก และคงมาตรการ Minimum Resting Time (MRT) เพื่อป้องกันการใส่ถอนคำสั่งซื้อขายที่รวดเร็วเกินไป

ในระหว่างที่ ก.ล.ต. ขันนอตการกำกับดูแลการซื้อขายหลักทรัพย์ให้แน่นขึ้น การแก้ไขกฎหมายเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการบังคับใช้ก็ได้ดำเนินควบคู่กันไปเช่นกัน โดยหนึ่งในหลายมิติของการปรับปรุงกฎหมายภายใต้การกำกับดูแลของ ก.ล.ต. ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการยกระดับการกำกับดูแล โดยการออกเป็น พ.ร.ก. คือ “การกำกับดูแลการขายชอร์ต”

โดยจะทำให้การบังคับใช้กฎหมายสามารถตรวจสอบและลงโทษผู้กระทำผิดรายบุคคลได้ (ลูกค้าของ บล.) เพิ่มเติมจากกระบวนการตรวจสอบการทำหน้าที่ของ บล. ในปัจจุบัน โดยขณะนี้ การแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายดังกล่าวอยู่ในขั้นตอนการพิจารณาของคณะกรรมการกฤษฎีกา หลังจากที่คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบหลักการร่าง พ.ร.ก. แก้ไข พ.ร.บ.หลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ฯ ในการประชุมเมื่อวันที่ 27 มี.ค. 2568 ที่ผ่านมา

ย้อนกลับมาที่ประเด็นนโยบายภาษีของสหรัฐ ซึ่งส่งผลกระทบต่อตลาดหุ้นโลกรวมถึงไทยด้วยนั้น ก.ล.ต. ในฐานะหน่วยงานกำกับดูแล ได้ติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิดและสนับสนุนการใช้มาตรการในการกำกับดูแลการซื้อขายหลักทรัพย์และสัญญาซื้อขายล่วงหน้าเป็นการชั่วคราวของตลาดหลักทรัพย์ฯ ในช่วงกลางเดือนเมษายนที่ผ่านมา เช่น การห้ามขายชอร์ตทุกหลักทรัพย์, การปรับ Ceiling/Floor, การปรับกรอบราคา Dynamic Price Brand เป็นต้น เพื่อช่วยลดความผันผวนในตลาดหลักทรัพย์ฯในระยะสั้น

หลังจากยุติมาตรการชั่วคราวแล้ว ก.ล.ต. ยังสนับสนุนมาตรการกำกับดูแลการขายชอร์ต ล่าสุดตามที่ตลาดหลักทรัพย์ฯเสนอ โดยห้ามขายชอร์ตในหุ้นกลุ่ม Non-SET100 เพื่อลดความผันผวนของราคาหลักทรัพย์ขนาดกลางและเล็กที่อาจมีสภาพคล่องไม่เพียงพอ แต่การขายชอร์ตหลักทรัพย์ยังต้องอยู่ภายใต้เกณฑ์ Uptick ซึ่งต้องขายชอร์ตหลักทรัพย์ในราคาที่สูงกว่าราคาซื้อขายครั้งสุดท้าย

จากที่กล่าวมาข้างต้น จะเห็นได้ว่า ก.ล.ต. ได้เข้ามามีบทบาทในการดูแลให้กลไกการขายชอร์ตมีความโปร่งใส และป้องกันการขายชอร์ตในทางที่ไม่เหมาะสม เช่น การตรวจสอบธุรกรรมที่ผิดปกติและสามารถลงโทษผู้กระทำความผิดรายบุคคลได้ การจำกัดการขายชอร์ตในช่วงที่ตลาดผันผวนสูง ดังนั้น จึงหวังว่าการกำกับดูแลที่เข้มข้นจะช่วยให้ผู้ลงทุนมั่นใจในตลาดที่เปิดกว้าง มีเสถียรภาพ พร้อมเติบโตอย่างยั่งยืน และสามารถแข่งขันกับตลาดหุ้นอื่นทั่วโลกได้

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : “ขายชอร์ต” กำกับเพื่อเสถียรภาพในตลาดทุน

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.prachachat.net