“ค้างบูยา” ของชาวลับแล สืบสานประเพณีล้านนาเก่าแก่กว่า 100 ปี

 วันพระแรม 8 ค่ำ เดือน 9 ที่วัดเจดีย์คีรีวิหาร ตำบลฝายหลวง อำเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์ ประชาชนในพื้นที่ร่วมใจสวมผ้าไทย ร่วมประเพณี “ค้างบูยา” ที่จัดขึ้นเพื่ออุทิศส่วนบุญส่วนกุศลให้แก่บรรพบุรุษที่ล่วงลับ ซึ่งเป็นวิถีชุมชนชาวเมืองลับแล จัดขึ้นทุกวันพระในช่วงเข้าพรรษา โดยในปีนี้ได้ปรับกิจกรรมให้เป็นไปตามมาตรการป้องกันโรคโควิด-19 งดการแห่ที่มีทั้งขบวนกลองยาว นางรำ เหลือเพียงพิธีทำบุญตักบาตร ถวายภัตตาหารแด่พระสงฆ์ กรวดน้ำเพื่ออุทิศส่วนกุศลให้บรรพบุรุษ พิธีสลากชะลอมและค้างบูยา

ประเพณีค้างบูยา เป็นประเพณีทำบุญในวันเข้าพรรษา เพื่อถวายข้าวสาร อาหารแห้งแด่พระสงฆ์ คล้ายกับการทอดผ้าป่า ซึ่งค้างบูยา มาจากก๊าง ที่แปลว่ากิ่ง และบูยาคือ การนำยาเส้นมาแขวนไว้ที่ก๊าง เปรียบเหมือนต้นกัลปพฤกษ์ที่มีของกินของใช้ ห้อยแขวนประดับให้ดูสวยงาม บนยอดค้างประดับด้วยดอกไม้กระดาษและตัวหงส์ใบลานคาบธนบัตร ด้านล่างเป็นกระจาดใส่ พืชไร่ พืชสวน ตามที่หาได้ เช่น ทุเรียน ลางสาด ลองกอง แต่ส่วนประกอบสำคัญที่ห้อยตามชั้นจะร้อยมวนบุหรี่

อีกประเพณีที่คู่กันมาคือ ประเพณีสลากชะลอม ซึ่งเป็นประเพณีทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้บรรพบุรุษและเจ้ากรรมนายเวร ภายในชะลอมซึ่งจะกรุด้วยใบตองเพื่อไม่ให้มองเห็นของข้างใน ซึ่งจะใส่ข้าวปลาอาหารแห้ง ผลไม้ ขนม หมากพลู อย่างละนิดละหน่อยแต่มีครบทุกอย่าง

ประเพณีค้างบูยา เป็นประเพณีที่มีเอกลักษณ์เฉพาะอำเภอลับแล แสดงถึงสายสัมพันธ์และความสามัคคีระหว่างญาติพี่น้อง เพื่อนบ้าน ซึ่งมีมาตั้งแต่สมัยโบราณและสืบทอดจนถึงปัจจุบัน นับว่าเป็นประเพณีเก่าแก่ที่ชาวลับแลร่วมอนุรักษ์สืบสานมานานกว่า 100 ปี

ข่าว : ธัญวรรณ จิระโร

ภาพ : ชัยยศ ยอดยิ่ง

ทีมข่าว สวท.อุตรดิตถ์